Các startup được mệnh danh là “hổ AI” của Trung Quốc như MiniMax và Zhipu AI đã có màn chào sàn ấn tượng trên Sở giao dịch chứng khoán Hong Kong trong tuần này, phản ánh niềm tin ngày càng tăng vào lĩnh vực AI, trong bối cảnh Bắc Kinh đang đẩy nhanh việc niêm yết các công ty AI và chip nhằm củng cố các giải pháp thay thế trong nước cho công nghệ tiên tiến của Mỹ.

Ông Yao Shunyu, cựu nhà nghiên cứu cao cấp tại OpenAI - đơn vị phát triển ChatGPT - người được bổ nhiệm làm Giám đốc khoa học AI của tập đoàn công nghệ Tencent hồi tháng 12, cho rằng khả năng một công ty Trung Quốc trở thành doanh nghiệp AI hàng đầu thế giới trong vòng 3 đến 5 năm tới là rất cao. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc thiếu máy móc chế tạo chip tiên tiến vẫn là rào cản kỹ thuật lớn nhất.

“Hiện nay, chúng tôi có lợi thế đáng kể về điện năng và hạ tầng. Những nút thắt chính nằm ở năng lực sản xuất, bao gồm máy quang khắc, cũng như hệ sinh thái phần mềm” - ông Yao phát biểu tại một hội nghị AI ở Bắc Kinh hôm thứ Bảy 10/1.

Theo Reuters đưa tin hồi tháng trước, Trung Quốc đã hoàn thành một nguyên mẫu hoạt động của máy quang khắc tia cực tím bước sóng cực ngắn (EUV), có tiềm năng sản xuất các chip bán dẫn tiên tiến sánh ngang phương Tây. Tuy nhiên, thiết bị này vẫn chưa tạo ra được chip hoạt động hoàn chỉnh và có thể phải đến năm 2030 mới làm được điều đó, theo các nguồn thạo tin.

Khoảng cách đầu tư

Ông Yao cùng nhiều lãnh đạo ngành công nghiệp Trung Quốc khác tại hội nghị ở Bắc Kinh hôm thứ Bảy cũng thừa nhận rằng Mỹ vẫn giữ lợi thế về năng lực tính toán, nhờ các khoản đầu tư hạ tầng khổng lồ.

“Hạ tầng máy tính của Mỹ có thể lớn hơn chúng tôi từ một đến hai bậc độ lớn. Nhưng tôi thấy rằng dù là OpenAI hay các nền tảng khác, họ đều đang đầu tư rất mạnh vào nghiên cứu thế hệ tiếp theo” - ông Lin Junyang, trưởng nhóm kỹ thuật của mô hình ngôn ngữ lớn Qwen chủ lực của Alibaba, cho biết.

“Trong khi đó, chúng tôi tương đối hạn hẹp về vốn; riêng chi phí triển khai đã có thể tiêu tốn phần lớn hạ tầng tính toán của chúng tôi”.

Theo ông Lin, nguồn lực hạn chế của Trung Quốc đã buộc các nhà nghiên cứu phải sáng tạo hơn, đặc biệt thông qua phương pháp đồng thiết kế thuật toán – phần cứng, cho phép các công ty AI vận hành các mô hình lớn trên phần cứng nhỏ hơn, chi phí thấp hơn.

Ông Tang Jie, nhà sáng lập Zhipu AI - công ty huy động được 4,35 tỷ đô la Hong Kong trong đợt IPO - cũng nhấn mạnh việc các doanh nhân AI trẻ tuổi Trung Quốc sẵn sàng dấn thân vào những dự án rủi ro cao, một đặc điểm vốn gắn liền với Thung lũng Silicon, là một tín hiệu tích cực.

“Tôi cho rằng nếu chúng ta có thể cải thiện môi trường này, cho phép những cá nhân thông minh, dám chấp nhận rủi ro có thêm thời gian để theo đuổi các nỗ lực đổi mới… thì đây là điều mà chính phủ và đất nước có thể giúp thúc đẩy” - Tang nói.