Phát biểu tại lễ khai mạc Đại hội Đường sắt cao tốc thế giới lần thứ 12 tại Bắc Kinh vào thứ Ba, Phó Thủ tướng Trương Quốc Khánh cho biết, khi thực hiện các dự án đường sắt cao tốc ở nước ngoài, Trung quốc sẽ tăng cường hỗ trợ về cơ sở hạ tầng và đào tạo kỹ năng để mang lại lợi ích tốt hơn cho người dân ở mọi quốc gia.

Ông Trương cho biết thêm rằng Bắc Kinh sẽ tiếp tục thúc đẩy các dự án đường sắt mang tính bước ngoặt - chẳng hạn như tuyến đường sắt Hungary - Serbia, tuyến đường sắt Trung Quốc - Kyrgyzstan - Uzbekistan và tuyến đường sắt Trung Quốc - Thái Lan - đồng thời tham gia vào việc xây dựng các tiêu chuẩn đường sắt quốc tế.

Đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc đưa đường sắt cao tốc vào châu Âu, tuyến đường sắt Hungary-Serbia được thiết kế để kết nối thủ đô Budapest và Belgrade của hai nước, và một phần của tuyến đường tại Serbia đã đi vào hoạt động từ năm 2022. Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic cho biết hồi đầu năm nay rằng toàn bộ tuyến đường dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2026.

Dự án, đặc biệt là phần Hungary, cũng phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ từ Liên minh châu Âu, nơi ngày càng cảnh giác với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực.

Chính phủ Thái Lan đã phê duyệt giai đoạn hai của dự án đường sắt cao tốc Trung Quốc - Thái Lan vào đầu năm nay và dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động vào năm 2030. Dự án này sẽ chậm hơn gần một thập kỷ so với kế hoạch ban đầu vì quá trình xây dựng gặp phải sự chậm trễ và bất đồng về tài chính và thiết kế, cùng với sự gián đoạn do đại dịch virus corona.

Định hình lại bối cảnh thương mại

Sau nhiều thập kỷ bị trì hoãn, tuyến đường sắt Trung Quốc - Kyrgyzstan - Uzbekistan, dự kiến kết nối biên giới Tây Bắc Trung Quốc với một số thành phố ở hai quốc gia Trung Á, đã chính thức khởi công xây dựng vào đầu năm nay. Với tổng vốn đầu tư 4,7 tỷ USD, giai đoạn đầu tiên dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối thập kỷ này.

"Trong bối cảnh môi trường đầy thách thức và khủng hoảng như hiện nay, với những chia rẽ địa chính trị và bất ổn toàn cầu, việc mở ra các tuyến đường vận tải mới có tầm quan trọng đặc biệt" - ông Bakyt Torobayev, phó thủ tướng Kyrgyzstan, phát biểu tại sự kiện này.

Ông Torobayev cho biết tuyến đường sắt dài 304 km sẽ thiết lập hành lang đường sắt ngắn nhất giữa Đông và Tây, cung cấp khả năng tiếp cận trực tiếp hàng hóa tới các thị trường châu Âu và Trung Đông và hình thành nên một động mạch giao thông quan trọng.

"Tuyến đường sắt Trung Quốc - Kyrgyzstan - Uzbekistan sẽ định hình lại bối cảnh thương mại".

Ông Zhang cho biết Trung Quốc sẽ tăng cường sự liên kết giữa các kế hoạch phát triển đường sắt cao tốc với nhiều quốc gia khác và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của mình trong quy hoạch, xây dựng, sản xuất thiết bị và quản lý vận hành đường sắt cao tốc với các quốc gia khác.

Theo số liệu chính thức, tính đến cuối năm 2024, mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc trải dài 48.000 km, chiếm hơn 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc trên thế giới.

Theo ông Vương Lập Tân, phó chủ tịch Tổng công ty Đường sắt Trung Quốc thuộc sở hữu nhà nước, Trung Quốc đã hợp tác với hơn 40 quốc gia và khu vực trên khắp Châu Á, Châu Âu, Bắc Mỹ và Châu Phi trong lĩnh vực quy hoạch, thiết kế, xây dựng và vận hành đường sắt.

Các dự án trọng điểm đã hoàn thành ở nước ngoài bao gồm tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào và tuyến đường ở Indonesia nối Jakarta và Bandung.