Chủ nhật, 03/03/2024

VCCI: Xử phạt cây xăng đóng cửa chỉ là giải pháp tình thế

07/02/2023 1:04 PM (GMT+7)

VCCI cho rằng các cây xăng có thể vì sợ bị phạt mà vẫn chấp nhận mở cửa nhưng cố tình bán nhỏ giọt cho người tiêu dùng, khiến người tiêu dùng phải xếp hàng mất nhiều thời gian

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ góp ý dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 95/2021/NĐ-CP và Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu

Về phương thức điều hành giá, VCCI cho rằng tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng xăng dầu lan rộng trên cả nước trong thời gian qua xuất phát chủ yếu từ phương thức quản lý giá của nhà nước đặt trong bối cảnh biến động trên thế giới.

Theo VCCI, ngay trước mỗi kỳ điều chỉnh giá có tình trạng găm hàng hoặc cố tình nhập hàng nhỏ giọt dẫn đến thiếu hụt đã diễn ra từ lâu. Sự thiếu hụt này chỉ diễn ra vài ngày trước mỗi kỳ điều hành giá và hết ngay khi giá trong nước được điều chỉnh theo giá thế giới.

Trước đây, khi giá xăng dầu thế giới ít biến động, giá điều hành không khác nhiều so với giá thế giới nên sự thiếu hụt xăng trước mỗi kỳ điều chỉnh diễn ra không phổ biến. Tuy nhiên, khi giá thế giới biến động mạnh như trong nửa cuối năm 2022 thì tình trạng này lan rộng và gây tác động lớn đến xã hội.

VCCI: Xử phạt cây xăng đóng cửa chỉ là giải pháp tình thế - Ảnh 1.

Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra hoạt động kinh doanh xăng dầu tại một cửa hàng

"Gần đây bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu hụt xăng dầu ngay cả sau khi điều hành giá. Điều này là do các chi phí kinh doanh xăng dầu tăng trong năm 2022 nhưng chưa kịp phản ánh trong giá điều hành" - VCCI nêu rõ.

Thời gian qua, Bộ Công Thương ngăn chặn tình trạng thiếu xăng bán lẻ bằng cách xử phạt cây xăng đóng cửa. VCCI cho rằng các cây xăng có thể vì sợ bị phạt mà vẫn chấp nhận mở cửa nhưng cố tình bán nhỏ giọt cho người tiêu dùng, khiến người tiêu dùng phải xếp hàng mất nhiều thời gian.

VCCI đánh giá đây chỉ là giải pháp tình thế và chỉ có tác dụng trong ngắn hạn. Nếu tình trạng giá bán thấp hơn chi phí kéo dài thì các doanh nghiệp sẽ không chỉ bán hàng nhỏ giọt trước mắt mà sẽ không đầu tư mới, thậm chí rời bỏ thị trường trong dài hạn. VCCI lo ngại khi đó hạ tầng năng lượng của quốc gia sẽ bị xuống cấp, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, đời sống sinh hoạt của người dân và an ninh năng lượng quốc gia.

Trong phương thức điều hành giá khi xây dựng dự thảo nghị định, Bộ Công Thương đưa ra hai phương án. Phương án 1 là nhà nước tiếp tục định giá xăng dầu và sửa đổi công thức tính giá để bảo đảm tính đúng, tính đủ, kịp thời các chi phí trong giá cơ sở. Công thức tính cụ thể sẽ do Bộ Tài chính đề xuất. Phương án 2 là nhà nước không định giá xăng dầu mà sẽ do cung cầu của thị trường quyết định. Bộ Công Thương ưu tiên lựa chọn phương án 1.

Đối với phương án 1, VCCI lo ngại về tính hợp lý và khả thi của phương án này. Cần lưu ý rằng tinh thần "tính đúng, tính đủ" chi phí cho doanh nghiệp không phải đến bây giờ mới được đưa ra khi xây dựng công thức tính giá.

Theo VCCI, các Nghị định 95/2021/NĐ-CP, Nghị định 83/2014/NĐ-CP và các văn bản trước đó đều coi việc "tính đúng, tính đủ" chi phí cho doanh nghiệp là nguyên tắc khi xây dựng công thức tính giá. Tuy nhiên, trên thực tế điều này đã không làm được vì nhiều lý do. Như vậy, nếu chọn phương án 1 sẽ tiếp tục lặp lại tình trạng bất cập như đã diễn ra thời gian qua mà không có cách nào khắc phục được.

Đối với phương án 2, giá bán do cung cầu quyết định thì sẽ phụ thuộc vào mức độ cạnh tranh của thị trường. VCCI cho rằng nếu thị trường có mức độ cạnh tranh cao thì giá bán sẽ rất sát với chi phí. Ngược lại, nếu thị trường có ít nhà cung cấp hoặc các nhà cung cấp bắt tay với nhau để nâng giá (thoả thuận hạn chế cạnh tranh) thì giá bán sẽ cao hơn chi phí.

Để khắc phục tình trạng này, VCCI đề xuất cần thúc đẩy tính cạnh tranh của thị trường bằng nhiều biện pháp như cho phép mở các cây xăng gần nhau, cho phép các cây xăng nhập hàng từ nhiều nguồn, hạ rào cản gia nhập thị trường xăng dầu và điều tra hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh khi có dấu hiệu.

Với những phân tích trên, VCCI đề nghị cân nhắc lựa chọn phương án 2. Lý do lựa chọn là vì có biện pháp khắc phục nhược điểm của phương án 2, trong khi phương án 1 không có biện pháp hiệu quả để khắc phục nhược điểm.

Trong trường hợp lần sửa đổi này tạm thời lựa chọn phương án 1 thì cần có lộ trình để sớm sửa đổi theo phương án 2. Bởi như đã phân tích, nếu cơ chế quản lý giá này kéo dài thì an ninh năng lượng luôn bấp bênh và hạ tầng năng lượng sẽ không được đầu tư, phát triển, nhanh chóng xuống cấp.

Về chiết khấu tối thiểu trong bán lẻ xăng dầu, VCCI cho biết thời gian vừa qua, nhiều doanh nghiệp bán lẻ phản ánh tình trạng chiết khấu bán lẻ bằng 0 hoặc thậm chí âm. Điều này khiến các cửa hàng bán lẻ không muốn bán hàng, nhưng buộc phải bán vì nếu không sẽ bị cơ quan chức năng xử phạt.

Theo VCCI, Nhà nước yêu cầu các doanh nghiệp buộc phải kinh doanh để cung cấp xăng dầu cho nền kinh tế thì khoản âm chi phí lớn hơn giá bán này chắc chắn sẽ do một chủ thể nào đó trong chuỗi cung ứng gánh chịu. Với cách thiết kế quy định như hiện nay, khi giá bán lẻ điều hành thấp hơn chi phí thì khoản âm này chủ yếu sẽ đổ vào doanh nghiệp bán lẻ bởi doanh nghiệp bán buôn có quyền chủ động giá bán buôn và không bị xử phạt khi ngừng bán hàng. Do đó, mấu chốt vấn đề vẫn là xử lý cơ chế giá bán lẻ xăng dầu.

VCCI cho biết nhiều doanh nghiệp kiến nghị với cơ quan này để kiến nghị Chính phủ và Bộ Công Thương là phải quy định mức chiết khấu tối thiểu cho các cửa hàng bán lẻ. Về vấn đề này, Bộ Công Thương đưa ra 2 phương án: Phương án 1 là không quy định cụ thể mức chiết khấu. Phương án 2 là quy định mức chiết khấu tối thiểu trong kinh doanh xăng dầu. Bộ Công Thương lựa chọn phương án 1 với lý do đây là quan hệ dân sự, giành quyền chủ động cho các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, VCCI cho rằng với cách thức này thì nhà nước đang can thiệp vào thị trường một cách nửa vời. Một mặt nhà nước tôn trọng quan hệ dân sự bằng cách không quy định chiết khấu tối thiểu hay giá bán buôn tối đa và không xử phạt bên bán buôn khi dừng bán hàng.

Mặt khác, Nhà nước lại can thiệp vào quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp bán lẻ bằng cách quy định giá bán lẻ tối đa và xử phạt khi cửa hàng bán lẻ ngừng bán. Chính sự thiếu nhất quán trong chính sách này đã gây ra những hệ quả như trên đã trình bày và phân tích.

Với lý do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo điều chỉnh quy định theo hướng trong trường hợp nhà nước không can thiệp vào giá, để cung cầu thị trường quyết định giá, thì không quy định mức chiết khấu bán lẻ tối thiểu. Trong trường hợp nhà nước tiếp tục can thiệp vào giá bán lẻ thì cần đồng thời điều hành chiết khấu tối thiểu (hoặc giá bán buôn tối đa) để bảo đảm đồng bộ cơ chế quản lý.

Theo Người Lao Động

Bình luận của bạn
(*) Nội dung bắt buộc cần có
Bình luận
Xem thêm bình luận

Nhập thông tin của bạn

Thấy gì từ việc giá gạo Việt xuất khẩu liên tục giảm mạnh?

Thấy gì từ việc giá gạo Việt xuất khẩu liên tục giảm mạnh?

Theo các doanh nghiệp, Việt Nam đang bước vào chính vụ thu hoạch nên nguồn cung lúa gạo dồi dào. Các đối tác hiểu rất rõ điều này nên chủ động mua chậm lại để nghe ngóng tình hình, chờ giá giảm mới mua vào. Còn doanh nghiệp cũng nín thở chờ động tĩnh thị trường.

Bất ngờ về lượng doanh nghiệp tham gia và rút lui khỏi thị trường

Bất ngờ về lượng doanh nghiệp tham gia và rút lui khỏi thị trường

Trong 2 tháng đầu năm nay, trung bình cứ 10 doanh nghiệp tham gia thì có 14 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường ở TP HCM, phản ánh hoạt động sản xuất, kinh doanh còn khó khăn.

Nồi lẩu suýt ngon của Trấn Thành

Nồi lẩu suýt ngon của Trấn Thành

Phim "Mai" do Trấn Thành làm đạo diễn đang thành công vang dội trên toàn quốc về mặt doanh thu. Về mặt nội dung, tôi xem và có cảm giác như đang ăn một nồi lẩu thập cẩm, nhưng nguyên liệu không được chọn lọc phù hợp.

Vì sao giá gạo ST25 xuất khẩu lại giảm?

Vì sao giá gạo ST25 xuất khẩu lại giảm?

Trong khi giá gạo bình quân xuất khẩu năm qua tăng đến 18,3% thì giá gạo ST25 xuất khẩu lại giảm, bình quân chưa đến 24.000 đồng/kg

Xe rẻ qua thời vàng son

Xe rẻ qua thời vàng son

Nếu như 5 - 7 năm trước, ô tô giá rẻ mang lại doanh số lớn cho các hãng xe thì hiện nay, doanh số phân khúc này ngày càng đi xuống

New World Wealth: Người Việt sẽ giàu lên rất nhanh trong thập kỷ tới

New World Wealth: Người Việt sẽ giàu lên rất nhanh trong thập kỷ tới

Việt Nam được dự báo sẽ chứng kiến tăng trưởng tài sản tăng đột biến nhất trong thập kỷ tới, cao hơn mọi nước khác trong bối cảnh Việt Nam đang củng cố vị thế trung tâm sản xuất toàn cầu.