Phố Hiến thể hiện rõ tinh thần cởi mở, hội nhập, bản lĩnh phát triển của quốc gia trong thời kỳ hưng thịnh

Tối ngày 25/4 (tức ngày 9/3 năm Bính Ngọ), tại Quảng trường Nguyễn Văn Linh, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên đã long trọng tổ chức Lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm 2026 - sự kiện văn hóa tiêu biểu, mở đầu chuỗi hoạt động tôn vinh và lan tỏa giá trị di sản đặc sắc của vùng đất Phố Hiến.

Trước giờ khai mạc, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc cùng lãnh đạo tỉnh và Ban Tổ chức lễ hội đã thành kính dâng hương tại Đền Mẫu, Đền Trần, đồng thời thực hiện nghi thức thả hoa đăng trên Hồ Bán Nguyệt (phường Phố Hiến).

Phát biểu khai mạc lễ hội, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm khẳng định, Hưng Yên là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hiến và cách mạng; nơi hội tụ, lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phong phú với 3.716 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có 6 di tích quốc gia đặc biệt, 284 di tích cấp quốc gia; trên 10 bảo vật quốc gia.

Toàn tỉnh hiện có 1.152 lễ hội truyền thống, với 20 lễ hội được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Khu di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Phố Hiến đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2014.

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, Phố Hiến nổi lên như một biểu tượng đặc sắc. Vào các thế kỷ XVII - XVIII, nơi đây từng là thương cảng sầm uất bậc nhất của Đàng Ngoài, chỉ đứng sau kinh đô Thăng Long.

Không chỉ là trung tâm giao thương nhộn nhịp, Phố Hiến còn là không gian giao thoa văn hóa Đông – Tây sớm, nơi hội tụ thương nhân từ nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hà Lan, Anh, Pháp, Bồ Đào Nha cùng cộng đồng người Hoa và các nước Đông Nam Á.

Những tư liệu lịch sử còn lưu giữ tại văn bia chùa Hiến (năm 1625), chùa Chuông (năm 1709) cho thấy Phố Hiến từng có tới 23 phố, phường – minh chứng sinh động cho một đô thị thương mại phát triển, năng động.

Với vai trò “tuần ty”, vừa là trung tâm quản lý ngoại thương của triều đình, vừa là đầu mối thu thuế, kiểm soát tàu thuyền, Phố Hiến giữ vị trí đặc biệt trong hệ thống giao thương của Đại Việt, thể hiện rõ tinh thần cởi mở, hội nhập và bản lĩnh phát triển của quốc gia trong thời kỳ hưng thịnh.

Trải qua biến thiên lịch sử, Phố Hiến ngày nay vẫn bảo tồn được hệ thống di sản phong phú, kết tinh những giá trị văn hóa, lịch sử và kiến trúc đặc sắc của vùng đồng bằng sông Hồng.

Khu di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Phố Hiến đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt với 16 di tích tiêu biểu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản Phố Hiến không chỉ là trách nhiệm đối với lịch sử mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, tỉnh này đã dành nhiều nguồn lực để trùng tu, tôn tạo các di tích trong quần thể Phố Hiến, từng bước khôi phục diện mạo không gian di sản.

Đặc biệt, tỉnh đang xây dựng Đề án “Đầu tư xây dựng tái hiện Thương cảng Phố Hiến xưa” với mục tiêu không chỉ phục dựng không gian đô thị cổ mà còn làm sống lại ký ức lịch sử, khơi dậy những giá trị từng làm nên vị thế đặc biệt của Phố Hiến.

Với nền tảng lịch sử lâu đời cùng khát vọng phát triển mạnh mẽ, Phố Hiến - Hưng Yên đang đứng trước cơ hội “hồi sinh” mạnh mẽ, trở thành trung tâm văn hóa - du lịch đặc sắc của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới, đồng hành cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới - giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt ngày khai hội

Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm 2026 diễn ra từ ngày 25 đến 27/4 (tức ngày 9/3 - 11/3 năm Bính Ngọ), là một trong những lễ hội có quy mô cấp tỉnh của Hưng Yên; là điểm hẹn văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách.

Các hoạt động lễ hội được tổ chức trải rộng trên toàn bộ quần thể di tích, tạo nên một “bức tranh văn hóa” đa sắc màu.

Mở đầu chuỗi hoạt động lễ hội là nghi thức rước nước - nghi lễ mang đậm ý nghĩa tâm linh, gắn liền với đời sống cư dân vùng sông nước. Tiếp đó là các hoạt động văn hóa dân gian như múa rồng, kéo co, cờ người, nhảy bao bố… góp phần tạo nên không khí sôi động, hấp dẫn, vừa bảo tồn truyền thống, vừa tạo sức hút đối với du khách.

Sau màn khởi trống khai hội của Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc, các đại biểu cùng Nhân dân và du khách thập phương được thưởng thức Chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Phố Hiến danh bất hư truyền - Về miền thắng tích”, gồm ba chương: “Nhất Kinh kỳ - nhì Phố Hiến”; “Trầm tích ngàn năm - Sáng miền di sản”; “Hưng Yên - Khát vọng vươn mình cùng đất nước”.

Chương trình được dàn dựng công phu với sự tham gia của hơn 450 diễn viên, nghệ sĩ nổi tiếng; kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, tái hiện chiều sâu lịch sử, tôn vinh giá trị văn hóa và khơi dậy niềm tự hào, khát vọng phát triển của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hưng Yên. Kết thúc chương trình là màn pháo hoa tầm thấp, tạo dấu ấn ấn tượng trong đêm khai hội.

Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm 2026 không chỉ là dịp tôn vinh, lan tỏa các giá trị di sản mà còn là cơ hội quảng bá hình ảnh Hưng Yên - vùng đất giàu truyền thống, thân thiện, năng động đến với du khách trong và ngoài nước.