Thứ năm, 18/07/2024

Bất cập khiến nhà ở xã hội vừa thiếu, vừa ế

21/10/2023 6:05 PM (GMT+7)

Tại các khu vực có dự án nhà ở xã hội được mở bán, nhiều dự án ghi nhận lượng quan tâm, gửi hồ sơ gần hết bảng hàng ngay khi tung ra thị trường trong khi một số địa phương có khu chế xuất, khu công nghiệp với hàng trăm nghìn lao động nhập cư ghi nhận tình trạng “ế ẩm" dù chào bán nhiều lần.

Triển khai nhà ở xã hội nhiều vướng mắc

Thời gian qua, Nhà nước đã có nhiều nỗ lực trong việc ban hành chính sách nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội, cải thiện nguồn cung phân khúc nhà ở xã hội. Tuy nhiên, những chính sách này vẫn còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, tạo ra nhiều điểm nghẽn khiến các chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở xã hội.

Bất cập khiến nhà ở xã hội vừa thiếu, vừa ế - Ảnh 1.

Nhà ở xã hội đang vừa thiếu, vừa "ế".

Ông Nguyễn Hoàng Nam - Thành viên Tổ công tác Nghiên cứu thị trường Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam - cho biết, cơ chế pháp luật liên quan đến nhà ở xã hội rất phức tạp. Việc xin cấp phép xây dựng mất thời gian hơn dự án nhà ở thương mại. Để có được giấy phép xây dựng, chủ đầu tư phát triển nhà ở xã hội phải mất ít nhất 2 năm hoàn thành thủ tục.

Theo ông Nam, mặc dù nội dung quy định hiện hành ưu đãi cho dự án nhà ở hội được miễn tiền sử dụng đất nhưng trước đó, dự án nhà ở xã hội vẫn phải “kinh” qua định giá đất - hiện vẫn đang còn nhiều vướng mắc, tranh cãi liên quan đến phương pháp định giá. Chưa kể, sau 2 năm làm thủ tục đầu tư, dự án nhà ở xã hội mất khoảng 2 năm tiếp theo để xây dựng và bàn giao nhà cho khách hàng. Sau đó, chủ đầu tư vẫn phải dành tỷ lệ tối thiểu 20% diện tích nhà ở xã hội để cho thuê trong các dự án nhà ở xã hội và chỉ được bán sau 5 năm đưa vào sử dụng.

Quá trình này kéo dài lên đến 9 năm, sau đó dự án mới được kiểm toán. Chỉ khi được kiểm toán xong, doanh nghiệp mới được nhận về khoản lợi nhuận cố định 10%. Trong khi đó, xuyên suốt cả quá trình thực hiện dự án, bản thân doanh nghiệp cũng không chắc chắn, khoản chi phí nào sẽ được ghi nhận là hợp lý, hợp lệ, khoản phí nào sẽ không được quyết toán, bị gạt đi. Chính vì vậy, doanh nghiệp làm nhà ở xã hội luôn trong trạng thái “hên xui”.

Ngoài ra, việc tiếp cận nguồn vốn cũng là một trở ngại lớn đối với các chủ đầu tư. Hầu hết các dự án bất động sản được đầu tư xây dựng tại Việt Nam, thì vốn chủ sở hữu chiếm khoảng 20%, 30% huy động từ khách hàng và có đến 50% phải trông chờ vào các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, đã có trường hợp chủ đầu tư gặp khó khăn khi tiếp cận với các khoản vay do không có tài sản thế chấp, chỉ bởi “khu đất để phát triển dự án nhà ở xã hội bị định giá 0 đồng” vì ưu đãi được miễn tiền sử dụng đất. Lúc này, ưu đãi chưa thấy và vô hình chung làm khó doanh nghiệp.

Người cần mua lại không mua được

Khó khăn trong quá trình triển khai khiến nguồn cung ra thị trường ngày càng khan hiếm nhưng thị trường vẫn xảy ra hiện tượng nhà ở xã hội vừa thiếu vừa “ế”. Dù nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn đang ngày càng gia tăng cùng với tốc độ đô thị hóa và khoảng cách ngày càng xa giữa tỷ lệ gia tăng giá địa ốc và thu nhập.

Với tỷ lệ đô thị hóa năm 2022 đạt 41,5% và sẽ tăng lên khoảng 50% vào năm 2030, mỗi năm Việt Nam phải tăng thêm khoảng 70 triệu m2 nhà ở đô thị. Theo Bộ Xây dựng, nhu cầu về nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp của các địa phương giai đoạn 2021 - 2030 vào khoảng 2.400.000 căn.

Như vậy, ngay cả khi đề án xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội được thực thi tối đa, nguồn cung cũng không đủ đáp ứng nhu cầu. Trong khi đó, con số hiện tại cho thấy vẫn rất xa so với mục tiêu của đề án, dù các cấp từ trung ương đến địa phương đều đang rất nỗ lực thực hiện.

Theo thông tin nghiên cứu của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, tại các khu vực có dự án nhà ở xã hội được mở bán, nhiều dự án ghi nhận lượng quan tâm, gửi hồ sơ gần hết bảng hàng ngay khi tung ra thị trường trong khi một số địa phương có khu chế xuất, khu công nghiệp với hàng trăm nghìn lao động nhập cư ghi nhận tình trạng “ế ẩm" dù chào bán nhiều lần.

Hồi tháng 8 vừa qua, trong báo cáo gửi Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết dù triển khai đầu tư xây dựng hàng chục ngàn căn nhà ở công nhân, nhưng dường như công nhân làm việc trên địa bàn tỉnh lại không mặn mà với việc mua nhà ở công nhân. Theo đó, trong số 7 dự án nhà ở công nhân đã hoàn thành, hoàn thành một phần tại Bắc Ninh, cung cấp ra thị trường khoảng 4.000 căn hộ hoàn thiện, nhưng số công nhân làm việc trong các khu công nghiệp đăng ký mua nhà rất ít.

Báo cáo nêu rõ, thời gian qua, các chủ dự án đã rao bán 1.681 căn nhà ở công nhân nhưng số lượng bán được rất ít, hiện 7 dự án vẫn còn tồn 1.324 căn nhà.

Theo ông Nguyễn Hoàng Nam, nguyên nhân chính là do người cần mua thì không mua được trong khi chính sách lại hướng về người không cần mua.

“Luật liên quan nhà ở xã hội rất siết đối tượng mua, nhiều tỉnh chỉ bán cho công nhân. Nhiều tỉnh lại chỉ bán cho công nhân trong một khu công nghiệp. Thậm chí, có tỉnh chỉ bán cho đối tượng công nhân trong khu công nghiệp nhưng chỉ thuộc một huyện. Trong khi đó, tính gắn kết của công nhân với địa phương chưa chắc đã cao”, ông Nam chia sẻ.

Để không còn hiện tượng nhà ở xã hội vừa thiếu vừa “ế", Hội Môi giới cho rằng, Bộ Xây dựng cần tiếp tục nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách theo hướng khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội. Mở rộng đối tượng được thụ hưởng các chính sách về nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội. Đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội (được thuê, thuê mua, mua) cần được điều chỉnh với tiêu chí đơn giản, dễ nhận biết, giảm tối đa các yêu cầu về giấy tờ, thủ tục hành chính như tình trạng chỗ ở, mức thu nhập...

Theo Tiền Phong

Bình luận của bạn
(*) Nội dung bắt buộc cần có
Bình luận
Xem thêm bình luận

Nhập thông tin của bạn

Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ đấu giá 41 khu đất với tổng diện tích 110ha

Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ đấu giá 41 khu đất với tổng diện tích 110ha

UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết sẽ phê duyệt chủ trương đầu tư cùng giá khởi điểm và bước đầu đấu giá trong quý 3, tiến hành đấu giá đất trong quý 4/2024 đối với 41 khu đất

TP.HCM: Thực hư chuyện nhà phố, mặt bằng giảm giá 20-30%

TP.HCM: Thực hư chuyện nhà phố, mặt bằng giảm giá 20-30%

Nhà phố, mặt bằng kinh doanh, khách sạn, chung cư mini… được quảng cáo chào bán với mức giá giảm đến 20% thậm chí có căn mức giảm lên đến 30% không còn xa lạ, thực hư việc này ra sao?

Siết phân lô bán nền liệu có giảm tình trạng sốt ảo?

Siết phân lô bán nền liệu có giảm tình trạng sốt ảo?

Quy định mới siết phân lô bán nền theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023 sẽ được áp dụng có hiệu lực từ 1/8 tới đây. Các chuyên gia dự báo, tình trạng đầu cơ đất nền, sốt đất trong tương lai sẽ được ngăn chặn, giúp minh bạch thị trường.

TP.HCM tìm cách gỡ vướng mắc một dự án trên "đất vàng"

TP.HCM tìm cách gỡ vướng mắc một dự án trên "đất vàng"

UBND TP.HCM vừa kiện toàn nhân sự Tổ Công tác nhằm tháo gỡ vướng mắc của dự án Xây dựng Trung tâm thể dục thể thao Phan Đình Phùng.

TP.HCM yêu cầu sớm giải ngân đầu tư công

TP.HCM yêu cầu sớm giải ngân đầu tư công

Lãnh đạo TP.HCM yêu cầu các đơn vị sớm có các giải pháp để đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2024.

Thủ tướng Chính phủ: chỉ bàn làm, không bàn lùi, để đến năm 2030 ĐBSCL có 1.200 km đường bộ cao tốc

Thủ tướng Chính phủ: chỉ bàn làm, không bàn lùi, để đến năm 2030 ĐBSCL có 1.200 km đường bộ cao tốc

Sau 2 buổi kiểm tra thực tế triển khai các tuyến đường bộ cao tốc tại khu vực ĐBSCL, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã làm việc với các bộ, ngành, địa phương để tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông chiến lược tại khu vực ĐBSCL.