Vi phạm trong lĩnh vực nước uống đóng chai vẫn tràn lan

Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội (Sở Y tế Hà Nội) vừa có văn bản thông báo tới UBND các phường, xã trên địa bàn về việc phát hiện 2 mẫu nước uống đóng chai không đạt chất lượng theo quy định.

Theo đó, thực hiện Kế hoạch số 29/KH-CCATVSTP ngày 26/5/2025 về kiểm tra an toàn thực phẩm năm 2025, Chi cục đã tiến hành lấy mẫu giám sát một số sản phẩm nước uống đóng chai, nước đá dùng liền đang lưu thông trên địa bàn để kiểm nghiệm. Kết quả cho thấy có 2 mẫu nước uống đóng chai không đạt chỉ tiêu vi sinh vật theo QCVN 6-1:2010/BYT.

Hai sản phẩm gồm: Nước uống đóng chai Levia Plus (lấy mẫu tại cửa hàng T Mart 35, số 2 ngõ 105 Doãn Kế Thiện, Từ Liêm) và Nước uống đóng chai Thăng Long (lấy mẫu tại cửa hàng tạp hóa số 16B, ngõ 58 Trần Bình, Từ Liêm). Đáng chú ý, trên nhãn cả hai sản phẩm không ghi rõ ngày sản xuất, hạn sử dụng và địa chỉ cụ thể của cơ sở sản xuất, phân phối.

Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội đề nghị UBND các phường, xã rà soát các cơ sở sản xuất, phân phối nước uống đóng chai trên địa bàn; nếu phát hiện các cơ sở liên quan, cần kiểm tra và xử lý theo quy định.

Thực tế, vi phạm trong lĩnh vực nước uống đóng chai không phải là câu chuyện mới. Những năm gần đây, nhiều cơ sở tại Hà Nội, TP.HCM và các địa phương khác đã bị xử phạt do sản phẩm không đạt chỉ tiêu vi sinh, không bảo đảm điều kiện sản xuất hoặc ghi nhãn sai quy định.

Theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung), hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm không phù hợp quy chuẩn kỹ thuật có thể bị phạt từ 30–40 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức. Trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị đình chỉ hoạt động, buộc thu hồi và tiêu hủy sản phẩm.

Trong thực tế xử lý, nhiều cơ sở đã bị phạt hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm vẫn tái diễn. Điều này cho thấy chế tài dù đã khá rõ ràng nhưng tính răn đe có thể chưa đủ mạnh, hoặc một bộ phận doanh nghiệp vẫn lựa chọn “đánh cược” với chi phí vi phạm.

Ngành nước uống đóng chai có đặc thù dễ gia nhập thị trường, vốn đầu tư không quá lớn, quy mô sản xuất nhỏ lẻ phân tán. Nếu quy trình xử lý nước, khử trùng và kiểm soát vi sinh không được duy trì nghiêm ngặt, nguy cơ sản phẩm nhiễm khuẩn là hoàn toàn có thể xảy ra.

Cảnh báo với người tiêu dùng

Nước uống đóng chai là mặt hàng thiết yếu, được sử dụng hằng ngày trong gia đình, trường học, văn phòng. Tâm lý chung là “nước lọc thì an toàn”, nhưng thực tế cho thấy không phải sản phẩm nào trên thị trường cũng đạt chuẩn.

Người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ nhãn mác có đầy đủ tên cơ sở sản xuất, địa chỉ, ngày sản xuất, hạn sử dụng hay không. Không nên mua sản phẩm không ghi rõ thông tin hoặc có dấu hiệu bất thường về bao bì.

Việc ưu tiên lựa chọn thương hiệu có hệ thống phân phối rõ ràng, được công bố chất lượng minh bạch sẽ giúp giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm, người dân nên phản ánh tới cơ quan chức năng để kịp thời kiểm tra, xử lý.

Việc Sở Y tế Hà Nội chủ động công khai thông tin, đề nghị UBND các phường, xã rà soát các cơ sở sản xuất là động thái cần thiết trong quản lý hậu kiểm.

Tuy nhiên, để thị trường nước uống đóng chai phát triển bền vững, cần song hành hai yếu tố tăng cường kiểm tra giám sát và nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp.

Một thị trường lành mạnh phải bảo vệ được những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc. Nếu sản phẩm kém chất lượng vẫn tồn tại nhờ giá rẻ và thiếu minh bạch, thì cuối cùng người chịu thiệt chính là người tiêu dùng và cả những doanh nghiệp chân chính.