Ông Mibe vừa có chuyến thăm một nhà máy cung ứng ô tô điện tại Thượng Hải. Sau chuyến đi, ông đưa ra nhận định gây sốc trong một bài báo với Nikkei Asia: “Chúng tôi không có cơ hội cạnh tranh với họ".

Nhận xét này phản ánh mức độ chênh lệch ngày càng lớn giữa các hãng xe truyền thống và hệ sinh thái sản xuất ô tô, đặc biệt là ô tô điện của Trung Quốc.

Nguyên nhân chính nằm ở cái gọi là “China Speed” – tốc độ phát triển sản phẩm cực nhanh của các công ty Trung Quốc. Trong khi các hãng ô tô truyền thống thường mất 4-6 năm để phát triển một mẫu xe mới, các hãng Trung Quốc có thể làm điều đó trong vòng khoảng 2 năm hoặc thậm chí nhanh hơn. Điều này tạo ra lợi thế cạnh tranh rất lớn về thời gian ra thị trường.

Không chỉ nhanh, chuỗi cung ứng của Trung Quốc còn có chi phí thấp và mức độ tự động hóa cao. Các nhà máy có thể sản xuất với ít lao động hơn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, đồng thời tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ linh kiện, logistics đến lắp ráp. Đây chính là yếu tố khiến lãnh đạo Honda bị “choáng” khi tận mắt chứng kiến.

Những tuyên bố của ông Mibe được đưa ra trong bối cảnh Honda đang gặp khó khăn nghiêm trọng tại thị trường Trung Quốc – một trong những thị trường ô tô lớn nhất thế giới. Doanh số của hãng đã giảm mạnh từ khoảng 1,62 triệu xe vào năm 2020 xuống chỉ còn khoảng 640.000 xe vào năm 2025, và dự kiến còn tiếp tục giảm trong năm 2026. Điều này khiến nhiều nhà máy của Honda hoạt động dưới công suất, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

Không chỉ riêng Honda, nhiều hãng xe lớn khác cũng bày tỏ lo ngại. CEO Ford từng cảnh báo Trung Quốc có đủ năng lực sản xuất để phục vụ toàn bộ thị trường Bắc Mỹ, trong khi lãnh đạo Toyota thừa nhận doanh nghiệp có thể không tồn tại nếu không thay đổi. Những nhận định này cho thấy áp lực cạnh tranh từ Trung Quốc đang lan rộng trên toàn ngành.

Trước tình hình đó, Honda đang tìm cách cải tổ nội bộ, bao gồm việc tái lập bộ phận nghiên cứu phát triển (R&D) độc lập và thúc đẩy quá trình đổi mới nhanh hơn. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu, và chưa rõ liệu các biện pháp này có đủ để giúp hãng bắt kịp tốc độ phát triển của Trung Quốc hay không.

Nhìn chung, ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh mới, nơi Trung Quốc nổi lên như một “công xưởng công nghệ” với khả năng sản xuất nhanh, rẻ và hiệu quả. Điều này buộc các hãng xe lâu đời phải thay đổi mô hình hoạt động nếu không muốn bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua xe điện và công nghệ tương lai.