Nhiều nơi “hạ sốt”, nhưng giá vẫn gấp rưỡi, gấp đôi ngày thường

Tại TP.HCM, thị trường tiêu thụ rau củ lớn nhất phía Nam, ghi nhận trong các ngày 1–2/12 cho thấy tình hình đã bớt căng so với cao điểm giữa tháng 11. Các chợ lẻ Bà Chiểu, Thị Nghè, nhiều loại rau củ đã giảm khoảng 5-10% so với một tuần trước, nhưng vẫn ở mức “khá chát”: cà chua 50.000-65.000 đồng/kg, xà lách búp 65.000-75.000 đồng/kg, bầu, bí, mướp 32.000-40.000 đồng/kg, cải thìa, cải ngọt 40.000-45.000 đồng/kg. Tiểu thương thừa nhận giá hiện “đã bớt nóng” nhưng vẫn gấp đôi, thậm chí gấp ba so với thời điểm ổn định.

Ở chợ đầu mối Thủ Đức, Bình Điền, Hóc Môn cho thấy xu hướng tương tự: lượng rau củ về chợ tăng dần, giá hạ khoảng 10% so với đỉnh nhưng vẫn cao so với ngày thường. Cà chua bán sỉ khoảng 45.000 đồng/kg, cải bó xôi 55.000 đồng/kg, xà lách búp 55.000-60.000 đồng/kg; cải thảo, dưa leo, khổ qua 20.000-24.000 đồng/kg; cải ngọt, cải xanh 16.000-18.000 đồng/kg. Lượng rau về Thủ Đức hiện khoảng 1.500 tấn/ngày, thấp hơn bình thường, trong đó nguồn hàng từ Đà Lạt vẫn giảm 40–50%.

Trước đó, ngày 24/11, nhiều tờ báo ghi nhận tại một điểm bán lớn ở chợ Phạm Văn Bạch, ngay cả khi đã “giảm nhiệt”, giá xà lách vẫn 70.000-100.000 đồng/kg, cà chua 55.000 đồng/kg, rau cải 45.000 đồng/kg, đậu bắp 55.000 đồng/kg, bầu bí khoảng 30.000 đồng/kg. Đại diện chợ Thủ Đức cho biết nếu so với giữa tháng 11, nhiều loại rau đã giảm 7.000-10.000 đồng/kg, nhưng toàn bộ nhóm rau củ vẫn “neo cao” so với tháng trước, do phần lớn hàng từ vùng rau Lâm Đồng và miền Trung vẫn chưa phục hồi.

Tại Hà Nội, mức độ “hạ nhiệt” chậm hơn nhiều. Trong suốt tháng 11, theo ghi nhận trên thị trường giá rau tăng gấp 2–3 lần, nhất là nhóm rau ăn lá và rau gia vị. Tại các chợ dân sinh như Cống Vị, Nam Trung Yên, Mỹ Đình, bắp cải đang phổ biến 30.000–40.000 đồng/kg (trước chỉ 20.000-25.000 đồng), rau ngót 20.000-25.000 đồng/mớ, hành hoa 50.000-55.000 đồng/kg, rau muống 20.000–25.000 đồng/mớ, mồng tơi 20.000-25.000 đồng/mớ. Một số hợp tác xã cho biết các loại rau gia vị đặc biệt có thời điểm tăng rất mạnh, có loại lên tới 180.000 đồng/kg.

Dù vậy, ngay cả tiểu thương cũng thừa nhận giá hiện tại vẫn cao hơn so với thời điểm trước bão số 11. Khoảng cách giữa siêu thị và chợ truyền thống tiếp tục nới rộng: nhiều hệ thống bán lẻ lớn giữ biên độ tăng giá 5-10% mỗi tuần, tổ chức chương trình bình ổn, trong khi chợ dân sinh phải “chạy theo” giá nhập đang ở mức cao do nguồn hàng thiếu hụt.

Tại hệ thống WinMart Hà Nội, từ cuối tháng 11 triển khai chương trình bán rau muống đồng giá 15.900 đồng/gói 300g, cải xanh - cải ngọt 18.000 đồng/mớ và tuyên bố chấp nhận “bán không lợi nhuận” để chia sẻ áp lực với người tiêu dùng trong giai đoạn giá rau tăng sốc.

Đứt gãy nguồn cung, thời tiết cực đoan và cuộc đua bình ổn giá

Nguyên nhân khiến giá rau củ từ Bắc vào Nam “sốt nóng” suốt hơn một tháng qua được các địa phương thống nhất là tác động kép từ thiên tai và chi phí đầu vào tăng cao. Thống kê cho thấy, các đợt mưa bão, ngập úng liên tiếp từ tháng 10 đã làm thiệt hại khoảng 635.000 ha lúa, rau màu và cây trồng khác, khiến nguồn cung nông sản, đặc biệt là rau xanh, thiếu hụt nghiêm trọng, có thời điểm giá tại nhiều nơi tăng gấp 2–3 lần.

Tại Lâm Đồng - “vựa rau” lớn nhất cả nước, cung ứng 60-70% lượng rau xanh cho TP.HCM và nhiều tỉnh phía Nam cho biết, mưa lũ kéo dài gây sạt lở, hư hại nặng các vùng trồng Đơn Dương, Đức Trọng, Lạc Dương. Sản lượng rau về TP.HCM vì thế giảm 20-30% so với ngày thường, đẩy giá bán lẻ tăng cao. Đường xá hư hỏng, xe chở rau phải đi đường vòng, chi phí logistics tăng, thời gian vận chuyển kéo dài càng làm giá đến chợ đầu mối và chợ lẻ đội thêm.

Không chỉ Đà Lạt, miền Tây Nam Bộ cũng chịu ngập sâu, nhiều diện tích rau ăn lá, rau thơm bị dập nát; miền Trung mưa lớn kéo dài làm chết cây, thối rễ; miền Bắc chuẩn bị đón đợt không khí lạnh, khiến sản lượng vụ đông bị ảnh hưởng. Lãnh đạo Sở Công Thương TP.HCM đánh giá đây là “áp lực cung ứng rất lớn” với một đô thị hơn 14 triệu dân, trong bối cảnh nhiều vùng cung cùng lúc gặp khó khăn.

Trên mạng xã hội và các chợ online, chủ đề “giá rau đắt ngang thịt” liên tục được nhắc tới, nhiều hóa đơn đi chợ được chia sẻ dày đặc. Tuy nhiên, như một số tiểu thương ở Hà Nội phản ánh, không phải thông tin nào trên mạng cũng chính xác: có nơi “vin cớ” giá rau tăng để đẩy giá các mặt hàng khác, trong khi giá hành lá ngoài thực tế khoảng 50.000 đồng/kg chứ không tới mức cao hơn như lời đồn.

Nhìn chung, đầu tháng 12, giá rau xanh đã bớt sốt trên cả nước nhưng vẫn chưa xuống mức giá như trước đó. Người tiêu dùng buộc phải thắt chặt chi tiêu, chọn kênh mua sắm có chính sách bình ổn rõ ràng, trong khi cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần tiếp tục phối hợp, vừa bù đắp nguồn cung ngắn hạn, vừa tính đến các giải pháp dài hạn để chuỗi cung ứng rau xanh bớt mong manh trước những biến động ngày càng dồn dập của thời tiết.