Trong khi cựu Tổng thống Joe Biden và Tổng thống Donald Trump hiếm khi đồng quan điểm, cả hai đều thống nhất ở một vấn đề: phải ngăn chặn xe điện Trung Quốc tràn vào thị trường Mỹ. Năm 2024, ông Biden đã tăng gấp bốn lần thuế đối với xe điện Trung Quốc, và chỉ một năm sau, ông Trump tiếp tục nâng mức thuế với toàn bộ hàng hóa từ Trung Quốc.

Nhưng theo giới quan sát, đây chỉ là biện pháp “câu giờ”. Các tập đoàn xe điện Trung Quốc như BYD, Geely, Great Wall… được dự báo không sớm thì muộn cũng vượt qua rào cản thuế quan và tiến vào chinh phục thị trường Mỹ.

Mối đe dọa “sinh tử” cho xe Mỹ

Tại Mexico – ngay sát biên giới Mỹ – xe Trung Quốc đã chiếm 20% thị phần ô tô mới và 30% lượng xe nhập khẩu. Tại châu Âu, xe điện Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng 91% chỉ trong một năm. CEO Ford, ông Jim Farley, gọi đây là “mối đe dọa sinh tử” cho ngành công nghiệp ô tô Mỹ.

Trung Quốc hiện là thị trường ô tô lớn nhất thế giới, với dự báo 32 triệu xe được bán ra trong năm nay. Tuy nhiên, sản lượng dư thừa buộc các hãng nội địa phải tìm thị trường xuất khẩu. Nếu như đầu thập kỷ chỉ xuất được khoảng 1 triệu xe/năm, thì năm 2025 con số này có thể đạt 7,5 triệu xe.

“Vũ khí” bí mật của xe điện Trung Quốc

Điều khiến xe Trung Quốc trở thành đối thủ đáng gờm chính là giá bán rẻ hơn hẳn các thương hiệu truyền thống.

BYD Dolphin Mini (5 cửa, chạy 300 km) được bán tại Mexico với giá 21.000 USD (bao gồm cả thuế VAT 16%). BYD Dolphin Surf tại EU chỉ từ 19.990 euro (22.977 USD). BYD Seagull EV có giá khởi điểm chỉ hơn 11.000 USD tại Trung Quốc, sang Mexico vẫn chưa đến 21.000 USD.

Trong khi đó, xe điện của Ford, Toyota hay Volkswagen đều ở mức 50.000 – 60.000 USD. Đây chính là “khoảng cách chết người” cho các hãng xe Mỹ, Nhật và châu Âu.

Ngoài giá, tốc độ phát triển là một lợi thế khác. Một mẫu xe mới ở phương Tây thường mất 4-6 năm để ra mắt, trong khi các hãng Trung Quốc chỉ cần 18-24 tháng.

Theo chuyên gia Michael Dunne, ngoài trợ cấp của Bắc Kinh, các hãng Trung Quốc còn được hưởng loạt lợi thế như: vay vốn lãi suất thấp hoặc miễn phí, hỗ trợ năng lượng, chuỗi cung ứng pin quy mô lớn, và đặc biệt là năng lực sản xuất vượt trội so với bất kỳ khu vực nào khác.

Dù hiện tại Mỹ áp thuế nặng với xe Trung Quốc, thực tế đã có một số mẫu xe “lọt cửa” như Buick Envision, Lincoln Nautilus, Polestar 2 và Volvo S90.

Người Mỹ sẵn sàng mua xe Trung Quốc?

Một khảo sát của AutoPacific cho thấy: 57% người tiêu dùng Mỹ dưới 40 tuổi sẵn sàng cân nhắc mua xe Trung Quốc. Con số này giảm dần theo độ tuổi: 45% ở nhóm 40 tuổi, 31% ở nhóm 50 tuổi, và chỉ còn 9% ở nhóm trên 60 tuổi.

Trong bối cảnh giá xe mới tại Mỹ trung bình 50.000 USD, còn xe điện thường gần 60.000 USD, thì những mẫu EV Trung Quốc chỉ 20.000 USD rõ ràng có sức hấp dẫn khổng lồ.

Nhìn chung, sự trỗi dậy của các hãng xe điện Trung Quốc không chỉ đơn thuần là một làn sóng nhập khẩu. Đây là mối đe dọa mang tính sống còn với ngành công nghiệp ô tô Mỹ và châu Âu. Với lợi thế giá rẻ, tốc độ phát triển và hậu thuẫn chính sách, xe điện Trung Quốc có thể sớm chiếm lĩnh thị phần, buộc các “ông lớn” phương Tây phải thay đổi triệt để nếu không muốn trở thành “kẻ bại trận” trong cuộc đua xe điện toàn cầu.