Mỹ, Bolivia, Costa Rica, Guyana, Paraguay và Trinidad và Tobago đã ra tuyên bố chung ủng hộ chủ quyền của Panama hôm 28/4, cho rằng các hành động gần đây của Trung Quốc là một nỗ lực nhằm chính trị hóa thương mại hàng hải và xâm phạm chủ quyền của các quốc gia trong khu vực.

"Chúng tôi đang theo dõi sát sao áp lực kinh tế có chủ đích của Trung Quốc và các hành động gần đây ảnh hưởng đến các tàu mang cờ Panama" - tuyên bố cho biết. "Panama là trụ cột của hệ thống thương mại hàng hải của chúng tôi, và do đó phải được giữ vững tự do khỏi bất kỳ áp lực bên ngoài không đáng có nào".

Vào cuối tháng Giêng, Tòa án Tối cao Panama đã vô hiệu hóa khuôn khổ pháp lý hỗ trợ cho nhượng quyền năm 1997, trao cho Công ty Cảng Panama của CK Hutchison có trụ sở ở Hong Kong quyền vận hành các nhà ga Balboa và Cristobal ở phía Thái Bình Dương và Đại Tây Dương của Kênh đào Panama.

Việc hủy bỏ diễn ra sau áp lực ngày càng tăng từ phía Mỹ nhằm hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc xung quanh kênh đào chiến lược, nơi chiếm khoảng 5% thương mại hàng hải toàn cầu.

CK Hutchison, công ty điều hành các cảng trong gần 30 năm, đã bác bỏ phán quyết của tòa án, cáo buộc chính quyền Panama tịch thu tài sản trái pháp luật và khởi kiện trọng tài quốc tế chống lại nước này, đòi bồi thường thiệt hại hơn 2 tỷ USD.

Phán quyết của tòa án Panama đã dẫn đến sự gia tăng đột biến các vụ bắt giữ và kiểm tra tàu mang cờ Panama tại Trung Quốc, dường như là để trả đũa.

Hôm thứ Tư, Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi tuyên bố này là "hoàn toàn vô căn cứ và gây hiểu nhầm", cáo buộc Mỹ chính trị hóa các cảng biển, và cho biết sẽ thực hiện các bước để bảo vệ lợi ích của Trung Quốc tại Panama.

"Trung Quốc cũng kêu gọi các quốc gia liên quan không để bị các thế lực xấu lừa gạt hoặc lợi dụng" - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Liên Kiện cho biết thêm.