Doanh nghiệp đối mặt với nạn hàng giả, hàng nhái

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ phát triển thương mại điện tử hàng đầu thế giới, kéo theo đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều các hình thức kinh doanh trực tuyến tinh vi, khó kiểm soát, từ việc quảng cáo sai sự thật đến việc lợi dụng mạng xã hội để che giấu hành vi vi phạm.

Ông Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, nhận định: "Đa số các đối tượng này thường hoạt động ở phạm vi rộng, trên tuyến đường liên tỉnh, liên tuyến; tổ chức sản xuất ở những nơi hẻo lánh, vùng giáp ranh các tỉnh, thành phố... Nhiều đối tượng lợi dụng công nghệ hiện đại, thương mại điện tử, mạng xã hội để che giấu hành vi vi phạm, gây khó khăn cho công tác điều tra, xác minh".

Nhiều doanh nghiệp thừa nhận họ đang phải đối mặt với những thiệt hại nặng nề từ tình trạng này. Ông Nguyễn Minh Hoàng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Dược phẩm Tâm Bình, bày tỏ sự lo ngại: "Chúng tôi không ngại cạnh tranh với các đơn vị có cùng quyết tâm mang đến sản phẩm tốt nhất cho người tiêu dùng. Điều lo ngại nhất là khi mình làm việc chân chính nhưng lại phải cạnh tranh với những đơn vị không chân chính".

Tương tự, ông Hàn Ngọc Anh, Giám đốc Điều hành Công ty cổ phần Dược phẩm Thái Minh, chia sẻ về khó khăn khi một số đơn vị quảng cáo sản phẩm như "thuốc thần" trên mạng xã hội nhưng thực tế không phải như vậy, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và làm mất cơ hội để người bệnh chữa trị. Đặc biệt, với các mặt hàng nhạy cảm như thuốc, thực phẩm chức năng, sữa, nếu là hàng giả thì còn "lấy đi cơ hội của người tiêu dùng được chữa trị, tiếp cận với hàng chất lượng".

Ông Nguyễn Công Doanh, Giám đốc Công ty cổ phần Dược phẩm TDT (đại diện nhãn hàng Fucoidan 3-Plus Nhật Bản) tại Hà Nội, cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc: "Dược phẩm giả ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh, làm cho người bệnh lỡ mất "giai đoạn vàng” để chữa bệnh, ngoài ra, còn gây tổn hại đến kinh tế của người bệnh, nhất là những bệnh nhân ung thư đã gặp rất nhiều khó khăn".

Giải pháp nào để bảo vệ người tiêu dùng?

Để người tiêu dùng có thể "sống sót" giữa "chợ online" đầy rẫy chiêu trò, cần có sự chung tay của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và chính bản thân người tiêu dùng.

Theo ông Dương Mạnh Hùng, trong bối cảnh các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, người tiêu dùng cần trở thành những người tiêu dùng thông thái. Điều này đòi hỏi người dân phải chủ động tìm hiểu thông tin, lựa chọn các trang web uy tín, mua sản phẩm chính hãng và tham khảo kỹ đánh giá, phản hồi, bình luận từ người dùng khác về chất lượng của sản phẩm trước khi quyết định mua.

Chị Nguyễn Thùy Dương (phố Núi Trúc, phường Giảng Võ, Hà Nội), một người tiêu dùng từng mua phải hàng giả, chia sẻ kinh nghiệm: "Tôi quyết định không mua ở đó nữa và những lần sau chỉ tìm đến các trang web, các cửa hàng chính hãng của các công ty uy tín để yên tâm".

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Công Doanh, đại diện Công ty TNHH Thương mại Fucoidan (Fucoidan 3-Plus) Nhật Bản cũng khuyến nghị người tiêu dùng khi mua hàng cần đến những công ty có địa chỉ rõ ràng, chọn sản phẩm có giấy tờ, số lô nhập khẩu, có mã QR để tránh mua phải hàng giả, hàng nhái.

Bà Lê Thị Huế, Đồng sáng lập Công ty cổ phần Trà SACHS TEA, nhấn mạnh: "Người tiêu dùng nên chủ động hỏi người bán về nguồn gốc sản phẩm để có lựa chọn tốt nhất".

Người tiêu dùng cũng cần nhận thức rõ rằng, thực phẩm chức năng là sản phẩm hỗ trợ, không phải là thuốc chữa bệnh và không có tác dụng chữa bệnh. Vì vậy, nếu sản phẩm được quảng cáo có tác dụng chữa bệnh, người tiêu dùng nên phản ánh tới cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cũng lưu ý: "Người dân nên mua thuốc theo đơn tại những cơ sở khám, chữa bệnh được phép hoạt động".

Về phía các doanh nghiệp, cần chủ động bảo vệ sản phẩm của mình thông qua việc sử dụng mã QR để người tiêu dùng có thể tự kiểm tra, truy xuất được nguồn gốc sản phẩm. Chia sẻ về giải pháp chống hàng giả, ông Hàn Ngọc Anh, Giám đốc Điều hành Công ty cổ phần Dược phẩm Thái Minh cho biết: "Các sản phẩm đều có mã định danh riêng và có chính sách bảo hộ. Chúng tôi có hệ thống bảo vệ, giúp người tiêu dùng có thể cào mã định danh khi mua sản phẩm để kiểm tra có phải là hàng giả không".

Tương tự, Công ty TDT đã triển khai nhiều biện pháp như gắn mã QR, tem chống hàng giả, logo và mã nhập khẩu chính hãng trên vỏ hộp, đồng thời khuyến cáo người mua cung cấp thông tin để xuất hóa đơn VAT nhằm khẳng định là đơn vị chính hãng.

Đối với cơ quan quản lý, cần có sự chung tay của cả hệ thống chính trị để nâng cao hiệu quả công tác quản lý an toàn thực phẩm. Ông Đỗ Anh Hùng, Phó Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Sở Y tế Hà Nội), nhấn mạnh cần nâng cao vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, phát huy vai trò của các phường, xã trong việc kiểm tra, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn thực phẩm từ cơ sở.

Ngoài ra, cần tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn thực phẩm với các hình thức trực quan, sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ, đồng thời công khai các cơ sở vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.

Đặc biệt, cần đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành và chuyên ngành, không chỉ trong những đợt cao điểm, và xử lý vi phạm phải nghiêm minh, công khai, minh bạch, theo đúng quy định, kiên quyết không để lọt các sản phẩm có nguy cơ mất an toàn thực phẩm ra thị trường.

Ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) khẳng định: "Chỉ những cửa hàng thuốc đã được cấp phép kinh doanh mới được quảng cáo, bán thuốc qua mạng và phải thực hiện theo đúng quy định, có cam kết với cơ quan quản lý". Ông cũng nhấn mạnh: "Chỉ thuốc không kê đơn mới được phép quảng cáo, còn những thuốc kê đơn thì không được phép quảng cáo". Đồng thời, cần tăng cường phối hợp giữa lực lượng công an, quản lý thị trường và các cơ quan liên quan để điều tra, xử lý các chuyên án, vụ việc phức tạp, quy mô lớn liên quan đến hành vi vi phạm quy định pháp luật về an toàn thực phẩm; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi gian lận, sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Để người tiêu dùng có thể "sống sót" giữa "chợ online" lắm chiêu trò, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ý thức cảnh giác của người dân, sự chủ động bảo vệ thương hiệu của doanh nghiệp và sự quyết liệt, đồng bộ của các cơ quan quản lý. Chỉ khi đó, thị trường mới thực sự "sạch", minh bạch và công bằng, mang lại những sản phẩm chất lượng tốt nhất cho người tiêu dùng.