Giảm giá sâu chưa hút phụ huynh mở rộng hầu bao

Mùa mua sắm cho năm học 2026-2027 khởi động từ khá sớm. Ngay từ đầu tháng 6, nhiều hệ thống bán lẻ đã dành khu vực riêng cho tập vở, bút viết, hộp bút, balo, bình nước và đồng phục. Càng gần ngày khai giảng, các quầy hàng càng được bố trí bắt mắt, đi kèm bảng giảm giá, quà tặng và những chương trình mua theo bộ.

Từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 9, nhiều nhà sách triển khai chương trình “Back to School” với các hình thức giảm giá trực tiếp, tặng quà theo hóa đơn hoặc mua nhiều được tặng thêm sản phẩm. Có mặt hàng giảm tới 50%; một số loại tập học sinh áp dụng chương trình mua 8 tặng 4 hoặc mua 4 tặng 2. Siêu thị cũng mở rộng ưu đãi sang đồng phục, giày dép, balo, bình nước, bàn học và các sản phẩm dinh dưỡng dành cho học sinh.

Sở Công Thương TP.HCM ghi nhận sức mua đồ dùng học tập tại một số siêu thị tăng từ một đến hai lần so với ngày thường, doanh thu toàn hệ thống tăng khoảng 10-15% so với cùng kỳ. Nguồn cung được bảo đảm, chưa xuất hiện tình trạng khan hàng hoặc tăng giá đột biến.

Tuy nhiên, sức mua tăng trong mùa cao điểm không đồng nghĩa phụ huynh thoải mái mở hầu bao. Một phần nhu cầu được đưa lên sớm do nhiều gia đình chủ động mua trước để tránh đông đúc và chia nhỏ khoản chi. Thay vì sắm trọn bộ trong một lần, phụ huynh có xu hướng mua trước tập vở, bút viết và đồng phục, còn balo, hộp bút, bình nước hoặc thiết bị học tập sẽ được cân nhắc sau.

Áp lực càng rõ với gia đình có từ hai con trở lên. Chị Phương Duyên (Nghệ An) là phụ huynh có ba con đang học THCS và THPT, mấy ngày qua chị đã chi hơn 5 triệu đồng mua quần áo, sách vở và đồng phục cho các con. Mặc dù vậy, chị Duyên cho biết vẫn con nhiều đồ dùng khác phải mua, tuy nhiên chị sẽ cân nhắc và mua dần.

Trong khi đó, giá một số mặt hàng đã nhích lên. Khảo sát tại các nhà sách ở TP.HCM cho thấy tập học sinh phổ biến có giá từ 8.000-20.000 đồng/quyển, bút bi từ 5.000-20.000 đồng/cây. Balo loại phổ thông có giá khoảng 300.000 đồng, các dòng chống gù, chống thấm hoặc có bánh xe kéo thường từ 700.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng.

Nhân viên cửa hàng sách cho biết mặt bằng giá một số loại văn phòng phẩm và dụng cụ học tập năm nay tăng khoảng 5-10% so với cùng kỳ do chi phí vận chuyển và các yếu tố đầu vào tăng.

Trên sàn thương mại điện tử, cuộc đua giá còn quyết liệt hơn. Những combo gồm bút bi, bút chì, tẩy, gọt bút và thước được rao bán từ hơn 10.000 đồng; bộ có hộp bút hoặc nhiều phụ kiện dao động từ vài chục nghìn đến hơn 200.000 đồng. Bên cạnh giá niêm yết, người mua còn được mời sử dụng voucher, mã miễn phí vận chuyển hoặc ưu đãi theo khung giờ.

Dù vậy, mức giảm lớn và hàng hóa phong phú đang phải cạnh tranh với một giỏ hàng ngày càng được kiểm soát chặt của nhiều gia đình. Theo khảo sát của NielsenIQ được công bố tại hội thảo về xu hướng tiêu dùng tháng 5/2026, số nhóm ngành hàng trung bình được người tiêu dùng mua trong một lần ghé siêu thị hoặc đại siêu thị đã giảm từ 7,4 xuống còn 5,5. Tại minimart, con số này giảm từ 4,4 xuống 3,6 nhóm hàng.

Khảo sát cũng ghi nhận 72% người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn sản phẩm có giá thấp nhất, 56% theo dõi sát tổng số tiền đã chi và 36% chỉ mua hàng khi có khuyến mại. Đây là dữ liệu về xu hướng tiêu dùng nói chung, không phải khảo sát riêng đối với thị trường đồ dùng học sinh, nhưng phần nào lý giải được sự thay đổi tâm lý tiêu dùng của người dân.

Người tiêu dùng không ngừng mua sắm, nhưng số món được đưa vào giỏ ít hơn và quyết định mua mất nhiều thời gian hơn. Với đồ dùng học sinh cũng vậy, khuyến mại có thể thu hút phụ huynh đến quầy hàng hoặc mở ứng dụng mua sắm, song để sản phẩm được thanh toán, mức giá sau ưu đãi vẫn phải phù hợp với nhu cầu thực tế.

Mua vừa đủ, ưu tiên giá trị sử dụng

Tâm lý thận trọng trước áp lực chi phí sinh hoạt đang làm thay đổi nhiều thói quen tiêu dùng. NielsenIQ ghi nhận các hộ gia đình có xu hướng nấu ăn tại nhà nhiều hơn, giảm ăn ngoài, trì hoãn những khoản chi lớn và hạn chế mua sắm mặt hàng không thiết yếu. Sự dè sẻn ấy cũng đi vào mùa tựu trường, khi phụ huynh không còn mặc định đầu năm học là phải thay mới toàn bộ đồ dùng cho con.

Một cách tính đang được nhiều gia đình có hai con lựa chọn là chia danh sách mua sắm thành ba nhóm. Tập vở, bút viết, đồng phục không còn vừa được xếp vào nhóm phải mua. Balo, hộp bút, bình nước và dụng cụ học tập còn tốt tiếp tục được sử dụng. Những món chưa thật sự cấp thiết sẽ chờ thông báo cụ thể từ giáo viên, tránh tình trạng mua về nhưng không dùng đến.

Với gia đình có con học tiểu học, việc mua sắm còn là cuộc thương lượng giữa sở thích của trẻ và khả năng chi trả của cha mẹ. Những chiếc balo in nhân vật hoạt hình, hộp bút nhiều ngăn hay bộ học cụ đang thịnh hành dễ khiến trẻ muốn thay đồ mới dù sản phẩm cũ vẫn dùng tốt. Thay vì mua tất cả hoặc từ chối hoàn toàn, một số phụ huynh giới hạn ngân sách, cho con tự chọn một món mới để tạo hứng thú đến trường, còn những vật dụng khác được giữ lại.

Thay đổi này cho thấy tiết kiệm không nhất thiết đồng nghĩa với cắt giảm mọi nhu cầu. Phụ huynh vẫn sẵn sàng chi cho sản phẩm cần thiết, nhưng quan tâm nhiều hơn đến thời gian sử dụng và chi phí tính trên vòng đời món đồ. Một chiếc balo giá cao hơn nhưng chắc chắn, vừa với thể trạng của trẻ và có thể dùng trong vài năm đôi khi được đánh giá hợp lý hơn sản phẩm rẻ nhưng nhanh hỏng.

Bên cạnh việc giữ lại đồ cũ, hoạt động trao đổi và thanh lý cũng trở nên nhộn nhịp hơn trên các hội nhóm phụ huynh, cư dân và nền tảng trực tuyến. Sách giáo khoa, balo, bàn học, đèn học, máy tính cầm tay còn sử dụng tốt được đăng bán với giá thấp hơn hàng mới. Các bộ sách giáo khoa cũ thường được rao bán bằng khoảng 40-70% giá bìa, phổ biến ở mức 100.000-130.000 đồng/bộ. Nhiều bộ còn mới được bán hết chỉ sau vài giờ đăng tải.

Mùa tựu trường năm nay vẫn sôi động ở phía người bán nhưng thận trọng ở phía người mua. Trước khi đưa một món đồ vào giỏ, phụ huynh ngày càng cân nhắc rõ hơn về nhu cầu, độ bền và giá trị sử dụng. Trong bối cảnh đó, những tấm biển giảm giá có thể tạo sự chú ý, còn quyết định mở hầu bao chỉ đến khi người mua tin rằng khoản tiền bỏ ra thực sự xứng đáng.