Chùm ảnh: Bánh trứng kiến, đặc sản tháng 3 của người Tày ở khu vực phía Bắc Thái Nguyên

+ aA -

Chiến Hoàng

19/04/2026 1:23 AM (GMT+7)

Không biết từ bao giờ, bánh trứng kiến của người Tày ở khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên đã trở thành thức quà luôn được ngóng đợi vào mỗi dịp tháng 3 âm lịch hằng năm. Không những vậy, bánh trứng kiến còn đặc biệt được rất nhiều người săn lùng và trở thành mặt hàng "hot" mà ai cũng muốn có cho bằng được.

Sở dĩ bánh trứng kiến hiếm và được nhiều người săn lùng bởi vị béo ngậy của nhân bánh và độ hiếm của nó. Theo các cụ cao niên vùng Tày xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên, trứng kiến để dùng làm nhân bánh là loại ấu trùng của kiến đen có kim, người Tày còn gọi là LÀY và chỉ vào cuối tháng 2 đến trung tuần tháng 3 âm lịch hằng năm mới có. Để làm được một chiếc bánh trứng kiến cần có bột gạo nếp ngâm kỹ được xay nhuyễn cùng lá vả non và lá chuối khô. Sự kết hợp này tạo nên vị rất khác biệt, ăn rồi chỉ muốn ăn thêm, ăn mãi, không cả biết dừng.

Để làm ra những chiếc bánh trứng kiến, từ trung tuần tháng 2 âm lịch, người dân ở khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên đã chuẩn bị lá chuối phơi khô dùng để gói bánh.

Cuối tháng 2, đầu tháng 3 âm lịch, khi trứng kiến vào vụ, người dân ở khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên vào rừng tìm tổ kiến thu hoạch trứng rồi đem xào với thịt xay, hành phi thơm để làm nhân bánh trứng kiến.

Lá vả non cũng được người Tày ở phía Bắc tỉnh Thái Nguyên hái về, tước sơ để gói bọc khi bánh đã nặn thành hình.

Khi những chiếc bánh làm từ bột gạo nếp đã được nặn, nhồi nhân trứng kiến sẽ được người Tày bọc lại bởi lá vả non đã tước sơ. Việc bọc bằng lá vả non sau khi bánh đã được hấp cách thủy đến chín sẽ tạo cảm giác giòn khi cắn và bùi khi lẫn với vị trứng kiến.

Những chiếc bánh trứng kiến sau khi được bọc bởi lá vả non sẽ được xếp ngay ngắn để bọc bằng lá chuối phơi khô trước khi cho vào nồi hấp cách thủy.

Công đoạn bọc lá vả non rất quan trọng, và đặc biệt cần khéo léo để tránh lá vả bị rách, bục.

Sau khi bánh đã được gói lại bằng lớp lá chuối sẽ được cho vào nồi và cho lên bếp củi để hấp.

Sau khoảng 1 tiếng hấp cách thủy, bánh trứng kiến sẽ được vớt ra để nguội và treo lên các sợi dây được căng sẵn trong nhà.

Và đây là một chiếc bánh trứng kiến thành phẩm được đồng bào Tày ở phía Bắc Thái Nguyên bóc ra sau khi đã được hấp cách thủy.

Bánh trứng kiến không chỉ dùng để thắp hương dịp lễ tết 3/3 (âm lịch) của người Tày mà còn bán rất chạy tại các điểm dừng chân trên Quốc lộ 3 Hà Nội - Bắc Kạn, đoạn km17 xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên.

Với những người yêu thích khám phá, trải nghiệm văn hóa nếu chưa biết đến, chưa được thưởng thức món quà quê độc lạ của người Tày ở khu vực phía Bắc của tỉnh Thái Nguyên với bánh trứng kiến vào dịp tháng 3 âm lịch này thì quả thực sẽ là một sự tiếc nuối lớn.