Sự vươn lên vị trí hàng đầu của Mỹ đánh dấu một sự đảo ngược ngoạn mục đối với một quốc gia từng phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông trong nhiều thập kỷ và chịu đựng lệnh cấm vận dầu mỏ do một số thành viên OPEC áp đặt năm 1973 để trả đũa việc Mỹ ủng hộ Israel.

Vận mệnh của Mỹ bắt đầu thay đổi sau năm 2010, khi sản lượng dầu khí từ các mỏ đá phiến tăng vọt, đưa nước này trở thành nhà sản xuất khí đốt hàng đầu thế giới và sau đó là nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới.

Với việc chiến tranh Mỹ - Iran làm gián đoạn xuất khẩu dầu mỏ của Ả Rập Xê Út từ tháng 2 năm 2026 và xuất khẩu dầu mỏ của Nga bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine và các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Moscow vì cuộc xâm lược Ukraine, Mỹ đã trở thành nhà xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới.

Theo dữ liệu từ dịch vụ theo dõi tàu Vortexa, xuất khẩu dầu thô và nhiên liệu của Mỹ đã tăng lên khoảng 10,5 triệu thùng mỗi ngày trong tháng Năm nhờ sản lượng cao và việc giải phóng dự trữ chiến lược, đưa Mỹ trở thành nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới trong tháng thứ ba liên tiếp.

Xuất khẩu của Nga đạt 7 triệu thùng mỗi ngày trong tháng Năm, theo tính toán của Reuters, trong khi xuất khẩu của Ả Rập Xê Út đạt 5,9 triệu thùng mỗi ngày, theo Vortexa.

Để so sánh, theo dữ liệu của Vortexa, Ả Rập Xê Út đã xuất khẩu khoảng 8,1 triệu thùng dầu mỗi ngày vào năm 2025, trong khi Mỹ xuất khẩu 6,6 triệu thùng mỗi ngày và Nga xuất khẩu khoảng 5,8 triệu thùng mỗi ngày.

"Washington hiện có một công cụ mới mà họ không hề nhận ra mình có trước chiến tranh Iran - xuất khẩu năng lượng" - Michelle Brouhard, người đứng đầu bộ phận chính sách tại công ty theo dõi tàu Kpler, cho biết.

Sự thống trị mới của Mỹ có thể làm suy yếu quyền lực định giá mà Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh của tổ chức này vốn nắm giữ trên thị trường dầu mỏ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từ lâu đã chỉ trích OPEC vì thao túng thị trường. Nhóm này cũng chịu một cú sốc vào tháng 5 khi một trong những thành viên lớn nhất của họ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, rời khỏi tổ chức sau gần 60 năm.

Vị thế là nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới sẽ mang lại cho Washington một đòn bẩy mới mạnh mẽ trong các cuộc đàm phán với các đồng minh và đối thủ, bên cạnh ưu thế quân sự toàn cầu và sự thống trị thị trường tài chính nhờ vai trò của đồng đô la Mỹ như là đồng tiền dự trữ của thế giới.

Moscow khó che giấu thất vọng

Igor Sechin, người đứng đầu tập đoàn dầu khí Rosneft của Điện Kremlin và là một trong những đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Vladimir Putin, cho biết hồi đầu tháng rằng các công ty năng lượng của Mỹ là những người hưởng lợi chính từ việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Nhưng rất lâu trước khi cuộc chiến Mỹ - Iran bắt đầu, cả Ả Rập Xê Út và Nga đều tụt hậu xa so với các công ty Mỹ về tốc độ tăng trưởng sản xuất.

Sản lượng dầu thô và nhiên liệu lỏng tại Hoa Kỳ đã tăng gần gấp ba lần, lên khoảng 22 triệu thùng/ngày kể từ năm 2000. Sản lượng dầu thô và nhiên liệu lỏng của Ả Rập Xê Út chủ yếu biến động trong khoảng từ 10 triệu đến 12 triệu thùng/ngày tùy thuộc vào hạn ngạch của OPEC từ năm 2000 đến năm 2026.

Sản lượng dầu và chất lỏng của Nga đã tăng vọt từ 6 triệu thùng/ngày lên 10 triệu thùng/ngày trong giai đoạn 2000-2010, tiếp tục tăng thêm 2 triệu thùng/ngày trong thập niên 2010, nhưng nhìn chung đã chững lại và giảm xuống dưới 10 triệu thùng/ngày kể từ năm 2020.

Nhu cầu dầu mỏ toàn cầu đã tăng lên 104 triệu thùng/ngày vào năm ngoái, so với 87 triệu thùng/ngày năm 2010, điều đó có nghĩa là phần lớn sự tăng trưởng toàn cầu trong 15 năm qua chủ yếu được đáp ứng bởi sự bùng nổ dầu mỏ của Mỹ.