Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hôm thứ Sáu 17/4 cho biết eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại sau một thỏa thuận ngừng bắn đạt được tại Lebanon, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông tin rằng một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh Iran sẽ sớm đạt được, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa rõ. Tuy nhiên chưa đầy một ngày, Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz tiếp tục, do Mỹ vẫn phong tỏa hải quân với các cảng Iran.

Kể từ khi khủng hoảng bùng phát vào cuối tháng Hai, hơn 500 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ đã bị “đánh bật” khỏi thị trường toàn cầu, theo dữ liệu của Kpler – mức gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại.

Nói cách khác, lượng dầu bị mất này tương đương với: việc cắt giảm nhu cầu hàng không toàn cầu trong 10 tuần; không có bất kỳ hoạt động giao thông đường bộ nào trên toàn thế giới trong 11 ngày; hoặc toàn bộ nền kinh tế thế giới không có dầu trong 5 ngày, theo Iain Mowat, chuyên gia phân tích chính tại Wood Mackenzie.

Con số này cũng tương đương gần một tháng nhu cầu dầu của Mỹ, hoặc hơn một tháng nhu cầu của toàn châu Âu, theo ước tính của Reuters; tương đương khoảng 6 năm tiêu thụ nhiên liệu của quân đội Mỹ, dựa trên mức sử dụng hàng năm khoảng 80 triệu thùng. Nó cũng đủ để vận hành toàn bộ ngành vận tải biển quốc tế trong khoảng 4 tháng.

50 tỷ USD bị mất

Các nước Arab vùng Vịnh đã mất khoảng 8 triệu thùng/ngày sản lượng dầu trong tháng 3, gần tương đương tổng sản lượng của hai “ông lớn” Exxon Mobil và Chevron cộng lại.

Xuất khẩu nhiên liệu bay từ Saudi Arabia, Qatar, UAE, Kuwait, Bahrain và Oman giảm từ khoảng 19,6 triệu thùng trong tháng Hai xuống chỉ còn 4,1 triệu thùng trong tổng hai tháng 3 và 4 (tính đến nay), theo dữ liệu Kpler.

Lượng sụt giảm này tương đương nhiên liệu cho khoảng 20.000 chuyến bay khứ hồi giữa sân bay JFK (New York) và Heathrow (London).

Với giá dầu trung bình khoảng 100 USD/thùng kể từ khi xung đột bắt đầu, lượng thiếu hụt này tương đương khoảng 50 tỷ USD doanh thu bị mất, theo nhà phân tích Johannes Rauball của Kpler.

Con số này tương đương 1% GDP hàng năm của Đức, hoặc gần bằng toàn bộ GDP của các quốc gia nhỏ như Latvia hay Estonia.

Quá trình phục hồi có thể kéo dài nhiều năm

Ngay cả khi eo biển Hormuz đã mở lại, việc khôi phục sản lượng và dòng chảy dầu dự kiến sẽ diễn ra chậm.

Tồn kho dầu thô trên đất liền toàn cầu đã giảm khoảng 45 triệu thùng chỉ riêng trong tháng 4, theo Kpler. Kể từ cuối tháng Ba, mức gián đoạn sản xuất đã lên tới khoảng 12 triệu thùng/ngày.

Các mỏ dầu nặng tại Kuwait và Iraq có thể mất từ 4 đến 5 tháng để trở lại mức vận hành bình thường, kéo dài tình trạng rút kho trong suốt mùa hè, theo Rauball.

Thiệt hại đối với công suất lọc dầu và tổ hợp LNG Ras Laffan của Qatar đồng nghĩa việc khôi phục hoàn toàn hạ tầng năng lượng khu vực có thể mất nhiều năm.