Từ biểu tượng gia dụng đến cuộc rút lui có tính toán

Mới đây, Hitachi - tập đoàn trăm tuổi của Nhật Bản, thương hiệu gắn liền hàng thập kỉ với nhiều loại đồ gia dụng của người Việt đã thông báo bán lại mảng kinh doanh thiết bị gia dụng vận hành bởi công ty con Hitachi Global Life Solutions (Hitachi GLS) cho nhà bán lẻ Nhật Bản Nojima, với giá hơn 100 tỷ yen (630,32 triệu USD).

Hai bên sẽ cùng lập công ty mới do Nojima nắm 80,1% cổ phần và Hitachi GLS giữ 19,9% còn lại. Nojima nắm quyền sản xuất đến hậu mãi cho loạt thiết bị gia dụng như tủ lạnh, máy giặt, máy hút bụi và thiết bị nhà bếp thương hiệu Hitachi.

Hitachi đánh giá nhu cầu khách hàng điện tử gia dụng ngày càng đa dạng và thay đổi với tốc độ nhanh chưa từng có. Vì vậy, Nojima - với lợi thế bán lẻ sẽ nắm bắt "tiếng nói khách hàng", trong khi hãng tận dụng công nghệ sản xuất tiên tiến, độ tin cậy cao để đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn.

Dữ liệu từ các báo cáo tài chính cho thấy, đến những năm gần đây, mảng điện gia dụng chỉ còn đóng góp tỷ trọng rất nhỏ trong tổng doanh thu của Hitachi. Trước đó, ngay từ năm 2009, Hitachi đã ghi nhận khoản lỗ kỷ lục khoảng 8 tỷ USD, buộc doanh nghiệp phải tiến hành tái cấu trúc sâu rộng, trong đó có việc rà soát lại toàn bộ các mảng kinh doanh tiêu dùng có biên lợi nhuận thấp.

Trong hơn một thập niên sau đó, Hitachi liên tục thoái vốn hoặc chuyển giao các mảng điện tử tiêu dùng, từng bước rút khỏi những lĩnh vực chịu áp lực cạnh tranh cao. Việc bán nốt mảng điện gia dụng được xem là “mảnh ghép cuối” trong quá trình tái cấu trúc kéo dài gần 17 năm. Song song với đó, tập đoàn này tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực như hạ tầng, năng lượng, công nghệ thông tin và nền tảng số, nơi có khả năng tạo ra dòng doanh thu ổn định và biên lợi nhuận cao hơn.

Thực tế này phản ánh một xu hướng lớn hơn của các tập đoàn công nghiệp Nhật Bản, đó là chuyển dịch khỏi mô hình sản xuất hàng tiêu dùng đại chúng sang các lĩnh vực B2B có giá trị gia tăng cao. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, đặc biệt từ các doanh nghiệp Hàn Quốc và Trung Quốc trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng, việc Hitachi rút khỏi mảng gia dụng là một lựa chọn mang tính chiến lược, thay vì tiếp tục duy trì một lĩnh vực không còn giữ vai trò cốt lõi.

Một biểu tượng tiêu dùng trong ký ức

Trước khi trở thành câu chuyện tái cấu trúc doanh nghiệp, Hitachi từng là một phần quen thuộc trong đời sống tiêu dùng của nhiều gia đình Việt Nam. Trong giai đoạn những năm 1990-2000, khi thị trường còn hạn chế về lựa chọn, các sản phẩm gia dụng có xuất xứ từ Nhật Bản, trong đó có Hitachi thường được xem là chuẩn mực về độ bền và chất lượng. Một chiếc tủ lạnh, nồi cơm điện hay máy giặt có thể sử dụng trong nhiều năm, trở thành tài sản có giá trị, gắn với tâm lý tiêu dùng “ăn chắc mặc bền”.

Chính vì vậy, việc Hitachi không còn trực tiếp hiện diện trong vai trò nhà sản xuất gia dụng dễ tạo ra cảm giác tiếc nuối. Tuy nhiên, cảm xúc này diễn ra trong bối cảnh thị trường đã thay đổi đáng kể. Người tiêu dùng hiện nay không chỉ quan tâm đến độ bền, mà còn cân nhắc thiết kế, tính năng thông minh, khả năng kết nối và mức giá. Sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các thương hiệu như Samsung, LG hay Panasonic đã làm thay đổi cấu trúc thị trường, với chu kỳ đổi mới sản phẩm nhanh hơn và chiến lược tiếp cận người tiêu dùng linh hoạt hơn.

Với người Việt, ký ức về một thời “đồ Nhật bền bỉ” vẫn còn, nhưng thị trường đã bước sang một giai đoạn mới, nơi giá trị sản phẩm được đánh giá không chỉ ở độ bền, mà còn ở khả năng đáp ứng lối sống hiện đại.

Sự thay đổi của Hitachi, xét cho cùng, là một lát cắt điển hình của thị trường tiêu dùng hiện đại, nơi các thương hiệu không thể đứng yên với những gì đã làm nên tên tuổi trong quá khứ.

Hitachi không còn giữ vai trò quen thuộc trong căn bếp của nhiều gia đình Việt, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc thương hiệu này biến mất. Nó chỉ đơn giản là không còn ở vị trí mà người tiêu dùng từng quen thuộc.

Và trong dòng chảy đó, ký ức về một thời “đồ Nhật bền bỉ” vẫn còn, nhưng thị trường đã bước sang một giai đoạn khác, nơi sự phù hợp với lối sống mới trở thành yếu tố quyết định.