Mục tiêu này sẽ nằm trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm bắt đầu kế hoạch 5 năm mới trên nền tảng vững chắc và vượt qua tác động của tình trạng suy thoái kéo dài trên thị trường bất động sản, nhu cầu tiêu dùng yếu, dư thừa công suất trong công nghiệp và giảm đầu tư dựa vào hạ tầng.

Trong khi giới lãnh đạo cấp cao đã phát tín hiệu về sự chuyển hướng sang hỗ trợ tiêu dùng hộ gia đình và tái cơ cấu nền kinh tế trong 5 năm tới, các biện pháp này sẽ cần thời gian để phát huy tác dụng, khiến trọng tâm trước mắt vẫn là chính sách tài khóa và tiền tệ.

Phần lớn cố vấn chính phủ trả lời Reuters nói rằng họ ủng hộ mục tiêu tăng trưởng quanh 5% cho năm 2026 – giống như năm nay, trong khi một số ít đề xuất mức 4,5%–5%. Giới lãnh đạo cấp cao dự kiến thông qua mục tiêu này tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương thường niên vào cuối tháng này, nơi xác định các ưu tiên cho năm tới.

Mục tiêu tăng trưởng sẽ không được công bố công khai cho đến kỳ họp Quốc hội thường niên vào tháng 3.

“Mục tiêu năm 2026 nên đặt khoảng 5%, năm đầu của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15” - một cố vấn cho biết. “Sẽ chắc chắn có thách thức, nhưng vẫn có dư địa linh hoạt cả về chính sách tài khóa lẫn tiền tệ.”

Phần lớn cố vấn kêu gọi duy trì tỷ lệ thâm hụt ngân sách ở mức 4% hoặc cao hơn một chút. Trung Quốc năm nay đã đặt mục tiêu thâm hụt kỷ lục tương đương khoảng 4% GDP để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng.

Tiếp tục bàn đạp kích thích

Các chuyên gia của Citi kỳ vọng ngân hàng trung ương – vốn đã hạ lãi suất lần gần nhất vào tháng 5 – có thể nối lại chu kỳ nới lỏng ngay từ tháng 1/2026, và giai đoạn sau Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương được xem như thời điểm thích hợp để triển khai thêm hỗ trợ cho lĩnh vực bất động sản.

“Về chính sách tài khóa, việc phát hành trái phiếu chính phủ có thể lại được đẩy sớm trong năm 2026, với xu hướng dịch chuyển dần sang hỗ trợ tiêu dùng và chi phúc lợi” - Citi nhận xét trong một thông cáo.

Chính phủ dự kiến duy trì gói trợ cấp đổi mới tiêu dùng trị giá 300 tỷ nhân dân tệ (42,43 tỷ USD) trong năm 2026, với khả năng một phần ngân sách sẽ được chuyển từ hàng hóa sang dịch vụ.

Theo một nghiên cứu chính thức thảo luận nội dung kế hoạch 5 năm, Trung Quốc cần tăng trưởng bình quân 4,17% mỗi năm trong thập kỷ tới để nâng GDP bình quân đầu người lên 20.000 USD từ mức năm 2020 – một dấu mốc thể hiện bước chuyển sang “quốc gia phát triển vừa”.

Các nhà hoạch định chính sách, với ý thức rõ về đà tăng trưởng chậm lại, được kỳ vọng sẽ đặt các mục tiêu tăng trưởng tương đối tham vọng trong vài năm tới để giữ dư địa linh hoạt cho các năm tiếp theo.

Kế hoạch 5 năm mới, sẽ được công bố tại kỳ họp Quốc hội, nhiều khả năng không đặt ra mục tiêu tăng trưởng cụ thể cho giai đoạn 2026–2030, tiếp tục thông lệ của kế hoạch trước.

Chuyển dịch cơ cấu khó nắm bắt

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang trên đà đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% trong năm nay, nhờ chính sách hỗ trợ và xuất khẩu duy trì khả quan trong bối cảnh đình chiến thuế quan với Mỹ.

Nhưng mất cân đối kinh tế lại trầm trọng hơn khi sản lượng công nghiệp vượt xa nhu cầu, và các chuyên gia nhận định áp lực giảm phát sẽ còn kéo dài sang năm sau, ngay cả khi chính phủ tăng cường nỗ lực cắt giảm dư thừa công suất và cuộc chiến giá cả giữa các doanh nghiệp.

Theo chuyên gia Morgan Stanley, kinh tế Trung Quốc có thể chỉ thoát giảm phát vào năm 2027, với chỉ số giảm phát GDP – thước đo rộng nhất về giá cả hàng hóa và dịch vụ – dự kiến giảm 0,7% trong năm 2026 trước khi tăng 0,2% vào năm 2027. Điều đó sẽ chấm dứt 4 năm giảm phát.

“Dù các nhà hoạch định chính sách đang dần đi đúng hướng trong tái cân bằng kinh tế, cần có sự kiên nhẫn để xử lý tình trạng lệch pha giữa cung và cầu,” Morgan Stanley nhận định.

Các nhà kinh tế lâu nay kêu gọi Bắc Kinh chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên tiêu dùng và bớt phụ thuộc vào đầu tư vay nợ và xuất khẩu.

Giới lãnh đạo Trung Quốc cam kết “tăng mạnh” tỷ trọng tiêu dùng hộ gia đình trong nền kinh tế trong 5 năm tới. Hiện tiêu dùng hộ gia đình chiếm khoảng 40% GDP – thấp xa mức gần 70% ở Mỹ.

Một số cố vấn chính phủ đề xuất Trung Quốc đặt mục tiêu nâng tỷ trọng tiêu dùng lên 45% trong 5 năm tới.

Để đạt mục tiêu này, cần tiến hành các cải cách cơ cấu mạnh mẽ nhằm chuyển dịch nguồn lực từ doanh nghiệp và chính phủ sang hộ gia đình, bao gồm tăng cường phúc lợi và nới lỏng hệ thống hộ khẩu vốn bị cho là nguyên nhân gây bất bình đẳng thành thị – nông thôn.