Gà nướng cơm lam là món ăn tiêu biểu của ẩm thực Gia Lai. Khi làm cơm lam, gạo nếp thường được ngâm từ 4-6 giờ, để ráo rồi cho vào ống tre hoặc nứa nhưng không nén và không đổ quá đầy.

Nguyên liệu cho 4-5 người

• Một con gà ta khoảng 1,2-1,4 kg

• 600 g gạo nếp

• Sáu ống tre hoặc nứa

• Lá chuối

• Bốn cây sả

• Năm củ hành tím và một củ tỏi

• Ớt tươi, hạt tiêu

• Hai thìa canh nước mắm

• Một thìa canh mật ong

• Một thìa cà phê muối

• Dầu ăn

• Lá é, chanh và đường để làm muối chấm

Chuẩn bị cơm lam

Gạo nếp vo sạch, ngâm trong nước từ 4-6 giờ rồi để ráo. Trộn nếp với một ít muối. Lót lá chuối vào đáy ống, sau đó cho gạo vào khoảng hai phần ba dung tích. Không nén gạo vì hạt nếp cần khoảng trống để nở.

Thêm nước sạch đến cao hơn mặt gạo khoảng một đốt ngón tay nhỏ, dùng lá chuối nút miệng ống. Đặt các ống cơm lên bếp than và nướng khoảng 45-60 phút, thường xuyên xoay để cơm chín đều.

Khi lớp vỏ ngoài chuyển màu sẫm và có mùi nếp thơm, lấy ống ra để nguội bớt. Tước bỏ lớp tre cháy bên ngoài, giữ lại một lớp mỏng bao quanh cơm.

Nếu không có ống tre, có thể gói nếp trong lá chuối rồi bọc thêm giấy bạc và hấp chín. Cách này tiện cho bếp gia đình, dù hương thơm sẽ không hoàn toàn giống cơm lam nướng trong ống.

Ướp và nướng gà

Gà làm sạch, dùng kéo cắt dọc phần sống lưng rồi ép dẹt. Khứa nhẹ ở phần đùi để gia vị thấm sâu và thịt chín đều.

Giã hoặc xay sả, hành tím, tỏi và ớt. Trộn hỗn hợp với nước mắm, mật ong, muối, tiêu và một thìa canh dầu ăn. Xoa đều lên gà, cả bên ngoài lẫn phía trong bụng. Ướp ít nhất hai giờ, tốt nhất khoảng 3-4 giờ trong ngăn mát.

Nếu nướng than, kẹp gà vào vỉ và nướng trên than hồng vừa trong khoảng 35-45 phút. Trở đều, tránh để lửa bùng làm cháy da trong khi bên trong chưa chín.

Với lò nướng, đặt gà trên giá, nướng ở 190 độ C khoảng 40-50 phút. Trong 5-8 phút cuối, tăng lên 210 độ C để da vàng giòn. Thời gian cần điều chỉnh theo trọng lượng gà và đặc điểm từng loại lò.

Làm muối lá é

Lá é rửa sạch, để ráo rồi giã cùng ớt xanh, muối hạt và một ít đường. Khi hỗn hợp nhuyễn, thêm nước cốt chanh. Vị thơm của lá é và vị cay của ớt giúp cân bằng phần thịt gà nướng.

Gà chín được chặt hoặc xé thành miếng, bày cùng cơm lam và rau dưa. Khi ăn, bóc lớp tre mỏng, cắt cơm thành từng khoanh rồi chấm muối lá é. Thịt gà săn chắc, cơm nếp dẻo và mùi thơm của tre nứa tạo nên một bữa ăn đậm chất cao nguyên.