Sìn Hồ từ lâu đã nổi tiếng là vùng trồng dược liệu quy mô lớn của tỉnh Lai Châu với các loại cây quý như sâm Lai Châu, đương quy, đỗ trọng, atisô... Song song đó, nơi đây còn có truyền thống chăn nuôi ngựa lâu đời, đặc biệt là giống ngựa bạch bản địa quý hiếm.

Nhận thấy tiềm năng về thịt ngựa bạch thương phẩm và cao ngựa bạch có giá trị kinh tế cao lại được người tiêu dùng ưa chuộng, các thành viên Hợp tác xã (HTX) Mý Dao, xã Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu nảy ra ý tưởng nuôi ngựa bạch bằng dược liệu.

Năm 2023, HTX bắt đầu hành trình với 7 con ngựa bạch đầu tiên. Chỉ sau một thời gian ngắn, đến nay, đàn ngựa đã phát triển lên 30 con. Những sản phẩm đầu tiên như thịt ngựa bạch dược liệu, cao ngựa bạch... đã nhanh chóng chinh phục thị trường.

"Mới hơn một năm phát triển nhưng chúng tôi đã bán ra thị trường sản phẩm thịt ngựa bạch thảo dược với giá hơn 400.000 đồng/kg và cao ngựa bạch có giá 2,5 triệu đồng/lạng. Các sản phẩm đều được người tiêu dùng đón nhận nồng nhiệt, mang lại doanh thu cả tỷ đồng mỗi năm cho hợp tác xã", chị Tẩn Mý Dao, thành viên HTX tự hào chia sẻ.

Trên diện tích trang trại hơn 3 ha, HTX Mý Dao dành 500m² để xây dựng khu chuồng trại kiên cố. Quá trình nuôi dưỡng giống ngựa quý này đòi hỏi sự kỳ công với một quy trình chăm sóc nghiêm ngặt theo hướng thảo dược, cam kết không sử dụng kháng sinh và đảm bảo vệ sinh thú y tuyệt đối.

Thực đơn hàng ngày của đàn ngựa là sự kết hợp độc đáo giữa thức ăn tự nhiên như ngô, thóc và nguồn thảo dược dồi dào từ lá cây đương quy.

"Với hơn 200 ha trồng đương quy của bà con trong vùng, nguồn thức ăn thảo dược cho ngựa bạch rất phong phú và đảm bảo", chị Tẩn Mý Dao cho biết thêm.

Chính nhờ chế độ dinh dưỡng đặc biệt này, các sản phẩm từ ngựa bạch của HTX Mý Dao có chất lượng vượt trội, thơm ngon và được tin rằng mang lại nhiều giá trị cho sức khỏe.

Thành công của mô hình không chỉ dừng lại ở những con số doanh thu. Nó còn tạo ra một hệ sinh thái bền vững, mang lại nhiều tác động tích cực cho cộng đồng.

Mô hình nuôi ngựa bạch bằng dược liệu tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ và người dân tộc thiểu số, với mức thu nhập trung bình từ 5-7 triệu đồng/tháng. Điều này góp phần quan trọng vào việc ổn định đời sống, giữ chân người dân gắn bó với quê hương.

Ông Giàng Xuân Cường, Giám đốc HTX Mý Dao, chia sẻ: "Chăn nuôi ngựa bạch không chỉ mang lại thu nhập cao mà còn gắn liền với việc bảo tồn nguồn gen ngựa bạch bản địa, loài vật rất phù hợp với khí hậu và địa hình vùng cao. Đây là một giá trị mà chúng tôi luôn tâm huyết gìn giữ".

Với những thành công ban đầu, HTX Mý Dao đang ấp ủ những kế hoạch lớn hơn. Trong tương lai gần, HTX dự kiến mở rộng quy mô lên hơn 10 ha, đồng thời liên kết với các hộ gia đình để nhân rộng mô hình nuôi ngựa bạch bằng thảo dược theo một quy trình chuẩn hóa.

HTX đang từng bước hoàn thiện chuỗi giá trị, từ khâu chọn giống, chăm sóc, đến thu hoạch và chế biến sâu các sản phẩm như cao ngựa, xương sấy, thịt ngựa đóng gói... để xây dựng thương hiệu riêng cho vùng cao Sìn Hồ. Ngoài ra, HTX cũng đang thử nghiệm nuôi lợn bản, gà đen bằng thảo dược để đa dạng hóa sản phẩm.

"Chúng tôi đang phối hợp với các viện nghiên cứu và doanh nghiệp dược liệu để chuẩn hóa quy trình, tiến tới xây dựng chỉ dẫn địa lý và mã vùng nguyên liệu, nâng tầm giá trị sản phẩm", ông Cường cho biết.

Đánh giá về mô hình, ông Lê Bá Sơn, Ủy ban Nhân dân xã Sìn Hồ cho biết, xã có nhiều lợi thế để phát triển các mô hình kinh tế theo hướng nông nghiệp sinh thái, kinh tế xanh, nông nghiệp thông minh.

"Trong định hướng tới, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ nhân rộng mô hình, lồng ghép với các Chương trình mục tiêu quốc gia như xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số", ông Sơn cho hay.

Từ một ý tưởng nhỏ, mô hình nuôi ngựa bạch bằng dược liệu đã cho thấy sức sáng tạo và tư duy kinh tế đột phá của người dân Sìn Hồ, mở ra một chương mới cho nền nông nghiệp xanh và bền vững tại địa phương.