Đây được xem là giải pháp "vàng" nhằm nâng cao giá trị kinh tế cho người dân, đồng thời kiến tạo bức tường thành xanh bảo vệ môi trường bền vững tại vùng biên giới.

Trồng rừng gỗ lớn Lạng Sơn: Thay đổi tư duy, nâng giá trị kinh tế

Nhiều năm qua, người trồng rừng tại tỉnh Lạng Sơn vốn quen với chu kỳ khai thác ngắn, chỉ từ 5 đến 7 năm. Gỗ khai thác chủ yếu là gỗ nhỏ, bán làm nguyên liệu giấy hoặc băm dăm với giá trị kinh tế thấp.

Thực tế cho thấy, việc khai thác sớm không chỉ khiến thu nhập của người dân bấp bênh trước sự biến động của thị trường mà còn làm kiệt quệ tài nguyên đất.

Nhận thức rõ bước ngoặt cần thiết này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn đã triển khai chương trình hỗ trợ thâm canh gỗ lớn với mục tiêu cốt lõi là kéo dài chu kỳ kinh doanh rừng lên 10-12 năm hoặc dài hơn, để cây đạt đường kính lớn, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của ngành chế biến gỗ sâu và xuất khẩu.

Gia đình ông Nguyễn Đình Thành ở thôn Vũ Lâm, xã Vũ Lễ, là một trong những hộ đầu tiên "hái quả ngọt" nhờ thay đổi tư duy trồng rừng gỗ lớn.

Ông Thành cho hay: “Từ năm 2008, gia đình tôi đã đầu tư trồng 5 ha cây mỡ. Đến năm 2023, khi rừng cây đạt kích thước gỗ lớn, gia đình bắt đầu thu hoạch với mức thu nhập lên tới khoảng 400 triệu đồng/ha. Cây mỡ khi để thành rừng gỗ lớn cho thu nhập cao hơn gấp nhiều lần so với việc thu hoạch sớm làm gỗ nhỏ”.

Ông Lành Văn Chúc – Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Lộc Bình cho biết: “Hiện Công ty đã phối hợp trồng mới 10 ha keo gỗ lớn và chuyển hóa 3 ha từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn”.

Ông Nguyễn Hữu Hưng – Chi Cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lạng Sơn cho hay: “Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành Lâm nghiệp với trồng rừng gỗ lớn bền vững, thời gian qua Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lạng Sơn đã tích cực triển khai các dự án hỗ trợ người trồng rừng với quy mô bài bản: Năm 2021 đã xây dựng mô hình trồng mới 34 ha keo lai tại huyện (cũ) Lộc Bình và Tràng Định, đồng thời chuyển hóa 3 ha rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn tại Lộc Bình và năm 2022 đã mở rộng quy mô với diện tích trồng mới 75,44 ha keo mô tại xã Đào Viên (nay là xã Quốc Việt), huyện (cũ) Tràng Định”.

Các dự án này không chỉ hỗ trợ kỹ thuật mà còn tạo nguồn lực tài chính cho người dân . Theo đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí cây con, phân bón và một phần nhân công năm đầu với định mức khoảng 10 triệu đồng/ha. Đây là "đòn bẩy" quan trọng giúp các hộ gia đình tham gia dự án yên tâm gắn bó với phát triển cây lâm nghiệp dài ngày.

Trao đổi với phóng viên Báo Dân Việt, ông Chu Văn Hợp – Phó Chủ tịch UBND xã Quốc Việt cho hay: “Xã Quốc Việt là xã biên giới với dân số khoảng 5.900 người, những năm qua kinh tế của các gia đình ở đây chủ yếu dựa vào phát triển rừng trồng. Thực hiện dự án trồng rừng gỗ lớn, chúng tôi kỳ vọng sẽ đem lại giá trị kinh tế lớn, giúp bà con xóa đói giảm nghèo bền vững và vươn lên làm giàu".

Sự kỳ vọng của lãnh đạo địa phương hoàn toàn có cơ sở khi các mô hình điểm tại đây đang cho thấy những tín hiệu rất khả quan. Những cánh rừng keo lai, keo mô được chăm sóc đúng kỹ thuật đang lớn nhanh như thổi trên những sườn đồi trước đây vốn chỉ trồng cây ngắn ngày.

Kỹ thuật trồng rừng gỗ lớn Lạng Sơn – Chìa khóa nâng cao năng suất

Một trong những yếu tố quan trọng nhất để phát triển rừng gỗ lớn thành công chính là kỹ thuật thâm canh. Không còn để cây "tự sinh tự diệt", các hộ dân tham gia dự án được cán bộ lâm nghiệp hướng dẫn bài bản từ khâu chọn giống đến chăm sóc.

Ông Phạm Tuyến – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Tràng Định chia sẻ: "Các hộ gia đình tham gia rất tích cực hưởng ứng chương trình trồng rừng gỗ lớn. Đến nay, qua kiểm tra thực tế, cây keo sau 5 năm đã đạt đường kính từ 13-15 cm, chiều cao từ 8-10m. Đây là chỉ số sinh trưởng rất tốt so với phương thức trồng truyền thống".

Cũng theo ông Tuyến, điểm khác biệt lớn nhất của mô hình này là quy trình tỉa thưa khắt khe. "Chúng tôi thường xuyên kiểm tra, hỗ trợ bà con về mặt kỹ thuật. Đến nay, các diện tích dự án đã thực hiện tỉa thưa lần đầu vào năm thứ 4 và dự kiến sẽ tỉa thưa lần 2 vào năm thứ 8. Việc tỉa thưa giúp tạo không gian cho những cây khỏe mạnh phát triển tốt nhất, tập trung dưỡng chất để tạo ra thân gỗ lớn, tròn đều", ông Tuyến nói.

Theo tính toán của ngành nông nghiệp tỉnh Lạng Sơn và người trồng rừng, giá trị từ trồng rừng gỗ lớn có thể đạt khoảng 35 triệu đồng/ha/năm.

Bên cạnh giá trị kinh tế, rừng gỗ lớn còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Cây gỗ lớn có hệ rễ phát triển sâu, giúp tăng khả năng phòng hộ, chống xói mòn đất và ổn định sinh thái cao hơn hẳn so với rừng chu kỳ ngắn.

Có thể thấy, việc phát triển trồng rừng gỗ lớn tại Lạng Sơn không chỉ là câu chuyện về những con số tăng trưởng, mà là một hành trình bền bỉ thay đổi tư duy sản xuất của người dân vùng cao.

Với sự quyết liệt của chính quyền và sự đồng lòng của bà con, những cánh rừng gỗ lớn đang dần hiện hữu, hứa hẹn trở thành "bức tường thành" vững chắc cho kinh tế xanh của tỉnh Lạng Sơn trong tương lai.