Vật lộn với "thủy thần" sau sự cố vỡ vai đập thủy điện Bắc Khê I

Lạng Sơn, đêm ngày 07 rạng sáng ngày 08/10. Cả một vùng rộng lớn của xã Thất Khê địa điểm cách Nhà máy thủy điện Bắc Khê I chừng hơn 10km, đang chìm trong màn đêm đặc quánh và biển nước mênh mông.

Để đến được trung tâm xã Thất Khê – nơi đang là trung tâm chỉ huy của sự cố vỡ vai đập thủy thủy điện Bắc Khê I, chúng tôi phải nhờ đến sự giúp đỡ của các chiến sỹ quân đội, công an đang làm nhiệm vụ ở đây, di chuyển bằng xuồng máy gần 2km trên con đường quốc lộ 4A ( tuyến đường nối giữa tỉnh Lạng Sơn – Cao Bằng) giờ đã hóa thành sông. Có những đoạn, nước sâu hun hút, ước tính phải trên 2 mét. Tiếng động cơ xuồng máy xé tan sự tĩnh mịch và dòng nước chảy xiết.

Dù đã rất muộn, nhưng tại trung tâm chỉ huy thực địa, ông Đoàn Thanh Sơn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, vẫn đang cùng các lực lượng trực tiếp chỉ đạo công tác ứng phó sự cố vỡ vai đập thủy điện Bắc Khê I và tình hình lũ lụt phức tạp trên địa bàn.

Dành cho chúng tôi cuộc trao đổi nhanh, ông Sơn đã chia sẻ những thông tin mới nhất, phác họa một bức tranh toàn cảnh về nỗ lực không ngừng nghỉ của cả hệ thống chính trị và người dân Lạng Sơn trong cuộc chiến với thủy thần.

Ông Sơn cho biết: Sự cố bắt đầu khi vai đập của thủy điện Bắc Khê I bị vỡ vào 13h30 ngày 07/10. Ngay lập tức, tỉnh Lạng Sơn đã xác định ưu tiên cao nhất là đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân. Rất may mắn, khi sự cố vỡ vai đập xảy ra, không có thiệt hại nào về người.

Ngay sau khi sự cố xảy ra, ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Nguyễn Cảnh Toàn - Phó Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn cùng lãnh đạo UBND tỉnh Lạng Sơn… đã trực tiếp xuống hiện trường để chỉ đạo công tác ứng phó và di dời nhân dân.

Công tác di dời được thực hiện hết sức quyết liệt và chủ động. Riêng tại ba thôn Bắc Khê, Nà Song, Hợp Lực của xã Tân Tiến ở khu vực hạ lưu bị ảnh hưởng đến nơi an toàn, chính quyền đã tổ chức di dời 196 hộ với 779 nhân khẩu đến các vùng cao an toàn.

Không chỉ dừng lại ở sự cố con đập, bởi khu vực hai xã Thất Khê và Tràng Định vốn là nơi tụ thủy của ba con sông lớn: Sông Bắc Giang, sông Bắc Khê và sông Kỳ Cùng, những ngày qua do ảnh hưởng của mưa lớn khiến diễn biến lũ trở nên vô cùng phức tạp.

Theo tính toán và quan sát từ 13h ngày mùng 07, lưu lượng nước trên sông Bắc Giang, con sông chính chảy về khu vực này, luôn ở mức trên 5 mét, tức là trên mức báo động 3. Điều này đã gây ngập úng nghiêm trọng ở một số thôn vùng trũng của xã Tràng Định và xã Thất Khê.

Thông tin cập nhật cho thấy, dù nước lũ trên sông Bắc Giang có giảm, nhưng vẫn ở mức rất cao. Trưa ngày 07/10, mực nước đo được là 5,73 mét trên báo động cấp 3 nhưng đến tối đã giảm nhẹ xuống còn 5,67 mét.

Mặc dù nước giảm nhưng các lực lượng vẫn đang ứng trực 24/24, tiếp tục rà soát các vùng trũng thấp và sẵn sàng ứng cứu những tình huống phát sinh.

Trước tình hình cấp bách, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lạng Sơn đã chỉ đạo huy động một lực lượng hùng hậu gồm quân đội, công an, dân quân lên hỗ trợ huyện Tràng Định, với quân số khoảng hơn 300 người.

Lực lượng này nhanh chóng bắt tay vào nhiệm vụ, trở thành điểm tựa vững chắc cho người dân trong cơn hoạn nạn. Họ không chỉ hỗ trợ di dời tài sản của bà con đến nơi an toàn mà còn tích cực tuyên truyền, vận động, đồng thời triển khai các phương án ứng trực để đối phó với những tình huống bất ngờ có thể xảy ra.

Khi được hỏi về nơi ăn chốn ở tạm thời của người dân vùng lũ, ông Sơn cho biết bà con đã được di chuyển đến những khu vực cao ráo, an toàn như công sở, trường học, nhà văn hóa thôn. Bên cạnh đó, rất nhiều người dân cũng đã chủ động di chuyển đến ở nhờ nhà người thân, người quen để tránh lũ.

Những kế hoạch an toàn kịp thời cho thủy điện Bắc Khê I

Bên cạnh việc ứng phó với tình hình lũ lụt trước mắt, công tác đánh giá và khắc phục sự cố tại thủy điện Bắc Khê I cũng đang được tiến hành khẩn trương.

Đến chiều ngày mùng 07, phần vai đập bị vỡ không mở rộng thêm và đập tràn vẫn đảm bảo việc thoát lũ. Tuy nhiên, một thách thức lớn là nền đất tại khu vực vai đập rất yếu, chưa thể đưa các phương tiện cơ giới và thiết bị vào để xử lý vì không đảm bảo an toàn.

Chính quyền đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến tại phần vỡ vai đập để có phương án khắc phục kịp thời, đảm bảo an toàn lâu dài và không để sự cố vỡ lan rộng thêm.

Ngay trong sáng sớm ngày mùng 08, sẽ có một đoàn công tác của tỉnh Lạng Sơn cùng với Bộ Tư lệnh Quân khu 1, tiếp tục tiếp cận khu vực xảy ra sự cố. Mục đích là để có những đánh giá chính xác hơn, từ đó xây dựng phương án xử lý, khắc phục một cách nhanh chóng nhất, đảm bảo an toàn cho con đập thủy điện này.

Ông Sơn cho biết thêm: Tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến tại các khu vực ngập úng để có biện pháp đảm bảo đời sống sinh hoạt cho bà con tại các điểm sơ tán tạm thời. Quan trọng hơn, sau khi lũ rút, các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường sẽ được triển khai khẩn cấp để sớm giúp bà con ổn định cuộc sống và khôi phục các hoạt động bình thường.

Rời trung tâm chỉ huy khi đồng hồ đã điểm sang ngày mới, chúng tôi cảm nhận được sự mệt mỏi của mọi người đang ở nơi đây nhưng vẫn thấy sự quyết tâm trên từng gương mặt.

Lạng Sơn đã và đang trải qua một đêm trắng đầy cam go, nước lũ vẫn còn cao, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và tinh thần đoàn kết của người dân, tin rằng thủy điện Bắc Khê I và nhân dân 3 xã Thất Khê, Tân Tiến, Tràng Định… của tỉnh Lạng Sơn sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn này.