Giá hiển thị thấp chưa chắc là giá cuối cùng

Mua sắm trực tuyến đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống tiêu dùng. Chỉ cần vài thao tác, người mua có thể tiếp cận hàng loạt sản phẩm với mức giá tưởng như rất hấp dẫn. Cũng từ đây, tâm lý “săn sale” ngày càng phổ biến, nhất là trong những đợt khuyến mại lớn, khi các nền tảng liên tục đẩy ra những thông điệp giảm sâu, ưu đãi có hạn và miễn phí vận chuyển.

Tuy nhiên, cảm giác mua được giá hời không phải lúc nào cũng đi cùng lợi ích thực tế. Theo phân tích của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, một trong những vấn đề đáng chú ý của thương mại điện tử hiện nay là chi phí ẩn, tức những khoản chi phí cấu thành giao dịch nhưng không được thể hiện đầy đủ, rõ ràng và đồng thời ngay từ đầu. Khi đó, người tiêu dùng dễ hình thành kỳ vọng về một mức giá thấp hơn số tiền thực phải thanh toán.

Chi phí ẩn không chỉ là một khoản phí phát sinh xuất hiện ở cuối đơn hàng, đó có thể là phí vận chuyển chỉ hiện rõ khi bước sang khâu thanh toán, là phụ phí dịch vụ, là điều kiện áp dụng mã giảm giá không được thể hiện đủ nổi bật, hoặc là những khoản cộng thêm khiến tổng chi phí sau cùng khác khá xa so với con số ban đầu người mua nhìn thấy.

Điều đáng lưu ý là trong môi trường số, người tiêu dùng thường bị hút vào “con số đầu tiên” xuất hiện trên màn hình. Một sản phẩm có tỷ lệ giảm giá lớn, một nhãn “flash sale”, hay một thông báo “chỉ còn hôm nay” rất dễ tạo cảm giác nên mua ngay. Trong khi đó, những thông tin quan trọng hơn như điều kiện áp dụng, tổng phí hay ràng buộc của ưu đãi lại nằm ở phía sau, ít được chú ý hơn.

Vì vậy, rủi ro không chỉ nằm ở số tiền tăng thêm nhiều hay ít, mà ở chỗ người mua có thể đưa ra quyết định khi chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin về giao dịch. Khi tổng chi phí chỉ lộ ra dần theo từng bước, khả năng so sánh giá thực sự giữa các sản phẩm, gian hàng hay nền tảng cũng bị suy giảm đáng kể.

Nhiều người tiêu dùng “nghiện” săn hàng sale giá rẻ trên TMĐT

Đừng chỉ nhìn mức giảm giá, hãy nhìn toàn bộ giao dịch

Một cảnh báo đáng chú ý khác từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia là hiện tượng “ảo giá” trong khuyến mại trực tuyến. Trong môi trường thương mại số, thông tin về giá không chỉ để thông báo số tiền phải trả, mà còn được thiết kế để tác động đến cảm nhận của người tiêu dùng. Cùng một sản phẩm, nhưng cách trình bày giá khác nhau có thể khiến người mua hình dung rất khác về mức độ “hời” của giao dịch.

Chẳng hạn, một mức giá gốc bị gạch đi, đi kèm tỷ lệ giảm sâu, thường tạo ra cảm giác tiết kiệm rất lớn. Nhưng nếu mức giá gốc đó không phản ánh đúng mức giá phổ biến của sản phẩm trên thị trường, thì lợi ích thực tế mà người mua nhận được có thể thấp hơn nhiều so với cảm nhận ban đầu. Nói cách khác, điều dễ khiến người mua bị thuyết phục không phải lúc nào cũng là giá trị thật, mà có thể là cách thông tin được sắp xếp để tạo hiệu ứng tâm lý.

Bởi thế, trong mua sắm trực tuyến, điều cần nhìn không chỉ là một con số nổi bật trên màn hình, mà là toàn bộ giao dịch. Giá cuối cùng là bao nhiêu. Đã bao gồm phí vận chuyển hay chưa. Mã giảm giá áp dụng với điều kiện gì. Có yêu cầu giá trị đơn hàng tối thiểu hay không. Đổi trả có phát sinh thêm chi phí nào không. Đó mới là những câu hỏi giúp người mua biết mình có thực sự đang mua rẻ hay không.

Theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ cho người tiêu dùng, đồng thời bị nghiêm cấm thực hiện hành vi lừa dối hoặc gây nhầm lẫn thông qua việc cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ hoặc không chính xác về sản phẩm, dịch vụ và nội dung giao dịch. Luật cũng đặt ra yêu cầu phải cung cấp rõ thông tin về giá, phí, chi phí, phương thức thanh toán, giao hàng và các điều kiện liên quan.

Điều đó cho thấy quyền của người tiêu dùng không chỉ nằm ở việc nhận được đúng hàng, mà còn ở quyền được biết đầy đủ mình đang trả tiền cho điều gì. Trong bối cảnh mua sắm online ngày càng phổ biến, đây là yêu cầu rất quan trọng để người mua có thể đưa ra lựa chọn tỉnh táo.