Theo số liệu mới nhất, giá cà chua tại Mỹ đã tăng khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất trong số các mặt hàng thực phẩm. Con số này vượt xa mức tăng của cà phê (18,5%), thịt bò nướng (17,8%) hay thủy sản đông lạnh (12%).

Đầu bếp Isaac Bernal Carbajo tại New York cho rằng cà chua giờ đây không chỉ là một loại thực phẩm đơn thuần mà đã trở thành biểu tượng cho một vấn đề sâu xa hơn. Theo ông, ngay cả việc mua rau tươi cũng đang trở thành một quyết định tài chính đáng cân nhắc đối với nhiều gia đình Mỹ.

Đà tăng của giá cà chua diễn ra trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ tiếp tục nóng lên. Một chỉ số lạm phát công bố ngày 29/5 cho thấy giá cả nói chung trong tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong gần ba năm.

Các chuyên gia cho rằng giá cà chua tăng mạnh là kết quả của nhiều yếu tố cùng lúc. Ngoài ảnh hưởng của thời tiết và sản lượng mùa vụ, hai chính sách lớn trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump cũng được cho là tác động đáng kể: cuộc xung đột với Iran và chính sách thuế quan.

Xung đột tại Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu và chi phí vận chuyển tăng cao. Trong khi đó, Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận cho phép nhập khẩu cà chua từ Mexico mà không phải chịu thuế. Mexico hiện là nguồn cung phần lớn cà chua cho thị trường Mỹ.

Sau khi thỏa thuận bị hủy bỏ, cà chua nhập khẩu từ Mexico bắt đầu phải chịu mức thuế 17%. Theo giáo sư kinh doanh Brett Massimino thuộc Đại học Virginia Commonwealth, thuế quan là một trong những nguyên nhân lớn nhất đẩy giá cà chua tăng mạnh bởi Mỹ phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung từ quốc gia láng giềng này.

Dữ liệu liên bang cho thấy số tiền thuế Mỹ thu được từ mặt hàng cà chua đã tăng từ chỉ hơn 16.000 USD năm 2024 lên gần 4,6 triệu USD trong năm nay, tương đương mức tăng gần 28.000%.

Việc giá cả leo thang đã khiến nhiều người tiêu dùng bức xúc. Trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt video ghi lại cảnh khách hàng tại siêu thị than phiền khi giá cà chua tăng gấp nhiều lần, thậm chí có nơi lên tới 8 USD mỗi pound (khoảng 0,45 kg). Không ít người tuyên bố sẽ tự trồng rau trong vườn để tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, tác động nặng nề nhất lại rơi vào các doanh nghiệp thực phẩm và nhà hàng. Theo công ty theo dõi giá thực phẩm MarginEdge, riêng cà chua bi đã tăng giá tới 65% chỉ trong vòng một tháng, trong khi hầu hết các loại cà chua khác cũng đồng loạt tăng mạnh.

Chuỗi cửa hàng bánh mì Snarf’s Sandwiches là một ví dụ điển hình. Giám đốc vận hành Wayne Humphrey cho biết giá một thùng cà chua mà công ty mua đã tăng từ 27 USD lên 93 USD chỉ sau một năm. Khi cộng thêm chi phí bánh mì, thịt bò và nhân công đều tăng, riêng cà chua đã khiến doanh nghiệp phải chi thêm khoảng 1,7 triệu USD mỗi năm.

Các chuyên gia kỳ vọng giá cà chua có thể hạ nhiệt vào cuối năm khi vụ thu hoạch trong nước bắt đầu. Tuy nhiên, trước mắt, loại thực phẩm từng được xem là bình dân này đang trở thành lời nhắc nhở rõ ràng nhất về áp lực chi phí ngày càng lớn mà người dân và doanh nghiệp Mỹ phải đối mặt.