Khai thác hiệu quả cây trồng bản địa

Xã Khánh Khê có đất đai và khí hậu rất phù hợp với cây trám đen. Trên địa bàn giờ đây vẫn còn có những cây trám cổ thân lớn tới 2-3 người ôm.

Trước kia, người dân chủ yếu trồng trám đen bằng hạt, cây lớn chậm và năng suất không ổn định. Tuy nhiên, quả trám với vị thơm bùi đặc trưng ngày càng được người tiêu dùng tìm mua, vì vậy từ năm 2000 người dân đã bắt đầu chuyển sang trồng trám đen ghép để phát triển kinh tế.

Là người tiên phong trồng trám đen ở thôn Trung Giáp, xã Khánh Khê, ông Tôn Văn Trường cho biết, được các cấp các ngành của tỉnh Lạng Sơn hỗ trợ về kỹ thuật, cây giống… bên cạnh những cây trám cổ, gia đình ông đã trồng được trên 100 cây trám đen ghép. Vụ vừa rồi gia đình ông thu hoạch được gần 7 tạ quả, giá bán từ 60.000-80.000 đồng/kg.

Theo kinh nghiệm thực tế của người dân trồng trám xã Khánh Khê, trám đen ghép mang lại nguồn thu nhập sớm hơn và ổn định hơn hẳn so với trám trồng truyền thống.

Từ năm thứ 4 cây trám đen ghép đã bắt đầu cho thu hoạch quả bói và từ năm thứ 8 trở đi, cây trám đen cho quả ổn định. Khi trưởng thành, mỗi cây trám đen ghép có thể cho thu hoạch từ 30-50 kg quả/năm.

Thoát nghèo nhờ trám đen ghép

Thành công của cây trám đen ghép ở Khánh Khê không chỉ đến từ nỗ lực của người dân mà còn nhờ vào sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời từ nhà nước và chính quyền địa phương.

Ông Hoàng Văn An, Phó Chủ tịch UBND xã Khánh Khê chia sẻ, để phát triển kinh tế hộ gia đình, những năm qua địa phương đã tập trung hỗ trợ các gia đình về thông tin, kỹ thuật, vốn, giống... để trồng trám đen ghép. Toàn xã Khánh Khê hiện có trên 25 ha trám đen, trong đó 13 ha đã cho thu hoạch, sản lượng đạt 145 tấn, giá trị khoảng 12 tỷ đồng.

Hàng năm, từ các chương trình mục tiêu Quốc gia, người dân sẽ tham gia đối ứng bằng diện tích đất trồng, công sức, còn địa phương sẽ hỗ trợ cây giống, phân bón để phát triển các vườn trám đen ghép.

Cũng ở thôn Trung Giáp, là hộ mới thoát nghèo, ông Tôn Văn Lý cho hay, năm 2022 gia đình ông được hỗ trợ 120 cây trám đen ghép. Giờ đây, vườn trám đang phát triển tốt, chỉ vài năm nữa là sẽ cho thu nhập ổn định, kinh tế gia đình ông sẽ vững vàng hơn.

Chia sẻ thêm về hiệu quả kinh tế của cây trám đen ghép, ông Lương Văn Giang, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Trung Giáp cho biết, toàn thôn có 155 hộ, gần như 100% các hộ gia đình đều trồng trám đen, nhà ít vài chục cây nhà nhiều thì cả trăm cây. Cũng nhờ trồng cây trám đen ghép cho thu nhập ổn định, hiện nay thôn chỉ còn 8 hộ nghèo.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, người dân xã Khánh Khê vẫn còn những trăn trở về cây trám đen ghép, đặc biệt là về kỹ thuật sản xuất giống.

Bà con mong muốn có các chuyên gia về hỗ trợ kỹ thuật ghép mắt cho cây trám đen. Việc tự chủ kỹ thuật ghép mắt sẽ giúp người dân giảm được chi phí đầu vào khi không phải mua giống cây đã ghép sẵn với giá cao và khắc phục tình trạng cây trám đực không có quả.

Cây trám đen không chỉ là nguồn thu nhập mà còn gắn liền với văn hóa ẩm thực Lạng Sơn. Quả trám đen được người dân chế biến thành những món xôi trám, trám kho thịt… vừa là nông sản hàng hóa có giá trị kinh tế cao vừa là đặc sản để du khách có thể thưởng thức khi đến với Lạng Sơn.