Người bán hàng lên tiếng

Theo thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, thời gian gần đây cơ quan này liên tục nhận được phản ánh từ các nhà bán hàng về việc một số sàn thương mại điện tử điều chỉnh mức phí hiện hành hoặc bổ sung các loại phí mới. Nhiều người bán cho rằng chi phí kinh doanh trên sàn ngày càng gia tăng, trong khi biên lợi nhuận liên tục bị thu hẹp do cạnh tranh gay gắt và áp lực giảm giá.

Trước thực tế đó, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã tổ chức làm việc với các nhà bán hàng đang hoạt động trên Shopee và TikTok Shop để ghi nhận ý kiến, đồng thời yêu cầu các nền tảng cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến các chính sách thu phí mới.

Một trong những nội dung được quan tâm nhiều nhất là "Chương trình Duy trì hiển thị" mà Shopee dự kiến áp dụng từ ngày 29/5/2026. Theo kế hoạch ban đầu, nền tảng sẽ tự động trích một phần doanh thu từ các đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản quảng bá sản phẩm nhằm duy trì khả năng hiển thị trên sàn.

Cụ thể, mức trích mặc định được Shopee công bố là 1% doanh thu từ đơn hàng thành công (chưa bao gồm VAT). Người bán có thể tùy chỉnh tỷ lệ này từ 1% đến 50% tùy nhu cầu quảng bá. Khoản tiền sẽ được khấu trừ trực tiếp từ doanh thu trước khi chuyển về tài khoản của người bán.

Ngay sau khi thông tin được công bố, nhiều nhà bán hàng đã bày tỏ lo ngại về khả năng gia tăng chi phí kinh doanh. Theo các phản ánh gửi tới cơ quan quản lý, phần lớn cửa hàng trên sàn hiện đã phải chi trả nhiều khoản phí khác nhau như phí cố định, phí thanh toán, chi phí quảng cáo, vận chuyển, hoàn đơn và các chương trình khuyến mại. Việc bổ sung thêm cơ chế tự động trích doanh thu để phục vụ quảng bá sản phẩm được cho là có thể làm giảm lợi nhuận, đặc biệt đối với các hộ kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ.

Không ít người bán cho rằng trong bối cảnh sức mua thị trường chưa thực sự phục hồi mạnh, áp lực chi phí gia tăng có thể buộc nhiều cửa hàng phải tăng giá bán hoặc cắt giảm hoạt động kinh doanh. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới người bán mà còn có thể tác động gián tiếp tới người tiêu dùng thông qua giá hàng hóa.

Shopee tạm hoãn tăng phí

Sau khi làm việc với Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, ngày 27/5/2026, Công ty TNHH Shopee đã gửi báo cáo giải trình và chủ động đề xuất tạm hoãn triển khai Chương trình Duy trì hiển thị. Doanh nghiệp cũng cam kết thông báo chính thức tới cộng đồng nhà bán hàng về quyết định này.

Động thái trên được xem là kết quả bước đầu của quá trình rà soát các chính sách thu phí trên nền tảng thương mại điện tử. Theo cơ quan quản lý, việc xây dựng và điều chỉnh chính sách phí cần được đánh giá đầy đủ về tác động tới môi trường cạnh tranh, hoạt động kinh doanh của người bán cũng như quyền lợi của người tiêu dùng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết sẽ tiếp tục theo dõi việc điều chỉnh các loại phí trên các nền tảng số trung gian bán lẻ, đồng thời yêu cầu Shopee, TikTok Shop và các doanh nghiệp liên quan cung cấp đầy đủ thông tin về cơ sở hình thành mức phí, cơ chế áp dụng cũng như tác động đối với các bên tham gia thị trường.

Trong những năm gần đây, thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng mạnh, kéo theo sự mở rộng của các dịch vụ hỗ trợ bán hàng, quảng cáo và tiếp thị trên nền tảng số. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó là những tranh luận ngày càng lớn về bài toán phân chia chi phí giữa sàn và người bán. Khi các nền tảng bước vào giai đoạn ưu tiên hiệu quả kinh doanh và tối ưu doanh thu, áp lực chi phí có xu hướng được chuyển dần sang phía nhà bán hàng.

Vì vậy, việc cơ quan quản lý yêu cầu rà soát và tạm dừng áp dụng các chương trình phí mới được nhiều nhà bán hàng xem là tín hiệu tích cực. Không chỉ giúp giảm bớt áp lực chi phí trong ngắn hạn, động thái này còn cho thấy yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch, hợp lý và cân bằng lợi ích giữa nền tảng thương mại điện tử, người bán và người tiêu dùng trong quá trình phát triển kinh tế số.