Một số quốc gia sản xuất như Philippines và Indonesia đang xem xét hạn chế xuất khẩu, trong khi người tiêu dùng được khuyến khích chuyển sang các loại nguyên liệu thay thế được sử dụng trong nấu ăn hàng ngày và một loạt các sản phẩm như sữa thuần chay và đồ uống tăng lực.

Philippines, quốc gia sản xuất dừa lớn nhất thế giới, dự kiến ​​sản lượng sẽ giảm 20% trong năm nay. Nguyên nhân là do trong 2 năm qua, thời tiết khắc nghiệt từ hạn hán đến bão nhiệt đới đã gây sức ép lên cây cối như những cây trồng trên các đồn điền ven biển phía nam của một trong những nước xuất khẩu lớn nhất của nước này.

"Lý do chính dẫn đến nguồn cung thấp là do biến đổi khí hậu" - Henry Raperoga, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Axelum Resources Corp, cho biết. "Những sự kiện này đã dẫn đến năng suất giảm, thu hoạch chậm trễ và hạn chế khả năng di chuyển của nông dân".

Cơ quan quản lý dừa Philippines cho biết họ đang đàm phán với các nhà sản xuất về việc giữ lại một phần dầu dừa của họ để sử dụng trong nước trước khi cho phép xuất khẩu.

"Kế hoạch được đề xuất này nhằm mục đích đảm bảo nguồn cung trong nước và ổn định giá mà không làm gián đoạn các cam kết xuất khẩu của chúng tôi", cơ quan này cho biết trong một tuyên bố.

Các nhà sản xuất khác như Indonesia, Thái Lan và Việt Nam cũng đang chứng kiến ​​nguồn cung bị hạn chế do các vấn đề về thời tiết và mức tiêu thụ trong nước cao hơn, Raperoga cho biết thêm.

Tại quốc gia sản xuất lớn thứ hai là Indonesia, Bộ công nghiệp đã đề xuất lệnh cấm xuất khẩu trong vòng 3 đến 6 tháng, đánh thuế đối với các lô hàng xuất khẩu và định giá chuẩn để ổn định giá trong nước đã tăng vọt 150% trong ba tháng qua.

Giá bán buôn tại một cuộc đấu giá hàng tuần ở thủ đô Sri Lanka đã tăng gấp đôi trong năm qua sau khi mất mùa do thời tiết xấu và dịch bệnh. Vào tháng Hai, chính phủ đã chấp thuận yêu cầu của các nhà sản xuất nhập khẩu hạt dừa để giúp giảm bớt áp lực thị trường.

Trong khi đó, nhu cầu toàn cầu dự kiến ​​sẽ tiếp tục tăng nhờ danh tiếng của dừa là một lựa chọn không chứa lactose và có nguồn gốc thực vật, theo công ty Axelum. Công ty này coi Mỹ là thị trường lớn nhất của mình và cũng đang chứng kiến ​​doanh số tăng ở Châu Âu và Châu Mỹ Latinh.

Các sản phẩm liên quan như dầu dừa, sữa và vảy dừa khô cũng đang ngày càng được ưa chuộng nhờ xu hướng sức khỏe và bền vững. Theo Cộng đồng Dừa Quốc tế, lượng tiêu thụ dầu dừa dự kiến ​​sẽ tăng nhẹ lên 3,23 triệu tấn trong năm nay so với mức 3,2 triệu tấn của năm ngoái, trong đó Mỹ, Liên minh Châu Âu (EU) và Trung Quốc là những nước nhập khẩu nhiều nhất.

Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo lượng dự trữ dầu dừa toàn cầu sẽ kết thúc mùa vụ 2024-25 ở mức thấp nhất trong 4 năm. Theo dữ liệu từ Commodity3, tình trạng khan hiếm đã khiến giá dầu dừa tăng vọt, tăng gấp đôi kể từ năm 2023 lên mức cao nhất trong 3 năm là 2.658 USD một tấn.

Báo chí Malaysia cho biết, giá dầu dừa tăng khiến một số thương nhân ở Malaysia phải tạm thời đóng cửa hoạt động, người tiêu dùng được khuyến khích chuyển sang các sản phẩm thay thế như kem nấu ăn hoặc sữa chua cho món cà ri, nước sốt và bánh ngọt.

Việt Nam có sản lượng dừa đứng thứ 6 thế giới (khoảng 1,5 triệu tấn năm 2023), có lợi thế lớn trong việc đáp ứng nhu cầu dừa tươi.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng giá trị xuất khẩu dừa tươi năm 2024 đạt khoảng 390 triệu USD, tăng 61% so với năm 2023. Nếu tính cả các sản phẩm từ dừa như nước dừa, dầu dừa và cơm dừa, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 1,1 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ USD.

Để tận dụng tiềm năng xuất khẩu và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao, Việt Nam đang định hướng phát triển sản xuất dừa tươi theo hướng bền vững. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, ngành dừa cần vượt qua thách thức từ biến đổi khí hậu, sâu bệnh và yêu cầu tiêu chuẩn quốc tế, đa dạng hóa sản phẩm chế biến.