Thời gian gần đây, TP.HCM liên tục ban hành các quyết định gia hạn sử dụng đất cho doanh nghiệp, từ khu vực ngoại thành đến trung tâm. Điểm chung là các khu đất đều đã được khai thác ổn định trước đó và tiếp tục được phép sử dụng trong thời gian dài hơn.

Đơn cử, tại khu vực Bình Chánh, một doanh nghiệp sản xuất vừa được gia hạn gần 6.000m² đất để duy trì hoạt động văn phòng và kho chứa hàng đến năm 2030. Trong khi đó, tại trung tâm quận 1 cũ, một khu đất có vị trí đắc địa trên trục Cách mạng Tháng Tám được tiếp tục sử dụng cho mục đích thương mại dịch vụ, với thời hạn kéo dài đến năm 2070 đối với phần diện tích ngoài lộ giới.

Đáng chú ý, với phần đất nằm trong quy hoạch, cơ quan quản lý vẫn cho phép doanh nghiệp khai thác tạm thời, nhưng kèm theo điều kiện giữ nguyên hiện trạng và sẵn sàng bàn giao khi triển khai dự án công cộng.

TP.HCM liên tục ban hành các quyết định gia hạn sử dụng đất cho doanh nghiệp. Ảnh: Gia Linh

Theo giới chuyên môn, cách làm này nhằm tránh tình trạng “bỏ trống đất vàng” trong thời gian chờ quy hoạch, đồng thời đảm bảo các hoạt động kinh tế, dịch vụ không bị gián đoạn.

Tuy nhiên, việc gia hạn đất không chỉ đơn thuần là kéo dài thời gian sử dụng, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về hiệu quả khai thác. Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng hạn hẹp, đặc biệt tại khu vực trung tâm TP.HCM, mỗi quyết định gia hạn đồng nghĩa với việc “giữ chỗ” cho một mô hình sử dụng đất cụ thể trong nhiều năm. Điều này đòi hỏi cơ quan quản lý phải cân nhắc giữa lợi ích trước mắt và định hướng phát triển dài hạn.

Một chuyên gia bất động sản nhận định, nếu doanh nghiệp sử dụng đất đúng mục đích, duy trì hoạt động hiệu quả và đóng góp cho kinh tế địa phương, việc gia hạn là cần thiết để đảm bảo tính liên tục. Ngược lại, nếu đất bị sử dụng kém hiệu quả hoặc chậm chuyển đổi theo quy hoạch, sẽ tạo ra áp lực lớn lên nguồn lực đô thị.

Thực tế, TP.HCM hiện đang đối mặt với nghịch lý nhu cầu mặt bằng thương mại, logistics, dịch vụ vẫn cao, nhưng nguồn cung mới lại hạn chế do vướng mắc pháp lý. Trong bối cảnh đó, việc “kích hoạt lại” và duy trì các quỹ đất sẵn có thông qua gia hạn trở thành giải pháp ngắn hạn mang tính thực dụng.

Một điểm đáng chú ý là trong các quyết định gia hạn, TP.HCM đều yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, tuân thủ quy định về xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy, đồng thời chấp hành việc thu hồi đất khi Nhà nước triển khai quy hoạch.

Ở góc độ chính sách, nhiều ý kiến cho rằng TP.HCM cần tăng cường cơ chế hậu kiểm, đánh giá định kỳ hiệu quả sử dụng đất sau gia hạn. Đây sẽ là cơ sở để quyết định tiếp tục gia hạn, điều chỉnh mục đích sử dụng hoặc thu hồi trong các giai đoạn tiếp theo.

Trong dài hạn, câu chuyện gia hạn đất không chỉ là giải pháp tình thế, mà còn phản ánh cách thành phố quản trị tài nguyên đất, một trong những nguồn lực quan trọng nhất của đô thị. Khi thị trường bất động sản đang cần phục hồi niềm tin, việc sử dụng hiệu quả từng khu đất sẽ trở thành yếu tố quyết định cho cả tăng trưởng kinh tế lẫn chất lượng phát triển đô thị.