Ngân hàng Trung ương Hà Lan vừa chính thức viện dẫn lý do "bất ổn địa chính trị" để quyết định chuyển toàn bộ vàng của mình ra khỏi New York. Cùng lúc đó, quỹ dầu mỏ khổng lồ trị giá 2.400 tỷ USD của Na Uy cũng lên kế hoạch cắt giảm mạnh lượng nắm giữ Traysury, hạ tỷ trọng trái phiếu chính phủ xuống còn 50% so với mức 70% trước đây.

Làn sóng tháo chạy này không phải ngẫu nhiên. Hàng loạt động thái chấn động của Washington - từ cuộc chiến thuế quan toàn diện, việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1, phát động chiến tranh Mỹ - Iran vào tháng 2, cho đến âm mưu thâu tóm Greenland và cuộc chiến thương mại leo thang với Canada - đã đẩy giới tài chính quốc tế vào trạng thái hoảng loạn.

Cú lừa thế kỷ hay nỗi sợ "giam giữ tài sản"?

Steven Blitz, kinh tế trưởng tại GlobalData TS Lombard, đã không ngần ngại chỉ ra bản chất của sự hoảng loạn này: "Vấn đề nằm ở sự bất định và khó đoán của Tổng thống (Trump)".

Khi ông Trump công khai đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại với các quốc gia không tuân thủ yêu cầu hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), giới chủ ngân hàng trung ương bắt đầu đặt câu hỏi lớn: Ai dám chắc Nhà Trắng sẽ không nổi giận và tuyên bố số vàng gửi tại New York bị phong tỏa? Dù kịch bản này khó xảy ra, việc tự bảo vệ mình trước rủi ro chính trị dưới thời nhiệm kỳ của ông Trump là hoàn toàn hợp lý.

Vàng từ lâu đã là "tấm khiên" trú ẩn an toàn từ sau Thế chiến II. Tuy nhiên, khi các quốc gia lớn như Pháp từng bán sạch vàng tại New York để thu về khoản lời 15 tỷ USD, hay Đức ồ ạt chuyển vàng về nước ngay trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, thông điệp đã quá rõ ràng. Như Max Baecker, Chủ tịch American Hartford Gold khẳng định: "Các ngân hàng trung ương muốn nắm quyền kiểm soát tuyệt đối để chắc chắn có thể huy động vàng bất cứ lúc nào họ cần".

Trái phiếu Mỹ: Tài sản tốt nhất trong một hệ thống đầy rẫy rủi ro?

Bên cạnh vàng, Trái phiếu Chính phủ Mỹ từng là bến đỗ không thể thay thế. Thế nhưng, trong bối cảnh nợ quốc gia Mỹ đã chạm mốc 40.000 tỷ USD vào mùa hè này, cùng áp lực lạm phát từ cuộc chiến dầu mỏ Iran, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã vọt lên khoảng 4,8%.

Ông Jim Baird, Giám đốc đầu tư tại Plante Moran Investment Advisors, nhận định rằng dù Trái phiếu Mỹ vẫn là thị trường có độ sâu và thanh khoản lớn nhất, nhưng việc nợ công phình to đang làm lung lay nền móng của nó. Tỷ trọng nắm giữ của khối ngoại đã sụt giảm nghiêm trọng từ đỉnh cao 56% sau khủng hoảng 2008 xuống chỉ còn khoảng 31% vào năm ngoái.

Giới đầu tư chuyên nghiệp giờ đây đang chuyển hướng sang các tài sản an toàn hơn như cổ phiếu cổ tức hoặc rót mạnh tiền vào vàng. Khi lãi suất dài hạn tiếp tục leo thang, cơn khát kim loại quý sẽ càng bùng nổ dữ dội hơn nữa.

Dù các quan chức Nhà Trắng vẫn khẳng định vị thế lãnh đạo tài chính Mỹ không thể lay chuyển, nhưng thực tế phũ phàng đã hiển hiện: Vết nứt trong uy tín của siêu cường số một thế giới đã xuất hiện, và các ngân hàng trung ương đang chọn cách tự cứu mình trước khi quá muộn.