Những năm gần đây, hoạt động cho thuê căn hộ chung cư theo ngày, theo tuần nở rộ tại các đô thị lớn, nhất là TP.HCM. Nhiều căn hộ được khai thác làm nơi lưu trú ngắn hạn cho khách du lịch, khách vãng lai thông qua các nền tảng trực tuyến. Mô hình này giúp không ít hộ dân tăng thêm thu nhập, song cũng kéo theo hàng loạt hệ lụy cho đời sống chung cư.

Thực tế tại nhiều tòa nhà cho thấy tình trạng khách ra vào liên tục, thang máy quá tải, tiếng ồn, rác thải và nguy cơ mất an ninh trật tự. Không ít cư dân phản ánh cảm giác “sống trong khách sạn”, trong khi ban quản lý lúng túng vì chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng để xử lý. Từ đó, mâu thuẫn giữa cư dân thường trú và chủ căn hộ cho thuê ngắn hạn ngày càng gia tăng.

Trước những bất cập này, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng vấn đề cốt lõi không nằm ở việc cấm hay cho phép, mà là thiếu khung quản lý cụ thể đối với hoạt động cho thuê căn hộ lưu trú ngắn hạn.

TP.HCM có hàng ngàn căn hộ được khai thác làm nơi lưu trú ngắn hạn cho khách du lịch. Ảnh: Gia Linh

Theo HoREA, Luật Nhà ở 2023 cho phép chủ sở hữu được cho thuê nhà ở, không phân biệt thời hạn dài hay ngắn, miễn là vẫn sử dụng vào mục đích để ở. Việc cho khách thuê theo ngày, theo tuần về bản chất không phải chuyển đổi công năng căn hộ. Do đó, nếu cấm tuyệt đối hoạt động này sẽ dễ phát sinh tranh chấp, thậm chí xâm phạm quyền tài sản hợp pháp của người dân.

Tuy nhiên, HoREA cũng nhấn mạnh rằng không thể để hoạt động cho thuê ngắn hạn phát triển tự phát như thời gian qua. Hiệp hội đề xuất cần sớm bổ sung quy định quản lý riêng, trong đó yêu cầu căn hộ cho thuê ngắn hạn phải đáp ứng điều kiện về an toàn phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự; chủ căn hộ phải đăng ký kinh doanh, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và khai báo lưu trú cho người thuê.

Đáng chú ý, HoREA đề xuất áp dụng mức phí quản lý, vận hành cao hơn đối với căn hộ cho thuê ngắn hạn so với căn hộ để ở thông thường. Theo Hiệp hội, đây là cách để bảo đảm công bằng, bởi các căn hộ khai thác lưu trú thường sử dụng hạ tầng chung với tần suất lớn hơn, gây áp lực lên hệ thống thang máy, an ninh và dịch vụ tòa nhà.

Ngoài ra, việc làm rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương, ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành cũng được xem là yếu tố then chốt nhằm hạn chế xung đột trong chung cư. Khi có khung pháp lý rõ ràng, minh bạch, hoạt động cho thuê căn hộ ngắn hạn sẽ đi vào nền nếp, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa giữ được môi trường sống ổn định cho cộng đồng cư dân.