Kịch bản tốt nhất mà Thái Lan có thể đạt được trong đàm phán là mức thuế từ 20–25%, tương tự như mức thuế Mỹ đã áp dụng cho Việt Nam, theo ông Kobsak Pootrakool, Phó chủ tịch điều hành cấp cao của Ngân hàng Bangkok Bank.

TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC

“Nếu mức thuế cuối cùng cao hơn, như con số 36% đang được đề xuất, điều đó sẽ gây bất lợi nghiêm trọng cho các nhà xuất khẩu Thái Lan và khiến họ cực kỳ khó cạnh tranh trên thị trường quốc tế” - ông Kobsak nhận định.

“Mối e ngại lớn nhất hiện nay là Việt Nam đã đạt được mức thuế 20%. Nếu Thái Lan bị áp mức thuế cao hơn đáng kể, các công ty nước ngoài đang có kế hoạch đầu tư vào Thái Lan có thể chuyển hướng sang Việt Nam, gây thiệt hại lâu dài cho nền kinh tế Thái”.

Mỹ hiện chiếm khoảng 18% tổng kim ngạch xuất khẩu của Thái Lan. Nếu mức thuế 36% được thực thi, tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ có thể giảm xuống chỉ còn 10%, làm suy yếu mối quan hệ thương mại song phương trong dài hạn, ông nói thêm.

CẦN HÀNH ĐỘNG NHANH

Ông Kobsak đề xuất chính phủ Thái Lancần hành động khẩn trương bằng cách mở rộng sang các thị trường xuất khẩu mới và triển khai các chương trình bảo lãnh tín dụng xuất khẩu cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực.

Với một số mặt hàng như đậu tương – vốn Thái Lan đã nhập khẩu với số lượng lớn – thuế có thể được miễn trừ. Tuy nhiên, đối với các sản phẩm nông nghiệp và chăn nuôi khác, chính phủ cần đàm phán điều khoản đặc biệt hoặc cấp ngân sách hỗ trợ cho người sản xuất trong nước.

Dù nền kinh tế đang chững lại, đồng baht hiện ở mức mạnh nhất trong 2–3 năm qua, chủ yếu do mối tương quan ngược chiều với đồng USD, ông cho biết.

Để giảm thiểu tác động từ thuế quan của Mỹ, ông Kobsak khuyến nghị các nhà xuất khẩu nên đa dạng hóa thị trường sang Ấn Độ, Trung Đông, Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á. Ông cũng kêu gọi chính phủ bảo lãnh tín dụng xuất khẩu thông qua Tập đoàn Bảo lãnh Tín dụng Thái Lan, đồng thời hỗ trợ SMEs thông qua các chương trình mua sắm công.

CHIẾN LƯỢC “CHO VÀ NHẬN”

Ông Pipat Luengnaruemitcha, kinh tế trưởng của Tập đoàn tài chính Kiatnakin Phatra, cho rằng chính phủ Thái có thể cần áp dụng chiến lược đàm phán “cho và nhận” thay vì kỳ vọng một kết quả đôi bên cùng thắng, sau khi Mỹ thông báo sẽ duy trì mức thuế 36% với hàng xuất khẩu của Thái.

Dẫn ví dụ từ các cuộc đàm phán Mỹ–Việt, ông Pipat cho rằng Mỹ có thể kỳ vọng Thái Lan mở cửa thị trường nhiều hơn cho hàng hóa Mỹ, giảm thuế nhập khẩu, gỡ bỏ các rào cản phi thuế quan và giải quyết tình trạng gian lận nguồn gốc xuất xứ.

Ông gợi ý Thái Lan nên dần dần tự do hóa các lĩnh vực nhạy cảm, đặc biệt là nông nghiệp. Dù nông nghiệp là trụ cột của nền kinh tế Thái và tạo việc làm cho phần lớn dân số, chính phủ có thể triển khai các biện pháp để giảm thiểu tác động trong ngắn hạn.

Thái Lan cũng cần nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách thu hút đầu tư vào các lĩnh vực giá trị cao và công nghệ cao, thông qua ưu đãi như hỗ trợ R&D và giảm thuế để khuyến khích sản xuất linh kiện xe điện, phần cứng AI và trung tâm dữ liệu, ông nói thêm.