Theo Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, khoản 2 Điều 3 Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định nhãn hàng hóa là bản viết, bản in, bản vẽ, bản chụp của chữ, hình vẽ, hình ảnh hoặc vật mang dữ liệu được dán, in, đính, đúc, chạm, khắc, gắn hay hiển thị trực tiếp trên hàng hóa, bao bì thương phẩm. Nhãn cũng có thể được thể hiện bằng phương thức khác nhưng phải gắn với hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm.

Từ quy định này, cơ quan quản lý cho rằng nhãn in sẵn nhập khẩu dưới dạng một mặt hàng độc lập, chưa gắn trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm, chưa phải là nhãn hàng hóa của sản phẩm hoàn chỉnh. Do đó, tại thời điểm nhập khẩu, nội dung in sẵn trên nhãn chưa thuộc đối tượng áp dụng các quy định về nội dung và cách ghi nhãn của sản phẩm sau cùng.

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP cũng không đặt ra quy định riêng về điều kiện, thành phần hồ sơ hay thủ tục nhập khẩu đối với nhãn in sẵn dưới dạng hàng hóa độc lập. Việc nhập khẩu, kiểm tra, giám sát và xử lý mặt hàng này được thực hiện theo pháp luật về quản lý ngoại thương, hải quan, sở hữu trí tuệ và các quy định liên quan.

Gắn nhãn lên hàng hóa phải chịu trách nhiệm về nội dung

Dù nhãn in sẵn chưa được coi là nhãn của sản phẩm hoàn chỉnh tại thời điểm nhập khẩu, trách nhiệm của doanh nghiệp sẽ được xác định rõ khi nhãn được đưa vào sử dụng.

Theo khoản 1 Điều 41 Nghị định số 37/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa, kể cả nhãn phụ, phải bảo đảm thông tin trung thực, rõ ràng, chính xác và phản ánh đúng bản chất của hàng hóa. Nếu đặt gia công sản phẩm theo yêu cầu và tiêu chuẩn chất lượng của mình, bên đặt hàng có trách nhiệm ghi nhãn, đồng thời chịu trách nhiệm về hàng hóa và nội dung ghi trên nhãn.

Đối với xuất xứ hàng hóa, tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu phải tự xác định và ghi xuất xứ, bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ pháp luật Việt Nam cùng các cam kết quốc tế có liên quan. Khi nhãn được gắn lên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm, nội dung về xuất xứ và các thông tin khác phải phù hợp với sản phẩm thực tế. Việc sử dụng nhãn hiệu, tên thương mại cũng phải đáp ứng quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Với hàng hóa xuất khẩu, nội dung nhãn được thực hiện theo pháp luật của nước nhập khẩu, hợp đồng và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng thời phải tuân thủ những quy định liên quan của Nghị định số 37/2026/NĐ-CP.

Ủy ban lưu ý trách nhiệm pháp lý không chỉ được xác định dựa trên việc một chủ thể có trực tiếp nhập khẩu hoặc gắn nhãn hay không, mà còn căn cứ vào vai trò, hành vi và hồ sơ cụ thể của từng bên liên quan.

Đề xuất kiểm soát theo mức độ rủi ro

Đối với hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất và kinh doanh sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu và sử dụng nhãn phải quản lý đúng mục đích. Sau khi gắn nhãn, hàng hóa phải đáp ứng đầy đủ quy định về ghi nhãn, xuất xứ, sở hữu trí tuệ và yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Với loại hình nhập khẩu kinh doanh tiêu dùng A11 và nhập khẩu kinh doanh của doanh nghiệp thực hiện quyền nhập khẩu A41, các bên nhập khẩu, phân phối, mua và sử dụng nhãn phải chịu trách nhiệm đối với hành vi của mình. Đặc biệt, tổ chức hoặc cá nhân gắn nhãn lên hàng hóa phải chịu trách nhiệm trực tiếp về nội dung ghi nhãn.

Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thống nhất với yêu cầu tăng cường phòng, chống gian lận xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát và yêu cầu doanh nghiệp cung cấp tài liệu, hồ sơ hoặc cam kết phải đúng thẩm quyền, trình tự và không làm phát sinh thêm điều kiện nhập khẩu ngoài quy định.

Cơ quan này đề nghị Cục Hải quan áp dụng quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan và tập trung vào những lô hàng, doanh nghiệp hoặc giao dịch có dấu hiệu bất thường, thay vì chỉ phân loại rủi ro theo mã loại hình nhập khẩu.

Trường hợp có căn cứ nghi ngờ về mục đích sử dụng nhãn, xuất xứ hàng hóa hoặc quyền sử dụng nhãn hiệu, cơ quan hải quan có thể xem xét yêu cầu người khai cung cấp hợp đồng mua bán, hợp đồng gia công, đơn đặt hàng, văn bản ủy quyền hoặc chấp thuận của chủ thể quyền.

Vướng mắc này xuất phát từ đề nghị của Công ty TNHH NAXIS VN về việc nhập khẩu theo loại hình A41 các nhãn in sẵn dòng chữ “Made in Vietnam”, “Made in Cambodia” và logo UNIQLO để bán cho những doanh nghiệp đối tác.

Trước đó, Cục Hải quan đã đề nghị Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ cho ý kiến nhằm có cơ sở kiểm soát việc nhập khẩu, phân phối và sử dụng loại nhãn này.