Không có thuế phải nộp khác với không phải khai thuế

Theo tài liệu “Những điều cơ bản người nộp thuế cần biết” của Cục Thuế (Bộ Tài chính), “không phát sinh số thuế phải nộp” và “không phải nộp hồ sơ khai thuế” là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Một kỳ tính thuế có thể không phát sinh số tiền phải nộp, nhưng người nộp thuế vẫn phải lập và gửi hồ sơ khai thuế nếu không thuộc trường hợp được miễn theo quy định. Vì vậy, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân không nên tự suy luận rằng không có thuế phải nộp thì không cần kê khai.

Pháp luật quy định cụ thể những trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế. Việc xác định phải căn cứ vào loại hình hoạt động, sắc thuế, nghĩa vụ phát sinh và điều kiện áp dụng trong từng trường hợp.

Một số trường hợp có thể không phải nộp hồ sơ khai thuế, khoản thu khác gồm người nộp thuế chỉ có hoạt động kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế, trừ trường hợp pháp luật có quy định riêng đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Một số trường hợp liên quan đến thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân hoặc không phát sinh nghĩa vụ khấu trừ cũng có thể thuộc diện này.

Người đang tạm ngừng hoạt động và đã thực hiện đúng thủ tục, đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, có thể không phải nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian tạm ngừng. Tuy nhiên, việc không kinh doanh trên thực tế nhưng chưa đăng ký tạm ngừng không đương nhiên làm chấm dứt nghĩa vụ kê khai.

Tương tự, trường hợp đã nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế vẫn phải hoàn thành những nghĩa vụ còn tồn tại. Một số trường hợp khác, khi cơ quan thuế đã có đầy đủ dữ liệu để xác định nghĩa vụ thuế theo quy định, cũng có thể không phải nộp hồ sơ khai thuế.

Cục Thuế khuyến nghị người nộp thuế đối chiếu đầy đủ với Nghị định số 252/2026 và các quy định pháp luật hiện hành để xác định chính xác mình có thuộc diện không phải nộp hồ sơ hay không.

Đối với trường hợp phải khai thuế, thời hạn nộp hồ sơ phụ thuộc vào phương thức kê khai. Hồ sơ khai theo từng lần phát sinh được nộp chậm nhất vào ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ thuế, trừ trường hợp có quy định khác.

Với hồ sơ khai theo tháng, thời hạn chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế. Hồ sơ khai theo quý phải được nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng đầu tiên thuộc quý tiếp theo.

Đối với hồ sơ khai theo năm hoặc hồ sơ quyết toán thuế, người nộp thuế thực hiện theo thời hạn cụ thể tại Điều 10 Nghị định số 252/2026 và quy định áp dụng cho từng sắc thuế, từng trường hợp.

Cục Thuế lưu ý một số sắc thuế, khoản thu và hoạt động kinh doanh có thể áp dụng thời hạn riêng. Chẳng hạn, hoạt động cho thuê bất động sản được kê khai theo kỳ và thời hạn tương ứng. Người nộp thuế cần xác định đúng loại nghĩa vụ thay vì áp dụng một mốc thời gian chung cho mọi trường hợp.

Khai sai cần chủ động bổ sung sớm

Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, nếu phát hiện hồ sơ đã nộp có sai sót, người nộp thuế nên chủ động kiểm tra và khai bổ sung theo quy định, không nên chờ đến khi cơ quan thuế kiểm tra hoặc phát hiện.

Việc điều chỉnh sớm giúp hạn chế sai sót kéo dài, đồng thời giảm nguy cơ phát sinh tiền chậm nộp và bị xử phạt. Nguyên tắc được Cục Thuế khuyến nghị là: “Phát hiện sớm - kiểm tra ngay - khai bổ sung đúng quy định - nộp đầy đủ nghĩa vụ phát sinh”.

Theo quy định hiện hành, người nộp thuế phát hiện hồ sơ khai thuế hoặc hồ sơ liên quan đến các khoản thu khác đã nộp có sai sót được khai bổ sung trong thời hạn 5 năm, tính từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế có sai sót. Thời hạn này đã được rút ngắn so với quy định trước đây là 10 năm.

Sau thời hạn 5 năm, người nộp thuế không còn được khai bổ sung hồ sơ, tuy nhiên, nếu sai sót được cơ quan thuế phát hiện, người nộp thuế vẫn có quyền giải trình. Do đó, việc thường xuyên kiểm tra hồ sơ và tài khoản thuế điện tử là cần thiết để kịp thời xử lý sai lệch, tránh phát sinh những rủi ro không đáng có.