Trong cuộc phỏng vấn với Reuters, lãnh đạo của tập đoàn công nghệ giá trị nhất Hàn Quốc cho biết những tác động sắp tới của cuộc khủng hoảng bộ nhớ đối với ngành thiết bị điện tử tiêu dùng là “không thể tránh khỏi”, và rất có thể sẽ đẩy giá TV, thiết bị gia dụng và điện thoại thông minh tăng cao.

Về bản chất, bộ nhớ là nơi phần cứng lưu trữ dữ liệu và thông tin. Truyền thống, bộ nhớ có hai loại chính. Thứ nhất là bộ nhớ khả biến (thường là DRAM), dùng để lưu trữ dữ liệu ngắn hạn nhằm giúp bộ xử lý truy cập nhanh. Thứ hai là bộ nhớ không khả biến (phổ biến nhất là NAND flash, được sử dụng trong ổ cứng thể rắn – SSD), phục vụ lưu trữ dữ liệu dài hạn.

Giá bộ nhớ hiện nay đang bị bóp méo mạnh bởi nhu cầu khổng lồ từ các "gã khổng lồ công nghệ" – những tập đoàn như Alphabet, Meta, Oracle… đang chi hàng tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI). Với tiềm lực tài chính vượt trội, các doanh nghiệp này đang làm đảo lộn toàn bộ ngành công nghiệp bán dẫn.

Bất chấp mức độ nghiêm trọng của tình trạng thiếu hụt, các nhà sản xuất bộ nhớ toàn cầu lại đang chuyển hướng sản xuất sang thiết bị điện toán hiệu năng cao (HPC). Thị trường DRAM hiện do Samsung, cùng các đối thủ SK Hynix và Micron chi phối. Phản ánh xu thế này, Micron hồi tháng 12 đã thông báo đóng cửa mảng kinh doanh phục vụ người tiêu dùng để tập trung đáp ứng nhu cầu khổng lồ từ ngành AI đang “khát chip”.

Điều này đã vấp phải sự phản ứng gay gắt từ các doanh nghiệp trong lĩnh vực máy tính cá nhân (PC), vốn đang phải đối mặt với giá linh kiện leo thang chóng mặt. Không chỉ bộ nhớ băng thông cao – vốn tối ưu cho trung tâm dữ liệu – mà giá RAM DDR5 thế hệ hiện tại đã tăng hơn gấp đôi, còn DDR4 thế hệ trước cũng tăng theo quỹ đạo tương tự. Và DRAM không phải là thị trường duy nhất chứng kiến cơn bão giá.

Bộ nhớ flash cũng đang trở thành "điểm nóng". CEO của Phison – công ty cung cấp giải pháp cho ổ SSD – cảnh báo giá NAND flash có thể tăng “từ 50% đến 75%” khi các ông lớn công nghệ ồ ạt gom hàng, đẩy thị trường vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Cổ phiếu của các nhà sản xuất lưu trữ như Western Digital và Seagate nằm trong nhóm tăng mạnh nhất của chỉ số S&P 500 của Mỹ trong năm 2025.

Thông tin này đã tiếp sức cho thị trường chứng khoán Hàn Quốc và Đài Loan, hai nền kinh tế phụ thuộc lớn vào ngành công nghệ cao. Sáng nay, các chỉ số chứng khoán chủ chốt của cả hai thị trường đều lập đỉnh lịch sử, nhờ kỳ vọng rằng tình trạng khan hiếm bộ nhớ sẽ mang lại lợi thế cho những “ông lớn” như TSMC, Samsung, SK Hynix…

Tuy nhiên, mặt trái của cuộc khủng hoảng này có thể là một “cuộc suy thoái công nghệ”. Nếu không sớm mở rộng năng lực sản xuất để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, các hyperscaler có thể lấn át thị trường đến mức giá smartphone và laptop buộc phải tăng, nếu không người tiêu dùng sẽ phải chấp nhận những sản phẩm kém hơn.

Những gì đang xảy ra với các sản phẩm công nghệ tiêu dùng của Samsung – như dòng Galaxy – rất có thể cũng sẽ lặp lại với iPhone của Apple, Pixel của Google, cùng hàng loạt thiết bị khác trên thị trường. Và không chỉ dừng ở đó: tình trạng này ảnh hưởng tới mọi khía cạnh của đời sống công nghệ, trong khi chưa có dấu hiệu cho thấy một lối thoát nhanh chóng.