Ở độ tuổi 20, sự nghiệp của Kaila Curry từng đi lên như diều gặp gió khi cô được tuyển vào Meta làm việc. Mọi thứ dường như báo hiệu tương lai tươi sáng hơn, cùng mức thu nhập ngày càng cao.

Nhưng rồi làn sóng sa thải ồ ạt trong năm 2025 ập đến. Curry mất việc tại Meta, buộc hành trình sự nghiệp của cô phải tạm dừng.

Dù sau đó tìm được công việc bán thời gian viết bài cho Yahoo, Curry vẫn quyết định làm thêm một công việc phụ để có thêm thu nhập trong lúc tiếp tục tìm kiếm việc làm toàn thời gian. Công việc phụ mà cô tìm được là múc kem vào mùa hè tại cửa hàng Lady Moo Moo ở Brooklyn, New York.

Công việc theo mùa này trả 16,50 USD/giờ. Curry cho biết khi nhận việc, cô “đã nghĩ mình sẽ làm cùng các bạn trẻ tuổi teen”. Nhưng thực tế khiến cô bất ngờ: rất nhiều đồng nghiệp tại tiệm kem của cô đều là những người có học vấn và từng có một sự nghiệp bài bản – giống như cô nhưng đang chật vật xoay xở để tồn tại trong một thị trường lao động đầy bất ổn.

Trong một bài viết đăng trên CNBC Make It, Curry mô tả các đồng nghiệp ở cửa hàng kem của mình bao gồm “những nghệ sĩ, giáo viên, nhân viên tổ chức phi lợi nhuận, người làm công nghệ, giám tuyển bảo tàng... đang cố gắng xoay sở trong một nền kinh tế khó khăn”.

Dù khẳng định bản thân rất muốn quay trở lại một sự nghiệp toàn thời gian trong lĩnh vực báo chí hoặc quản lý nội dung, Curry cũng chia sẻ rằng, công việc múc kem bán thời gian đã giúp cô "ổn định cuộc sống" trong lúc khó khăn.

Sống sót trong thời kỳ hỗn loạn của ngành công nghệ

Câu chuyện của Curry phản ánh rõ sự mong manh của thị trường lao động trong năm 2025, đặc biệt ở những lĩnh vực như công nghệ – nơi chịu tác động mạnh từ trí tuệ nhân tạo và các chu kỳ điều chỉnh nhân sự khắc nghiệt.

Tháng 11 năm ngoái, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ đã tăng lên 4,6% – mức cao nhất kể từ tháng 9/2021.

Theo công ty tư vấn tái bố trí nhân sự Challenger, Gray & Christmas, tổng số việc làm bị cắt giảm trong năm 2025 đã vượt 1,2 triệu. Riêng khu vực tư nhân, ngành công nghệ dẫn đầu về số lượng sa thải với 154.445 việc làm bị mất.

Không ngạc nhiên khi những con số này khiến thị trường lao động trở nên “đóng băng” hơn: người lao động có xu hướng giữ chặt công việc hiện tại thay vì tìm kiếm cơ hội mới – hiện tượng còn được gọi là “job hugging”.

Dữ liệu từ Monster.com cho thấy 75% người Mỹ dự định sẽ ở lại công việc hiện tại ít nhất đến năm 2027. Đáng chú ý, 48% trong số này cho biết họ làm vậy không phải vì hài lòng với công việc, mà vì cảm giác an toàn, ổn định và yên tâm.

Số liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng củng cố xu hướng này: tỷ lệ người tự nguyện nghỉ việc chỉ ở mức 2% trong tháng 11/2025, giảm mạnh so với đỉnh 3% vào tháng 3/2022. Điều đó cho thấy ngày càng ít người tin rằng họ có thể dễ dàng tìm được một công việc tốt hơn nếu chủ động nghỉ việc.

Trong bối cảnh đó, với những người đã mất việc hoặc đang chật vật vì chi phí sinh hoạt leo thang, các công việc làm thêm – hay “side hustle” – ngày càng trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Một khảo sát của công ty fintech Self cho thấy 45% người Mỹ hiện có ít nhất một công việc phụ, và 34,2% cho biết họ cần khoản thu nhập này để trang trải các chi phí thiết yếu trong cuộc sống.

Làm sao để tận dụng hiệu quả thu nhập từ công việc phụ?

Với nhiều người chịu áp lực tài chính, công việc làm thêm mang lại cảm giác chủ động và giúp họ chi trả những khoản thiết yếu như tiền thuê nhà hay thực phẩm.

Trong trường hợp của Curry, công việc tại Lady Moo Moo còn mang đến hai lợi ích vô hình nhưng quan trọng: cảm giác cộng đồng và mục đích sống. Nhiều nghiên cứu cho thấy sự gắn kết xã hội đóng vai trò then chốt đối với sức khỏe tinh thần của người lao động khi thất nghiệp – thậm chí quan trọng không kém thu nhập bổ sung. Tuy nhiên,

Tuy nhiên, công việc phụ không phải là “liều thuốc vạn năng”. Nếu phải xoay xở cùng lúc nhiều vai trò hoặc vừa làm vừa tìm việc, người lao động rất dễ rơi vào tình trạng kiệt sức.

Thu nhập từ công việc phụ cũng có thể khiến việc nhận trợ cấp thất nghiệp trở nên phức tạp. Vì vậy, trong hầu hết trường hợp, việc làm thêm nên được xem là một cây cầu tạm thời, chứ không phải đích đến lâu dài. Nói cách khác, công việc phụ giúp người lao động mua thêm thời gian để ổn định lại và tìm kiếm cơ hội mới.

Dù lựa chọn cách nào, việc lập ngân sách cẩn thận là chìa khóa để tận dụng tối đa nguồn thu này. Một nguyên tắc đơn giản là: đừng xem lương từ công việc làm thêm như “một khoản tiền nhặt được”. Hãy xác định rõ nhiệm vụ của khoản tiền đó ngay từ đầu.

Ví dụ, những ai đang gánh nợ lãi suất cao nên ưu tiên dùng phần lớn thu nhập phụ để trả nợ, qua đó cải thiện dòng tiền dài hạn.

Một lựa chọn khác là bổ sung quỹ dự phòng khẩn cấp – lý tưởng ở mức 3–6 tháng chi phí sinh hoạt. Khoản tiết kiệm này nên được gửi vào tài khoản tiết kiệm lãi suất cao để vừa sinh lời tốt hơn, vừa được bảo hiểm tiền gửi.

Với những người có nền tảng tài chính vững hơn, thu nhập từ công việc phụ có thể được dùng cho đầu tư dài hạn hoặc đầu tư cho sự nghiệp, như tham gia các khóa học, lấy chứng chỉ chuyên môn, hay tham dự các sự kiện kết nối nghề nghiệp nhằm mở rộng cơ hội quay lại thị trường lao động toàn thời gian.

Để tránh kiệt sức, người lao động cần đặt ra mục tiêu thu nhập rõ ràng ngay từ đầu và thường xuyên đánh giá xem sự đánh đổi về thời gian, sức lực có còn hợp lý hay không. Nếu một công việc phụ khiến bạn cạn năng lượng hoặc làm chậm đà phát triển sự nghiệp, có thể nó không đáng để tiếp tục.

Cuối cùng, để đạt hiệu quả cao nhất, thu nhập từ việc làm thêm nên được sử dụng một cách chiến lược nhằm phục vụ các mục tiêu tài chính dài hạn. Lý tưởng nhất, công việc phụ không chỉ giúp bạn cầm cự qua từng tháng, mà còn đưa bạn tiến gần hơn đến sự ổn định và tự do tài chính bền vững.