Phiên tòa diễn ra tại Tòa Thượng thẩm hạt Los Angeles, với quá trình chọn bồi thẩm đoàn bắt đầu từ đầu tuần. Đây là lần đầu tiên Meta (Instagram), ByteDance (TikTok) và Google (YouTube) phải trực tiếp tranh luận trước bồi thẩm đoàn về các cáo buộc liên quan đến sức khỏe tâm thần của trẻ vị thành niên. Quá trình chọn bồi thẩm dự kiến kéo dài vài ngày, mỗi ngày thẩm vấn khoảng 75 ứng viên.

Một công ty khác từng bị kiện trong cùng vụ án là Snap Inc. - công ty mẹ của Snapchat - đã đạt thỏa thuận dàn xếp ngoài tòa vào tuần trước, với số tiền không được tiết lộ.

Trọng tâm của vụ kiện là trường hợp của một nguyên đơn 19 tuổi, được xác định bằng tên viết tắt “KGM”. Vụ việc của cô được chọn làm “bellwether trial” – tức phiên tòa thử nghiệm, có vai trò định hướng cho hàng nghìn vụ kiện tương tự đang chờ xử lý trên khắp nước Mỹ.

Theo đơn kiện, KGM cho biết việc tiếp xúc với mạng xã hội từ khi còn rất nhỏ đã khiến cô nghiện công nghệ, làm trầm trọng thêm tình trạng trầm cảm và các ý nghĩ tự sát. Quan trọng hơn, nguyên đơn cáo buộc rằng những hệ quả này không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của các lựa chọn thiết kế có chủ đích, nhằm tối đa hóa thời gian sử dụng của trẻ em để gia tăng doanh thu quảng cáo.

Đơn kiện cho rằng các công ty đã vay mượn kỹ thuật hành vi và thần kinh học tương tự như máy đánh bạc hoặc chiến lược từng được ngành thuốc lá sử dụng, để tạo ra những vòng lặp gây nghiện, đặc biệt nhắm vào người dùng trẻ tuổi. Nếu lập luận này được bồi thẩm đoàn chấp nhận, các nguyên đơn có thể vượt qua “lá chắn” pháp lý của Tu chính án thứ nhất và Điều 230 - vốn bảo vệ các nền tảng công nghệ khỏi trách nhiệm pháp lý đối với nội dung do bên thứ ba đăng tải.

Nhiều lãnh đạo cấp cao, trong đó có CEO Meta Mark Zuckerberg, dự kiến sẽ ra làm chứng tại phiên tòa, kéo dài từ 6 đến 8 tuần. Một số chuyên gia pháp lý nhận định vụ việc có nhiều điểm tương đồng với các phiên tòa lịch sử nhằm vào Big Tobacco, dẫn tới thỏa thuận năm 1998 buộc các hãng thuốc lá chi trả hàng tỷ USD chi phí y tế và hạn chế tiếp thị nhắm vào trẻ vị thành niên.

Về phía mình, các công ty công nghệ bác bỏ cáo buộc, cho rằng họ đã triển khai nhiều biện pháp bảo vệ trẻ em và không thể chịu trách nhiệm cho tác động tâm lý phức tạp của giới trẻ. Meta nhấn mạnh rằng việc quy mọi vấn đề sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên cho mạng xã hội là đơn giản hóa quá mức, khi các yếu tố như áp lực học tập, an toàn trường học, điều kiện kinh tế - xã hội hay lạm dụng chất kích thích cũng đóng vai trò quan trọng.

Vụ kiện này được xem là phát súng mở màn cho làn sóng pháp lý mới nhằm buộc các nền tảng mạng xã hội chịu trách nhiệm về tác động của họ đối với trẻ em, trong bối cảnh ngày càng nhiều bang và học khu tại Mỹ đồng loạt khởi kiện các “đại gia công nghệ”.