Hà Nội 31oC
Thứ hai, 04/07/2022

Ấm lòng bánh đúc

14/01/2022 6:30 AM (GMT+7)

Bánh đúc là thứ quà bình dân có mặt từ lâu trong văn hóa ẩm thực của người Việt. Món ăn gắn liền với một thời lam lũ, nghèo khó, với kế sinh nhai của nhiều gia đình nghèo. Món ăn gắn với miền kí ức ấm áp của bao thế hệ, nhất là mỗi độ Đông về.

Ấm lòng bánh đúc  - Ảnh 1.

Ngày nhỏ, với tôi, món bánh đúc mẹ làm từ công thức bà nội để lại là món ngon số một. Sáng nào mẹ cũng đem một nồi bánh đúc ra chợ bán. Món bánh đúc phần vì rẻ tiền, phần vì nóng sốt ngon miệng, thế nên, người trong làng thi nhau mua về ăn, chỉ một lúc là mẹ bán hết cả nồi. Chị em tôi may mắn được lớn lên bằng những tảo tần từ nghề làm bánh đúc của mẹ.

Bánh đúc là món ăn của cả ba miền. Miền Bắc và miền Trung, bánh đúc thường được làm bằng bột gạo; ở miền Nam thì làm bằng bột năng (bột củ mì). Trong số những món bánh đúc đã được thưởng thức, tôi vẫn thích nhất món bánh đúc nóng truyền thống mẹ làm.

Quy trình làm bánh đúc phải đảm bảo 3 công đoạn chính: làm nước ngâm gạo, chuẩn bị bột và đun bánh. Để có món bánh đúc chuẩn vị, việc chuẩn bị nguyên liệu là khâu quan trọng đầu tiên. Nước ngâm gạo, mẹ thường làm bằng nước vôi trong hoặc nước tro. Mẹ lấy loại vôi tôi mềm nhuyễn đem pha với nước theo tỉ lệ nhất định, khuấy, lắng rồi chắt lấy nước vôi trong. Cũng có khi mẹ lấy tro bếp, sàng sẩy kỹ và hòa vào nước ngâm gạo. Gạo làm bánh phải là gạo tẻ ngon, có độ giòn, dai, nở và đáp ứng hương vị, màu sắc bắt mắt. Mẹ vo sạch gạo rồi ngâm trong nước vôi trong hoặc nước tro đến khi dùng tay bóp, thấy hạt gạo bở tơi là được. Mẹ vớt gạo ra rửa lại thật sạch, đem xay lẫn với nước cho ra bột nước thật nhuyễn mịn, dùng rây lọc qua bột nước để loại bỏ tạp chất. Thi thoảng, mẹ cho vào bột một chút hàn the để bánh có thêm độ dẻo dai hơn.

Món bánh đúc nói chung là món ăn của người nghèo, bởi vậy, nhân bánh đúc truyền thống sẽ chủ yếu gồm: mộc nhĩ, hành lá, rau mùi, tiêu bột... Thi thoảng, mẹ mới mua thêm chút thịt nạc ngoài chợ về kết hợp. Mẹ cho hành khô băm nhỏ vào chảo, phi cho thơm rồi cho thịt băm, mộc nhĩ vào đảo đều. Khi thịt và mộc nhĩ chín, mẹ rắc hành lá đã thái nhỏ, thêm tiêu xay, đảo qua vài lần rồi tắt bếp.

Làm món bánh đúc, ngoài việc thực hiện theo đúng quy trình thì còn phụ thuộc vào sự khéo léo của người làm bánh. Mẹ chọn nồi gang để nấu bánh. Mẹ tráng một chút mỡ quanh nồi để bột không dính ở đáy khi nấu. Bột được mẹ cho vào nồi và bắc lên bếp củi. Khâu khuấy bánh được xem là khâu quan trọng nhất. Lửa được đẩy riu riu, mẹ dùng đũa cả khuấy đều tay để bột chín và không bị vón, bị khô. Cứ thế cho đến khi bột trong nồi đặc sệt lại, có độ mượt trong, bột không dính đũa là món bánh đúc đã hoàn thành.

Bánh đúc ăn nóng vẫn là ngon nhất. Thế nên, sau khi nồi bánh được bắc ra khỏi bếp, mẹ đặt nồi trong cái thúng nhỏ đã được trải một lớp vải để giữ nhiệt. Một cái sàng nhỏ đã trải sẵn lớp lá chuối tươi, mẹ múc ra từng muỗng bánh đúc sánh mịn. Chúng tôi đã ngồi quanh đợi sẵn từ lúc mẹ bắt đầu nấu bánh. Chỉ chờ mẹ bảo “Các con ăn đi”, thế là đứa nào đứa ấy dùng đũa xắn từng miếng bánh quyện với nước chấm mẹ đã chuẩn bị sẵn đưa lên miệng ăn ngon lành. Bánh đúc mềm dẻo, nóng hổi ăn cùng với hành phi, thịt băm, mộc nhĩ, gia vị... kèm với bát nước chấm giữa ngày đông, vừa ăn vừa xuýt xoa, cảm giác tròn đầy ngũ vị hài hòa trên đầu lưỡi, ăn hoài chẳng chán.

Một ngày mùa Đông, thấy bạn khoe trên facebook món bánh đúc nóng đổ sàng tự làm, tôi bỗng nhớ da diết thứ quà dân dã quê nhà. Lòng lại chợt nhớ câu nói của nhà văn Vũ Bằng: “Bánh đúc mát cái mát của Đông Phương, thâm trầm và hiền lành chứ không rực rỡ và kêu gào ầm ĩ”. Thế rồi lại thèm được về nhà lúc này, ngồi bên bếp củi, háo hức chờ được ăn món bánh đúc nóng mẹ làm như ngày nào.


Bình luận của bạn
(*) Nội dung bắt buộc cần có
Bình luận
Xem thêm bình luận

Nhập thông tin của bạn

TP.HCM: Sức mua tăng, bán lẻ phục hồi

TP.HCM: Sức mua tăng, bán lẻ phục hồi

Nhiều siêu thị tại TP.HCM ghi nhận sức mua đã hồi phục khá tốt. Điều này được phản ánh vào doanh thu bán lẻ hàng hóa 6 tháng đầu năm, ước đạt 335.595 tỷ đồng tăng 11,9% so với cùng kỳ.

Loạt điện thoại màn hình gập đáng chờ mong cuối năm 2022: Ngỡ ngàng với iPhone

Loạt điện thoại màn hình gập đáng chờ mong cuối năm 2022: Ngỡ ngàng với iPhone

Trong nửa cuối năm 2022, các ông lớn trong ngành công nghệ có thể sẽ ra mắt hàng loạt smartphone màn hình gập với nhiều cải tiến đáng giá.

Người giữ lại tuổi thơ giữa lòng thành phố

Người giữ lại tuổi thơ giữa lòng thành phố

Ngày nay, các loại đồ chơi được làm thủ công dường như khá xa lạ với trẻ em thành phố. Bởi vậy, hơn 12 năm qua, chú Nguyễn Văn Nghĩa vẫn miệt mài, mong muốn giữ lại một phần tuổi thơ bằng những con vật làm từ lá dừa.

Người tiêu dùng luôn chịu thiệt khi mua phải hàng lỗi

Người tiêu dùng luôn chịu thiệt khi mua phải hàng lỗi

Khi mua phải hàng lỗi, hàng kém chất lượng, người tiêu dùng không thể chứng minh được lỗi của bên bán do thiếu kết luận giám định. Doanh nghiệp cũng lợi dụng điều này để phủi trách nhiệm.

Những phụ kiện nâng tầm trang phục mùa hè

Những phụ kiện nâng tầm trang phục mùa hè

Nếu chị em muốn mặc đẹp như quý cô nước Pháp thì đừng quên sắm ngay những món phụ kiện thời trang hot trend dành cho mùa hè năm nay.

Pháp cấm gắn mác thịt với các sản phẩm thay thế làm từ thực vật

Pháp cấm gắn mác thịt với các sản phẩm thay thế làm từ thực vật

Từ ngày 1/10, các hãng sản xuất thực phẩm chay sẽ không còn được sử dụng các thuật ngữ chỉ các món ăn từ thịt động vật truyền thống, để dán nhãn cho các món không có nguồn gốc từ động vật.

Quần bơi nam giới

Quần bơi nam giới

Quần bơi của nam giới có lịch sử lâu đời. Bên cạnh đó, phái mạnh cần lưu ý nhiều yếu tố khi chọn mua và bảo quản các loại quần này.