Nổi tiếng với việc thuần dưỡng và nhân giống hoa anh đào (sakura)

Câu chuyện bắt nguồn từ những năm 2005, khi một cán bộ Đại sứ quán Nhật Bản tặng ông Lệ 10 hạt cây giống để ươm tại Việt Nam. Ông Lệ đã đem những hạt giống này về gieo trồng tại Tân Lạc (thuộc tỉnh Hòa Bình cũ).

Dưới bàn tay khéo léo đầy đam mê của ông Lệ, 10 hạt giống đã nảy lên 9 cây hoa anh đào con. Trong quá trình gieo hạt, ươm cây ông Lệ được cán bộ người Nhật Bản rất quan tâm, theo sát.

Khi hoa anh đào mọc cây, ra lá đâm cành, các chuyên gia Nhật Bản đến thăm và nhận ra 9 cây này có tên Edohigan Sakura của đảo Okinawa. Đây là giống nguyên thuỷ, đẹp nhất trong các loài hoa anh đào của Nhật Bản. Họ muốn thu hồi giống hoa quý này bằng cách xin lại quá nửa số cây ông Lệ gieo được, lúc đó ông  Lệ chỉ còn vẻn vẹn đúng 4 cây.

Để bảo toàn số cây còn lại, ông Lệ đã lặng lẽ mang giấu đi, sau đó chuyển 4 cây này từ Hoà Bình lên Điện Biên để trồng. Sau 3 năm, cây bắt đầu ra hoa và kết quả. Từ số cây giống này, ông nhân tiếp thêm hàng nghìn cây khác.

Những cây đầu tiên ra hoa là đồng nghĩa với việc người Nhật Bản ở Việt Nam tìm đến cùng với những ý tưởng hợp tác dài lâu với ông Lệ. Ở đây họ thực sự mến mộ và khâm phục ông, bởi thành công nào của ông cũng khiến họ bất ngờ.

Nói về hành trình đi đến thành công của mình trong việc nhân giống và thuần dưỡng hoa anh đào (sakura), Tiến sĩ Trần Lệ cho biết, hoa anh đào là thứ cây được mệnh danh là khó trồng nhất thế giới, bởi trước đó nhiều nước đã được Nhật Bản tặng cây sakura về trồng nhưng đều thất bại.

Ngay tại Việt Nam, phía Nhật Bản đã từng 4 lần tặng giống anh đào nổi tiếng cho Đà Lạt, mang sang cả những cây 1-2 tuổi đã có hoa, nhưng trồng đều không được.

“Trước đó, cố Giáo sư, Tiến sĩ Võ Tòng Xuân - chuyên gia đầu ngành sinh học Việt Nam cũng từng mơ ước nghiên cứu trồng hoa anh đào (sakura) ở Việt Nam nhưng cũng chưa thực hiện được” - Tiến sĩ Trần Lệ chia sẻ.

Phát triển kinh tế từ hoa anh đào(sakura)

Hoa anh đào Nhật Bản là cây thân gỗ, cao từ 5–25m, tuổi thọ rất dài, có thể sống hàng trăm đến cả 1000 năm. Hoa có cánh dày, nhiều lớp và bông lớn hơn so với hoa đào truyền thống của Việt Nam, đặc biệt khi cây càng già thì hoa càng nhiều

Sở dĩ ông Lệ chọn tỉnh Điện Biên làm nơi đặt ươm và thuần dưỡng giống cây hoa anh đào cũng được bắt nguồn từ những cuộc trao đổi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp với giới khoa học về việc tìm kiếm các hướng phát triển kinh tế – sinh thái cho vùng Tây Bắc.

Ông quyết định chọn Điện Biên làm nơi ươm giống, sau đó mới chuyển cây vào trang trí cho Hoa Sơn Điền Trang (Đà Lạt) và ông đã thành công.

Cũng nhờ có hoa anh đào, giờ đây Mường Phăng đã hình thành một đảo hoa, mỗi khi đến mùa hoa nở, rất nhiều du khách và người yêu hoa tìm đến tham quan, chụp ảnh. Không chỉ tạo nên cảnh quan rất đặc biệt cho khu vực hồ Pá Khoang, rừng hoa anh đào còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.

Hiện nay, ông Lệ đang sở hữu một “đảo” hoa anh đào Nhật Bản với 200. 000 cây, mỗi năm cho thu nhập từ 3-5 tỷ đồng.

“Không chỉ những người yêu hoa anh đào Nhật Bản trong nước đến đặt mua mà còn có cả khách du lịch từ nhiều nước Philippines, Thái Lan, Lào, Myanmar, Malaysia... đã đến tận vườn để tham quan và đặt mua những cây đã có nụ mang về nước trồng”- ông Lệ cho hay.

Từ nguồn giống ban đầu, cây anh đào hiện đã được trồng thử nghiệm ở nhiều địa phương, từ Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An đến các tỉnh phía Bắc như Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Thái Nguyên…

Theo nghiên cứu của Tiến sĩ Trần Lệ, với các tỉnh vùng cao như Điện Biên, Hà Giang hay Cao Bằng, hoa thường nở vào khoảng tháng 12 dương lịch. Riêng khu vực Bát Xát (Lào Cai), do điều kiện khí hậu và độ cao khác biệt nên hoa lại nở muộn hơn, vào khoảng tháng 4. Còn tại đồng bằng Bắc Bộ như Hà Nội hay Hải Phòng, nhiều cây anh đào lại nở đúng dịp Tết Nguyên đán.

Là người con Hải Phòng, ông Lệ mong muốn được đưa giống hoa anh đào Nhật Bản về trồng tại các điểm quy hoạch phù hợp, từng bước đưa loài hoa biểu tượng của Nhật Bản trở thành một phần quen thuộc trong cảnh quan đô thị, công viên và các điểm du lịch sinh thái tại quê hương đất Cảng.

.