Định hướng nuôi cá công nghệ cao, đạt chuẩn Mỹ

Ông Nguyễn Xuân Hòa, Giám đốc HTX Nuôi trồng thủy sản Van Ninh, tỉnh Khánh Hòa chia sẻ, ngay từ khi thành lập vào cuối năm 2024 đến nay, HTX luôn định hướng đó là nuôi cá chim vây vàng, cá mú xuất khẩu đi thị trường Mỹ với quy trình chặt chẽ đảm bảo chất lượng.

“Chúng tôi đang thực hiện nuôi cá chim vây vàng, cá mú theo công nghệ vi sinh, không sử dụng kháng sinh theo quy trình kỹ thuật của Mỹ chuyển giao từ công ty Syaqua- ADN. Bước đầu chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn, thứ nhất là môi trường, thứ 2 là vùng nuôi và nguồn vốn để đầu tư xây dựng cơ bản. Tuy nhiên đến nay chúng tôi đã đạt được mục tiêu đề ra đó là cá chim vây vàng của HTX đã được xuất khẩu đi Mỹ và được phía đối tác Mỹ đánh giá rất cao về chất lượng”, ông Hòa nói.

Ông Nguyễn Xuân Hòa cũng chia sẻ, để xuất khẩu cá chim vây vàng sang thị trường khó tính như Mỹ, các thành viên HTX đã phải nhất trí áp dụng quy trình kiểm soát từ cá bố mẹ, trứng, con giống, quá trình nuôi cá trong lồng bè sử dụng hoàn toàn vi sinh và thức ăn đảm bảo tiêu chuẩn sử dụng thức ăn công nghiệp của công ty Syaqua-AND giảm, giảm giá thành nhưng đảm bảo chất lượng. Chính vì áp dụng chặt chẽ quy trình như vậy nên khi lấy mẫu cá để kiểm định, phía đối tác Mỹ chấp nhận ngay ở những mẫu đầu tiên.

Còn anh Lê Tiến Luận, thành viên HTX nuôi trồng thủy sản Vạn Ninh cho biết, anh đã làm nghề nuôi cá biển từ năm 2012, theo kinh nghiệm hơn 10 năm nuôi cá biển, muốn có được một vụ nuôi thành công thì thứ nhất là phải đặt vị trí lồng bè ở nguồn nước thông thoáng, nước lưu thông tốt. Bên cạnh đó là nguồn gốc con cá giống phải rõ ràng, chất lượng và thức ăn cho cá cũng phải tốt.

“Chúng tôi tham gia vào HTX nuôi theo quy trình không kháng sinh như thế này có cái lợi đó là con cá của mình có thể truy xuất được nguồn gốc con cá giống, rồi khi cá lớn mình cũng được chứng nhận nguồn gốc rõ ràng để xuất khẩu giá cao chứ không phải bán chợ như trước nữa”, anh Luận nói.

HTX nuôi trồng thủy sản Van Ninh (Khánh Hòa) hiện có 100 thành viên, mỗi thành viên HTX khoảng có 100 ô lồng nuôi biển, chủ lực là tôm hùm, cá chim vây vàng, cá mú, cá bớp… Đã có 10 hộ thành viên chuyển đổi từ mô hình nuôi bằng lồng bè gỗ truyền thống sang mô hình lồng nuôi vật liệu HDPE, với 30 lồng vuông, 10 lồng tròn, sản lượng cá các loại của HTX mỗi năm đạt 1.500 tấn.

HTX đã ký kết hợp đồng bao tiêu thu mua cá chim thương phẩm với Công ty TNHH HMP, với số lượng thu mua trong năm 2025 là 300 tấn, giá trị khoảng 36 tỷ đồng. HTX còn hợp tác với HTX Thủy sản Thịnh Phát xây dựng mô hình ương giống cá mú trong ao bạt và phối hợp với Viện Hải dương học Nha Trang tổ chức đo, vẽ bản đồ 3 vị trí (Vũng Ké, Cổ Cò, Hòn Sầm/Vũng Rô) để tổ chức thực hiện dự án "Nuôi thương phẩm cá chim công nghệ cao".

Trong thời gian qua, HTX đã tổ chức phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội lập hồ sơ vay vốn ưu đãi và đã giải ngân được cho 22 thành viên với tổng số tiền hơn 2 tỷ đồng.

Ứng dụng vi sinh và thảo dược – hướng đi bền vững

Trong buổi thăm và lấy mẫu cá chim vây vàng tại HTX nuôi trồng thủy sản Vạn Ninh, ông Sam, công ty AFFCO Trading, trụ sở tại Hilton Texas (Mỹ) chuyên về nhập khẩu thủy sản để bán lẻ đánh giá cao về mô hình nuôi cá này.

“Chúng tôi thấy mô hình HTX đang áp dụng rất sạch sẽ. Chúng tôi đến Việt Nam để tìm kiếm nguồn cá chim biển và cá mú đen, vì vậy cả hai đều đã thấy cơ hội tốt để hợp tác. Chúng tôi có thị trường cho nó và đó là cơ hội tốt cho chúng ta và cũng là lý do vì sao chúng tôi ở đây ”, ông Sam cho biết.

Bà Nguyễn Thị Phỉ, Chủ tịch công ty Syaqua-ADN cho biết, để đồng hành cùng người nuôi biển, bà đã tham gia là xã viên của HTX nuôi trồng thủy sản Vạn Ninh. Công ty Syaqua-ADN đã phối hợp với HTX để thực hiện kế hoạch bán xuất khẩu các sản phẩm nuôi biển.

“Tôi đang tham gia vào định hướng cho bà con nuôi làm sao để giảm giá thành xuống thì mới bán xuất khẩu được, chứ nuôi chi phí cao như cách truyền thống thì không thể bán xuất khẩu được. Bà con ta từ trước đến nay rất ít quan tâm tới tầm soát bệnh dịch trên cá mà cứ khi thấy cá bệnh là mang kháng sinh đổ xuống.

Việc này ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng sản phẩm tạo dư lượng kháng sinh trong thịt cá. Ngoài ra còn ảnh hưởng tới niêm mạc của con cá. Xử lý nhiều kháng sinh hóa chất làm con cá bị tuột nhớt. Nhiều khi để nguyên thì cá còn chết ít hơn là được xử lý bệnh học. Ngoài ra việc sử dụng các loại vitamin, khoáng chất, phụ gia trộn vào thức ăn cho cá là không cần thiết và chỉ làm tăng thêm chi phí nuôi”, bà Nguyễn Thị Phỉ nói.

Chủ tịch công ty Syaqua-ADN cũng cho biết, chúng tôi đang hướng dẫn bà con nuôi biển xử lý cá bệnh nuôi ngoài biển bằng chế phẩm vi sinh, cho cá ăn cũng bằng vi sinh để diệt ký sinh nội, ký sinh ngoại thì cũng có dòng chế phẩm vi sinh từ thảo dược. Khi sử dụng các chế phẩm này sẽ giúp tạo ra chất nhờn bảo vệ con cá, làm ký sinh rơi rớt ra bên ngoài vì vậy cá không phải tiếp xúc với kháng sinh mới đủ điều kiện xuất khẩu.

Ngoài ra, công ty Syaqua-ADN cũng đang thử nghiệm thức ăn cho cá giảm đạm nhưng vẫn đảm bảo chất lượng giúp giảm chi phí nuôi từ 10-15%.