Sau nhiều năm vận hành trong trạng thái quá tải, đặc biệt ở các chuyến bay quốc tế, Tân Sơn Nhất đang đứng trước bước chuyển lớn. Theo định hướng của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), đến năm 2027, hơn 90% sản lượng khách quốc tế khu vực TP.HCM sẽ được chuyển sang khai thác tại sân bay Long Thành.

Lộ trình này được chia theo từng giai đoạn nhằm tránh gây xáo trộn thị trường. Giai đoạn đầu, ngay khi Long Thành đi vào vận hành, các chuyến bay quốc tế đường dài sẽ được ưu tiên chuyển trước. Tiếp đó, phần lớn các đường bay quốc tế còn lại sẽ dần dịch chuyển trong giai đoạn 2027-2030, trước khi hoàn tất chuyển đổi hoàn toàn sau năm 2030.

Điều này đồng nghĩa Tân Sơn Nhất sẽ dần quay về vai trò chính là khai thác nội địa và các chuyến bay không thường lệ. Ở góc độ thị trường, đây không đơn thuần là việc “dời chuyến bay”, mà là thay đổi cấu trúc vận hành. Các hãng hàng không buộc phải điều chỉnh mạng bay, phân bổ đội tàu bay và xây dựng lại chiến lược khai thác phù hợp với trung tâm mới.

Đến năm 2027, hơn 90% sản lượng khách quốc tế khu vực TP.HCM sẽ được chuyển sang khai thác tại sân bay Long Thành. Ảnh: ACV

Việc tập trung các chuyến bay quốc tế tại Long Thành được xem là điều kiện quan trọng để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển hàng không trong khu vực. Một sân bay có quy mô lớn, nhiều slot và khả năng tiếp nhận chuyến bay tầm xa sẽ tạo lợi thế cạnh tranh mà Tân Sơn Nhất khó đáp ứng.

Đồng thời, khi áp lực được “giải phóng”, hiệu suất khai thác tại Tân Sơn Nhất cũng được cải thiện, góp phần giảm tình trạng chậm chuyến - vấn đề tồn tại nhiều năm qua tại TP.HCM.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất lại nằm ngoài sân bay. Khoảng cách 40-50km từ trung tâm TP.HCM đến Long Thành đặt ra yêu cầu cấp thiết về hạ tầng kết nối. Nếu các tuyến cao tốc, đường sắt hay phương tiện trung chuyển không đồng bộ, thời gian và chi phí di chuyển của hành khách sẽ tăng lên, làm suy giảm lợi thế của sân bay mới.

Thực tế cho thấy, một trung tâm trung chuyển không chỉ phụ thuộc vào quy mô sân bay mà còn nằm ở khả năng kết nối nhanh và thuận tiện với đô thị trung tâm. Đây sẽ là “phép thử” quyết định thành công của Long Thành trong giai đoạn đầu vận hành.

ACV cho biết đang triển khai các bước chuẩn bị từ tổ chức vận hành, đào tạo nhân lực đến thử nghiệm hệ thống trước khi khai thác thương mại. Ba đợt chạy thử dự kiến diễn ra trong năm nay nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ.

Trong bối cảnh đó, việc chuyển dịch 90% khách quốc tế sang Long Thành không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước ngoặt định hình lại vai trò của TP.HCM trong mạng lưới hàng không khu vực.