Bộ Tài chính đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về việc kê khai, tính thuế, khấu trừ thuế và sử dụng hóa đơn điện tử dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đây là lần đầu tiên một nghị định riêng được xây dựng về quản lý thuế đối với nhóm đối tượng này, tách biệt khỏi hệ thống quy định trong Luật Quản lý thuế hiện hành.

Quy định về sử dụng hóa đơn điện tử

Theo dự thảo, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử được khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu trực tiếp với cơ quan thuế theo Nghị định 70.

Đối với nhóm hộ và cá nhân có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm, dự thảo đưa ra quy định linh hoạt hơn: không bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu.

Tuy nhiên, trong trường hợp người nộp thuế đáp ứng điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử, cơ quan thuế sẽ khuyến khích và hỗ trợ đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối dữ liệu.

Nếu hộ hoặc cá nhân kinh doanh không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nhưng phát sinh nhu cầu sử dụng, họ phải thực hiện khai và nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã cho từng lần bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

Tự xác định nghĩa vụ thuế từ năm 2026

Dự thảo nêu rõ, từ ngày 1/1/2026, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ tự căn cứ vào doanh thu thực tế hàng năm để xác định mình thuộc diện không chịu thuế, không phải nộp thuế, hay thuộc diện phải chịu và nộp các loại thuế theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Với các trường hợp thuộc diện phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế sẽ tự tính toán nghĩa vụ thuế và kê khai theo từng sắc thuế.

Nếu là đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng, người nộp thuế thực hiện kê khai và nộp thuế theo tháng hoặc theo quý, tùy theo quy định trong pháp luật quản lý thuế.

Đối với thuế thu nhập cá nhân nộp theo phương pháp doanh thu nhân thuế suất, việc kê khai và nộp thuế được thực hiện theo quý, cùng thời hạn với thuế giá trị gia tăng.

Trong trường hợp nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí) nhân thuế suất, thời hạn nộp thuế là theo năm và chậm nhất vào ngày 21/1 của năm sau.

Hỗ trợ tạo tờ khai thuế từ hệ thống dữ liệu

Đối với hộ và cá nhân kinh doanh đã sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu, hệ thống công nghệ thông tin của cơ quan thuế sẽ tự động tổng hợp dữ liệu từ hóa đơn điện tử, cơ sở dữ liệu thuế và nhiều nguồn dữ liệu liên quan khác. Từ đó, hệ thống tạo tờ khai thuế gợi ý nhằm hỗ trợ người nộp thuế kê khai thuận tiện hơn.

Trường hợp hộ hoặc cá nhân kinh doanh tự xác định mình không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, họ vẫn phải kê khai doanh thu và gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, hạn cuối là ngày 31/1 của năm sau.

Quy định về tính thuế và thời hạn nộp thuế

Đối với các sắc thuế gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên và thuế bảo vệ môi trường, dự thảo chia theo hai trường hợp:

Nếu sử dụng hóa đơn điện tử có mã: hệ thống quản lý thuế sẽ hỗ trợ xác định số thuế phải nộp và cập nhật dữ liệu cho người nộp thuế.

Nếu không sử dụng hóa đơn điện tử: người nộp thuế phải tự xác định số thuế theo đúng quy định pháp luật.

Ngoài ra, đối với phí bảo vệ môi trường và các khoản thu khác, hộ và cá nhân kinh doanh vẫn phải tự tính toán số tiền phải nộp.

Về thời hạn nộp thuế, dự thảo quy định thời điểm nộp thuế trùng với ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Nếu phát sinh tình huống khai bổ sung, thời hạn nộp thuế được áp dụng theo kỳ tính thuế của lần phát sinh sai sót.

Chấm dứt hình thức thuế khoán từ năm 2026

Theo kế hoạch, nghị định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Đây cũng là thời điểm chính thức chấm dứt việc áp dụng hình thức nộp thuế khoán đối với hộ kinh doanh, chuyển hoàn toàn sang cơ chế kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế.