Sắc lệnh hành pháp của ông Trump đã đưa một thương vụ từng hầu như không gây chú ý trở thành tâm điểm dư luận. Giao dịch này được công bố vào tháng 5/2024, dưới thời Tổng thống Joe Biden, khi công ty chuyên về hàng không – quốc phòng Emcore Corp. bán mảng chip máy tính và sản xuất wafer bán dẫn cho HieFo Corp. với giá 2,92 triệu USD, bao gồm cả việc bên mua tiếp nhận khoảng 1 triệu USD nghĩa vụ nợ.

Tuy nhiên, theo quyết định mới nhất, Tổng thống Trump yêu cầu HieFo phải thoái toàn bộ công nghệ nói trên trong vòng 180 ngày, với lý do có “bằng chứng đáng tin cậy” cho thấy chủ sở hữu hiện tại của công ty là công dân Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Nhà Trắng không công bố chi tiết các bằng chứng, nhưng nhấn mạnh rằng việc một cá nhân mang quốc tịch Trung Quốc kiểm soát công nghệ chip có liên quan đến lĩnh vực hàng không - quốc phòng là rủi ro không thể chấp nhận đối với an ninh Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung ngày càng gay gắt trong lĩnh vực bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Công nghệ chip và AI dưới sự giám sát chặt chẽ

HieFo Corp. được thành lập bởi Tiến sĩ Genzao Zhang và Harry Moore. Theo thông cáo báo chí được phát hành sau khi thương vụ hoàn tất, công nghệ mua lại từ Emcore dự kiến sẽ tiếp tục được vận hành và phát triển bởi đội ngũ nhân sự gần như không thay đổi, đặt trụ sở tại Alhambra, bang California.

Ông Zhang, người từng giữ chức Phó chủ tịch kỹ thuật của Emcore trước khi trở thành CEO của HieFo, đã cam kết sẽ “tiếp tục theo đuổi các giải pháp đổi mới và mang tính đột phá”, trong đó công nghệ chip được thiết kế để phục vụ nhiều mục đích, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo (AI).

Chính yếu tố này khiến thương vụ bị soi xét lại, trong bối cảnh Washington ngày càng siết chặt kiểm soát đối với các công nghệ then chốt có thể được sử dụng cho mục đích quân sự hoặc giám sát.

HieFo im lặng, Emcore đã rời sàn chứng khoán

Tính đến thời điểm hiện tại, HieFo chưa đưa ra bình luận chính thức trước yêu cầu của chính quyền Trump, dù đã nhận được đề nghị phản hồi từ báo chí.

Về phía Emcore, công ty này từng là doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán vào thời điểm thương vụ với HieFo diễn ra. Tuy nhiên, năm ngoái Emcore đã bị mua lại và đưa ra khỏi sàn bởi quỹ đầu tư Charlesbank Capital Partners, chấm dứt tình trạng công ty đại chúng.

Sắc lệnh của Tổng thống Trump được xem là một tín hiệu cứng rắn mới cho thấy chính quyền Mỹ sẵn sàng can thiệp trực tiếp và đảo ngược các thương vụ công nghệ, nếu chúng bị đánh giá là gây phương hại đến lợi ích an ninh quốc gia - ngay cả khi những thương vụ đó đã được phê duyệt từ các chính quyền tiền nhiệm.