Sáng 19/5, tại Hội nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về tài chính và đẩy mạnh giải ngân vốn năm 2026 lĩnh vực khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS), Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết Thành phố đang đặt mục tiêu dành từ 4-5% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực này theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025-2030.

Theo UBND TPHCM, tổng kế hoạch vốn dành cho KHCN, ĐMST và CĐS năm 2026 của Thành phố đạt hơn 12.704 tỷ đồng, tương đương 4,16% tổng chi ngân sách địa phương. Trong đó, chi thường xuyên hơn 9.538 tỷ đồng, còn chi đầu tư phát triển hơn 3.166 tỷ đồng. 

Tính đến ngày 10/5/2026, Thành phố đã phân bổ hơn 9.184 tỷ đồng và giải ngân hơn 761 tỷ đồng. Riêng vốn đầu tư công cho lĩnh vực này đã giải ngân đạt hơn 67% số dự toán được phân bổ, thuộc nhóm địa phương có tiến độ tích cực trên cả nước.

TPHCM tiếp tục kiến nghị Trung ương tháo gỡ hàng loạt vướng mắc về cơ chế, đặc biệt liên quan đến hoạt động của Quỹ phát triển khoa học công nghệ địa phương. Ảnh: Gia Linh

Dù vậy, lãnh đạo TPHCM cho rằng quá trình triển khai vẫn gặp nhiều điểm nghẽn, đặc biệt liên quan đến cơ chế hoạt động của Quỹ phát triển KHCN và ĐMST địa phương. Một số quy định giữa các nghị định hiện chưa thống nhất, gây khó khăn trong tổ chức bộ máy, phân cấp thực hiện nhiệm vụ cũng như xây dựng cơ chế đặt hàng nghiên cứu khoa học bằng ngân sách nhà nước. Thành phố cũng cho biết hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về vị trí việc làm và cơ cấu viên chức cho các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực này.

Từ thực tế đó, TPHCM kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện quy định về tổ chức, hoạt động và cơ chế phân cấp đối với Quỹ phát triển KHCN địa phương, đồng thời ban hành hướng dẫn cụ thể cho các hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS ở cấp xã để các địa phương có cơ sở lập dự toán và triển khai nhiệm vụ.

Đáng chú ý, TPHCM cũng đề xuất bố trí vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 từ ngân sách Trung ương cho dự án mở rộng Khu Công nghệ cao TPHCM kết hợp xây dựng Khu Công viên khoa học và công nghệ với tổng vốn dự kiến hơn 6.577 tỷ đồng. Đây được xem là một trong những dự án chiến lược nhằm hình thành hệ sinh thái công nghệ quy mô lớn ở phía Đông Thành phố, thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, startup và nguồn nhân lực chất lượng cao. 

Theo các chuyên gia, nếu các vướng mắc về cơ chế tài chính và quỹ khoa học công nghệ được tháo gỡ, TPHCM sẽ có thêm dư địa để thúc đẩy đầu tư công nghệ, tăng tốc chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh đô thị. Đây cũng là nền tảng để Thành phố tiến gần hơn mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính quốc tế và đô thị khoa học công nghệ trong khu vực.