Sức cạnh tranh về giá và an toàn trở thành lợi thế

Theo báo cáo Chỉ số năng lực phát triển du lịch toàn cầu 2026 vừa được Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố, Việt Nam đạt 4,15 điểm, tăng 6,1% so với năm 2024. Với kết quả này, Việt Nam đứng thứ 52 trong số 110 nền kinh tế được xếp hạng, tăng 7 bậc so với kỳ đánh giá trước và 11 bậc so với năm 2019.

Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ năm, sau Singapore ở vị trí 13, Indonesia hạng 23, Malaysia hạng 26 và Thái Lan hạng 38. Tuy nhiên, xét về tốc độ cải thiện, mức tăng điểm 6,1% của Việt Nam cao hơn Indonesia với 2,2%, Singapore 3,3%, Malaysia và Thái Lan cùng tăng 5,8%.

Chỉ số năng lực phát triển du lịch và lữ hành, tên tiếng Anh là Travel & Tourism Development Index, viết tắt TTDI, được WEF sử dụng để đánh giá các yếu tố và chính sách tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững, có khả năng chống chịu của ngành du lịch và lữ hành.

TTDI không trực tiếp đo lường lượng khách, mức chi tiêu hay doanh thu du lịch. Bộ chỉ số tập trung đánh giá những điều kiện giúp một điểm đến có khả năng thu hút, phục vụ và duy trì hoạt động du lịch trong dài hạn.

TTDI năm 2026 được cấu trúc thành 5 nhóm lớn, 17 trụ cột và 102 chỉ số thành phần. Năm nhóm gồm môi trường tạo điều kiện; chính sách và điều kiện tạo thuận lợi cho du lịch; hạ tầng và dịch vụ; tài nguyên du lịch; tính bền vững của du lịch.

Các chỉ số thành phần được tổng hợp để hình thành điểm của 17 trụ cột. Điểm TTDI chung được tính bằng trung bình cộng của 17 trụ cột, còn 5 nhóm lớn chủ yếu được sử dụng để tổ chức, phân loại và trình bày kết quả. Các chỉ số được chuẩn hóa theo thang điểm từ 1 đến 7, qua đó cho phép so sánh tương đối giữa các nền kinh tế.

Đáng chú ý, năm 2026, Việt Nam có 7 chỉ số nằm trong nhóm 35 nền kinh tế dẫn đầu thế giới, tăng so với 4 chỉ số vào năm 2024.

Sức cạnh tranh về giá là chỉ số có thứ hạng cao nhất của Việt Nam, đứng thứ 7 thế giới, tăng 8 bậc so với kỳ đánh giá trước. Đây tiếp tục là một trong những lợi thế đáng chú ý của du lịch Việt Nam trong việc thu hút khách quốc tế.

Chỉ số an toàn, an ninh tăng 18 bậc, vươn lên vị trí thứ 9. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, kết quả này phản ánh sự đánh giá cao của WEF đối với môi trường chính trị – xã hội ổn định, an toàn, an ninh của Việt Nam trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều biến động và bất ổn. Đây cũng là lợi thế cạnh tranh nổi bật của Việt Nam trong thời gian qua.

Tài nguyên văn hóa của Việt Nam đứng thứ 21, tăng 6 bậc, trong khi tài nguyên tự nhiên xếp thứ 22, tăng 4 bậc. Chỉ số bền vững về nhu cầu du lịch tăng tới 24 bậc, vươn lên vị trí thứ 27. Tài nguyên phi giải trí đứng thứ 30, còn hạ tầng vận tải hàng không tăng 9 bậc, lên vị trí thứ 34.

Bốn trụ cột còn nằm trong nhóm thứ hạng thấp

Bên cạnh 7 chỉ số thuộc nhóm hàng đầu thế giới, Việt Nam có 6 trụ cột được xếp vào nhóm trung bình cao, tương ứng các vị trí từ 36 đến 70.

Trong đó, hạ tầng mặt đất và cảng tăng 10 bậc, đứng thứ 43; nhân lực và thị trường lao động xếp thứ 50; mức độ sẵn sàng về công nghệ thông tin và truyền thông đứng thứ 58. Môi trường kinh doanh xếp thứ 63, mức độ mở cửa du lịch đứng thứ 67, còn y tế và vệ sinh đứng thứ 68.

Như vậy, 13 trong tổng số 17 trụ cột của Việt Nam được xếp vào nhóm trung bình cao hoặc nhóm hàng đầu thế giới. Kết quả cho thấy nhiều yếu tố nền tảng phục vụ phát triển du lịch đã có sự cải thiện, từ hạ tầng giao thông, nguồn tài nguyên đến môi trường an toàn và khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Dù vậy, Việt Nam vẫn có 4 trụ cột thuộc nhóm trung bình thấp và thấp trên thế giới. Hạ tầng và dịch vụ du lịch đứng thứ 74, sự bền vững về môi trường xếp thứ 76, mức độ ưu tiên dành cho du lịch ở vị trí 97 và tác động kinh tế – xã hội của du lịch đứng thứ 106.

Trong số này, chỉ số bền vững về môi trường dù còn ở vị trí chưa cao nhưng đã tăng 18 bậc so với kỳ đánh giá trước. Sự cải thiện này cùng với mức tăng mạnh của chỉ số bền vững về nhu cầu du lịch cho thấy các yếu tố liên quan đến phát triển bền vững đã có chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, thứ hạng của hạ tầng và dịch vụ du lịch, mức độ ưu tiên cho ngành cũng như tác động kinh tế – xã hội cho thấy đây vẫn là những lĩnh vực cần tiếp tục được cải thiện. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chuyển hóa tiềm năng tài nguyên và lợi thế về giá thành giá trị kinh tế, chất lượng dịch vụ và hiệu quả phát triển lâu dài.

Theo đánh giá của Trung tâm Thông tin du lịch, kết quả xếp hạng năm 2026 cho thấy năng lực phát triển du lịch của Việt Nam đang có bước tiến tích cực. Nhiều yếu tố nền tảng được cải thiện rõ rệt, từ hạ tầng, tài nguyên du lịch đến môi trường, an toàn và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

Việc tăng 7 bậc về thứ hạng và 6,1% về điểm số so với năm 2024, cùng với 13 trong số 17 trụ cột thuộc nhóm trung bình cao và hàng đầu thế giới, cho thấy những nỗ lực cải thiện môi trường và điều kiện phát triển du lịch của Việt Nam đang từng bước được ghi nhận.

Đây là cơ sở để Việt Nam tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tập trung khắc phục những lĩnh vực còn hạn chế, hướng tới phát triển du lịch theo hướng bền vững, chất lượng và hiệu quả hơn.