Tại phiên làm việc sáng 10/12 trong Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, cùng với việc thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), nội dung liên quan đến thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng đã nhận được sự quan tâm lớn.

Việc đề xuất thu thuế đối với chuyển nhượng vàng đã được rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế, tổng hợp ý kiến của các cơ quan, bộ, ngành và tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội.

Dự thảo luật quy định thu thuế đối với vàng miếng với mức thuế suất là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu và điều chỉnh thuế suất thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng.

Việc giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế nhằm loại trừ trường hợp cá nhân mua, bán vàng cho mục đích tiết kiệm, cất giữ, không vì mục đích kinh doanh.

Do vậy, đây là quy định mới với đối tượng tác động rộng nên quy định như dự thảo luật là bước đi cần thiết để thực hiện chỉ đạo của cấp có thẩm quyền về quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh vàng, góp phần hạn chế việc đầu cơ vào vàng, thu hút được nguồn lực trong xã hội tham gia vào nền kinh tế.

Trước đó, chia sẻ tại một diễn đàn, PGS.TS Ngô Trí Long – chuyên gia kinh tế đã bàn luận về đề xuất đưa giao dịch vàng miếng vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân với mức dự kiến 0,1% trên mỗi giao dịch.

Ông nhận định việc đưa vàng vào phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế TNCN là cần thiết và hoàn toàn hợp lý trong bối cảnh thị trường vàng xuất hiện dấu hiệu đầu cơ mạnh. Ông nói: "Đưa giao dịch vàng vào luật thuế thu nhập cá nhân là đúng, với mức 0,1% là hợp lý. Nó vừa tạo nguồn thu, vừa hạn chế bớt các mặt tiêu cực trong giao dịch."

Theo ông Ngô Trí Long, vấn đề quan trọng nhất nằm ở phương pháp đánh thuế và đối tượng chịu thuế. Ông nhấn mạnh cần phân biệt rõ giữa người mua vàng để tích lũy, tiết kiệm và người đầu cơ lướt sóng: "Đừng đánh đồng tất cả. Với người đầu cơ gây méo mó thị trường thì phải đánh, còn người tiêu dùng chính đáng hay tích lũy tài sản thì nên có cách xử lý khác".

Vị chuyên gia cũng cho rằng trước khi áp dụng, cần cân nhắc ba câu hỏi trọng tâm: việc đánh thuế có khiến giá vàng tăng thêm hay không, có phát sinh giao dịch ngầm để trốn thuế hay không và cơ chế thu – nộp thuế có khả thi, minh bạch hay không.

PGS.TS Ngô Trí Long cũng thông tin thêm, đánh thuế trên giao dịch là phương án phù hợp nhất trong bối cảnh hiện nay, tương tự như cách đánh thuế đối với bất động sản. Việc đánh thuế vào phần chênh lệch giá được ông đánh giá là khó khả thi vì không xác định được giá gốc tại từng thời điểm mua, trong khi đánh theo doanh số giao dịch "vừa khả thi, vừa minh bạch".

Ông đồng tình với phương án thu thuế 0,1% và tin rằng việc đưa giao dịch vàng vào diện chịu thuế sẽ được Quốc hội thông qua. "Tôi đồng tình với phương án đánh thuế giao dịch vàng, và tin rằng Quốc hội kỳ này sẽ thông qua. Đây là giải pháp quan trọng để góp phần bình ổn và minh bạch hóa thị trường vàng," ông Long khẳng định.