Không như nhiều loại nông sản khác giá thường xuống thấp khi vào mùa thu hoạch, mận hậu đầu mùa năm nay lại ghi nhận mức giá tương đối cao, giao động từ 65.000 - 100.000 đồng/kg nhưng vẫn đắt khách. Câu chuyện đằng sau những rổ hàng mận bán chạy đó chính là biến động thị trường đủ sôi động, góp phần cho thấy xu hướng tiêu dùng ngày càng chọn lọc, đồng thời là định hướng tiềm năng cho nông sản Việt.

Giá cao, chất lượng tươi ngon

Khác với nhiều loại trái cây cùng mùa, mận hậu đầu mùa được rao bán tự tin với giá cao. Tại các chợ truyền thống như Nghĩa Tân, Kim Liên (Hà Nội), giá mận giao động từ 65.000 đến 95.000 đồng/kg, tùy theo kích cỡ và độ tươi. Loại quả đều, to, mẫu mã đẹp có thể bán tới 100.000 đồng/kg.

Tại các chuỗi cửa hàng hoa quả sạch, mận hậu còn được đóng gói kỹ càng, có tem truy xuất nguồn gốc và chống nhầm hàng nhập Trung Quốc. Chị Phương Anh, chủ một cửa hàng trái cây sạch ở Trung Kính (Cầu Giấy) chia sẻ: "Tôi có mối nhập hàng từ Mộc Châu, đảm bảo lô mận tươi, ngon, nguồn gốc rõ ràng nên khách mua nhiều lắm. Mỗi ngày bán trên 70 kg, chưa kể đơn đặt trước".

Mận hậu là loại quả ngắn ngày, không để được lâu, dễ dập, dễ hỏng nên yếu tố chất lượng và tươi ngon quyết định rất lớn đến sức mua. Các tiểu thương thường nhập hàng trực tiếp từ nông hộ trồng mận tại Sơn La, nhất là Mộc Châu, nơi có điều kiện khí hậu thích hợp nhất để cho quả ngon, ngọt và vỏ mỏng.

Một tiểu thương tại chợ Nghĩa Tân, cho biết, chị lên tận Mộc Châu lấy hàng mỗi tuần, chọn quả đẹp, không vỡ, về là hết trong ngày. Có ngày chị bán hết 40 kg mận chỉ trong vòng 3 tiếng.

Các đơn vị phân phối lớn cũng nhấn mạnh yếu tố "tươi" của mận hậu và xem việc truy xuất nguồn gốc là điều kiện tiên quyết để vào được các chuỗi bán lẻ. Điều này vừa giúp nâng cao giá trị trái cây, vừa làm tăng niềm tin người tiêu dùng.

Bùng nổ đơn hàng mận trên sàn điện tử và mạng xã hội

Song song với các chợ truyền thống, mận hậu đầu mùa đang trở thành sản phẩm "hot" trên các sàn thương mại điện tử và Facebook, TikTok. Nhiều tiểu thương lập fanpage bán trái cây tươi với hàng trăm đơn hàng/ngày. Các shop online đều nhấn mạnh vào yếu tố "mận vườn, hái trong ngày", giá giao động 90.000 - 120.000 đồng/kg.

Anh Huỳnh Đạt, chủ shop trái cây online tại Hà Đông, Hà Nội chia sẻ: "Khách đặt hàng nhiều lắm, có ngày hơn 100 đơn chỉ riêng mận hậu. Tôi lấy hàng sáng và giao trong ngày, cam kết mận tươi, không qua để lâu".

Việc kinh doanh online không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mặt bằng mà còn tiếp cận nhanh tới đối tượng khách hàng trẻ, đặc biệt là giới văn phòng, người làm việc xa chợ. Tầm 3 năm trở lại đây, nhờ trào lưu livestream, mận hậu trở thành mặt hàng được nhắc tên nhiều vào thời điểm tháng 5, 6 hàng năm.

Giá sẽ hạ nhiệt?

Theo dự báo của nhiều tiểu thương, giá mận hậu có thể sẽ hạ nhiệt trong vòng 2 tuần tới khi Mộc Châu và các vùng lân cận bước vào đỉnh điểm thu hoạch. Giữa tháng 6 là lúc mận nhiều nhất, giá có thể xuống chỉ còn 50.000 - 60.000 đồng/kg, nhưng vẫn có lãi vì chi phí đầu vào cũng giảm theo sản lượng.

Ngoài ra, thời tiết cũng là yếu tố tác động đến giá. Năm nay nhờ mưa đúng lúc, mận đậu trái nhiều, quả to, nên sản lượng khá ổn định. Tuy nhiên, nếu mưa kéo dài hoặc gặp gió lớn, mận dễ rụng hoặc thối quả, có thể gây biến động nhẹ về giá ở thời điểm giữa vụ.

Thị trường mận đầu mua cho thấy một thực tế rằn muốn bán hàng giá cao rõ ràng phải đầu tư chất lượng và truy xuất minh bạch. Người tiêu dùng hiện nay sẵn sàng chi tiền nếu sản phẩm đảm bảo các tiêu chí: sạch, tươi, đúng nguồn gốc và được vận chuyển nhanh.

Nhiều chuyên gia nông nghiệp cho rằng, để nâng cao giá trị nông sản Việt như mận hậu, các vùng trồng cần phối hợp chặt với doanh nghiệp phân phối, thiết lập quy trình sơ chế - bảo quản - giao hàng khép kín. Đồng thời, chính quyền địa phương cũng cần hỗ trợ nhãn mác, truy xuất vùng trồng và truyền thông nhận diện thương hiệu “mận hậu Mộc Châu chính gốc”.

Chỉ khi xây dựng được chuỗi giá trị bền vững, người trồng mận mới không lo được mùa mất giá, còn người tiêu dùng thì yên tâm lựa chọn nông sản Việt chất lượng cao.